Nieuw in het Register Beëdigde Tolken en Vertalers: specialisaties

Door Danuta Jong, OCPE 

Het beroep van tolk en vertaler is volop in beweging: in 2009 werd het Rbtv ingevoerd, in 2010 de PE-verplichting en in 2012 werden specialisaties in het Register opgenomen. 

Op 1 mei 2012 heeft de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) per Besluit ‘Aanwijzen specialisatie’ twee specialisaties ingevoerd binnen het Rbtv:
- tolk in strafzaken
- vertaler in strafzaken

Waarom

De toevoeging van deze specialisaties is een reactie van de RvR op signalen vanuit ‘het werkveld’, en met name vanuit institutionele opdrachtgevers zoals rechtbanken, IND, Marechaussee en OM. Het is ook een onderdeel van de implementatie van de Europese Richtlijn betreffende recht op vertolking en vertaling.

 

Vermelding van specialisatie vanaf nu aan te vragen 

Inmiddels is het mogelijk een verzoek tot het vermelden van een specialisatie in te dienen. Dit kan door het invullen van een speciaal formulier (dat op de website van Bureau Wbtv te vinden is) en na het overleggen van de vereiste stukken. De vermelding van een specialisatie gebeurt voor een periode die gelijk is aan je inschrijving in het Rbtv als beëdigde tolk of vertaler. Na het verstrijken van de eerste inschrijfperiode kun je een verzoek indienen tot verlenging van de inschrijving en verlenging van de vermelding van de specialisatie.

 

Specialisatie ‘Tolk in strafzaken’ 

Voorwaarden voor vermelding van de specialisatie 

• kennis van het materieel strafrecht en het strafprocesrecht zowel van het land van de brontaal alsook van het land van de doeltaal 
• tolkvaardigheid in strafzaken 
• minimaal 50 uur ervaring als tolk in strafzaken. Tolken bij een gehoor van de IND of tijdens een zitting van de vreemdelingenrechter (d.w.z. bestuursrechter) valt daar niet onder 

Voorwaarden voor verlenging van de vermelding van de specialisatie 

• het tijdens de periode van vermelding van de specialisatie jaarlijks behalen van minimaal 4 PE-punten via scholingsactiviteiten op het gebied van het materieel strafrecht en strafprocesrecht 
• minimaal 50 uur in strafzaken getolkt te hebben. Tolken bij een gehoor van de IND of tijdens een zitting van de vreemdelingenrechter (d.w.z. bestuursrechter) valt daar niet onder 

 

Specialisatie ‘Vertaler in strafzaken’ 

Voorwaarden voor vermelding van de specialisatie 

• kennis van het materieel strafrecht en het strafprocesrecht zowel van het land van de brontaal alsook van het land van de doeltaal 
• vertaalvaardigheid in strafzaken 
• minimaal 25.000 woorden vertaald hebben voor strafzaken. Het vertalen van bestuursrechtelijke processtukken (ook in vreemdelingrechtelijke procedures) telt hiervoor niet mee 

 Voorwaarden voor verlenging van de vermelding van de specialisatie 

• het tijdens de periode van vermelding van de specialisatie jaarlijks behalen van minimaal 4 PE-punten via scholingsactiviteiten op het gebied van het materieel strafrecht en strafprocesrecht
• minimaal 25.000 woorden in strafzaken vertaald te hebben. Het vertalen van bestuursrechtelijke processtukken (ook in vreemdelingrechtelijke procedures) telt hiervoor niet mee 

Opleidingseisen voor beide specialisaties 

Kort gezegd geldt voor beide specialisaties dat men het diploma moet hebben van een taalgebonden opleiding van de SIGV én ervaring als tolk of vertaler.

Voor zover een tolk of vertaler anderszins wil aantonen te beschikken over de gevraagde kennis en vaardigheden, dan wordt aansluiting gezocht bij eindkwalificaties die de SIGV hanteert voor de taalgebonden opleidingen ‘gerechtstolk in strafzaken’ en ‘vertaler in strafzaken’.

Andere opleidingen die niet met een examen worden afgesloten, worden als niet toereikend beschouwd voor de opleidingseis.

Verplichting Permanente Educatie voor beide specialisaties 

Het vermelden van een specialisatie brengt een verplichting met zich mee wat betreft permanente educatie. Het blijft verplicht om 80 PE-punten tijdens je inschrijvingsperiode te behalen, maar elk jaar (ook als het niet om een heel kalenderjaar gaat, zie hierover de toelichting bij Artikel 3 in Bijlage 1 en 2 bij het Besluit ‘Aanwijzen specialisatie’) moet je daarvan minimaal 4 PE-punten behalen met bijscholing op het gebied van strafrecht.


Bronnen: 
Bijlage 1 bij het Besluit Aanwijzen Specialisatie 
Bijlage 2 bij het Besluit Aanwijzen specialisatie
Oorspronkelijke tekst van dit artikel op de website van OCPE

Business Bootcamp

Door Silvie van der Zee

Heb je als vertaler ook last van de crisis? Krijg je minder opdrachten dan voorheen? Ga dan naar de Business Bootcamp! 

Wat is de Business Bootcamp? 

De Business Bootcamp is een tweedaags evenement voor zzp’ers die willen leren hoe ze hun bedrijf succesvoller kunnen maken. Het vindt een paar keer per jaar plaats in Nieuwegein.

Open Circles Academy De organisatie achter Business Bootcamp (ook wel BBC genoemd) is Open Circles Academy. Dit bedrijf is opgericht door Nisandeh Neta en zijn vrouw Vered, twee Israëliërs die in Amsterdam wonen en erg succesvol zijn geworden op het gebied van coaching. Omdat ze deze kennis graag wilden delen, hebben ze Open Circles Academy opgericht.

Naast de Bootcamp organiseren Neta en zijn vrouw ook vervolgcursussen. De Business Bootcamp is een introductiecursus die moet aanzetten tot het afnemen van dure vervolgcursussen.

Netwerken 

Toch is de Business Bootcamp meer dan alleen een verkoopmiddel. Je leert er heel veel, bijvoorbeeld hoe je beter kunt focussen, hoe je meer inkomen genereert en hoe je klanten bij je terug laat komen. Bovendien is het een uitstekende plek om te netwerken, aangezien er per keer ongeveer 1400 mensen naar de BBC komen.

Het evenement kost 47 euro, inclusief lunch, koffie en thee. Omdat het goedkoop is en in het weekend plaatsvindt, is het erg laagdrempelig. Daarom besloot ik een paar maanden geleden naar dit evenement te gaan.

Dansen

In het begin voelde het ongemakkelijk. Ik kwam helemaal alleen binnen in het Nieuwegein Business Center, een enorm grote ruimte, waar ik niemand kende. Maar iedereen is er met hetzelfde doel: iedereen wil meer zakelijk succes.

De opzet van de BBC is erg Amerikaans: bij binnenkomst hoor je The Eye of the Tiger en tijdens de bijeenkomst krijgen de deelnemers instructies om elkaar te complimenteren, te masseren, te omhelzen en zelfs te dansen. Maar na een tijdje raakte ik daaraan gewend en ging ik het zelfs leuk vinden. Deze dingen werden gedaan om de mensen weer nieuwe energie te geven, want twee dagen alleen maar luisteren is niet erg effectief.

Er werden veel open deuren ingetrapt, maar ik kreeg ook veel nieuwe informatie. Nisandeh is een ervaren spreker die precies weet hoe hij het publiek mee moet krijgen. Hij is erg inspirerend en de Bootcamp gaf me veel energie. Ook had ik na het volgen van de BBC een grote stapel visitekaartjes, een concrete actielijst en heel veel zin om wat van mijn vertaalbedrijf te maken.

Meer informatie 

In mijn volgende artikel zal ik ingaan op concrete informatie die ik heb geleerd tijdens de Business Bootcamp en die ik graag met jullie wil delen.

Voor meer informatie over BBC kun je kijken op de site van de Business Bootcamp.

Een taal leren met DuoLingo

Door Mariëlle van Benthum

Via www.duolingo.com leer je gratis een vreemde taal. Op deze manier leren studenten een vreemde taal en krijgen internetbezoekers toegang tot steeds meer informatie in een taal die ze beheersen. Een videofilm op de website legt uit dat 1 miljoen studenten bij DuoLingo in 80 uur alle inhoud van Wikipedia kunnen vertalen.

Via DuoLingo kun je kiezen uit de talen Frans, Duits en Spaans. Je krijgt instructies om woorden te leren. En je brengt de geleerde stof in de praktijk bij het vertalen van woorden en zinnen uit het Engels naar de taal die je wilt leren en omgekeerd. Zo vertaal je ook nog een deel van de content van Internet en maak je deze beschikbaar voor anderstaligen.

Als je bij het vertalen een zin krijgt voorgeschoteld waarvan je nog niet alle woorden kent, kun je met de muisaanwijzer de vertaling van het desbetreffende woord opvragen. Je kunt ook vertalingen van anderen beoordelen. Zo worden minder gangbare variaties er vanzelf wel uit gefilterd.

Categorieën

De lessen zijn verdeeld in categorieën, zoals basis, kleding en eten. Per les zie je een tabblad met in het Engels de uitleg van de grammatica en een tabblad met veelgestelde vragen. Daar heb je ook de gelegenheid zelf een vraag te stellen.

Visueel en auditief leren 

In het lesplan zie je vier foto's van een jongen. Daarbij staat 'el niño' en de Engelse vertaling 'the boy'. Erg overzichtelijk en ook handig voor degenen die een visueel geheugen hebben. Als je op een pictogram met een luidspreker klikt, hoor je de uitspraak. Maar je kunt niet alleen naar de woorden luisteren, je kunt ook je eigen uitspraak laten beoordelen.

Instructies en oefeningen

Elke unit bevat zowel instructies als vertaaloefeningen. Want DuoLingo is behalve onderwijsprogramma ook een programma waarmee via crowdsourcing een deel van internet wordt vertaald.

Bij de vertaaloefeningen is DuoLingo nog weinig flexibel. Alleen vertalingen die het programma al kent worden als correct beschouwd. Zo moet het Spaanse ‘ella come’ worden vertaald als ‘she eats’. De vertaling ‘She is eating’ wordt niet geaccepteerd.

Muis niet nodig 

Een pluspunt van DuoLingo vind ik dat je niet per se hoeft te muizen. Je kunt typen en navigeren via het toetsenbord.

Niveaus 

DuoLingo houdt je score bij. Als je een niveau hebt voltooid, kun je verder naar een hoger niveau. Je kunt geen niveaus overslaan. Denk je dat een niveau te gemakkelijk voor je is, bewijs dat dan maar eerst.

Bij taalcursussen haken studenten soms af omdat het niveau van de cursus niet aansluit op hun vaardigheden. De cursusinhoud kan te gemakkelijk of juist te moeilijk zijn. Daarom biedt Duolingo een test aan waarmee je kunt bewijzen dat je de stof in de huidige les beheerst. De punten voor de desbetreffende les worden dan toegekend en zo kun je verder met moeilijker werk.

Social media 

Je kunt je resultaten snel delen via Twitter of Facebook. En je mag ook vrienden uitnodigen om zo van alles met je netwerk te delen.

Conclusie 

DuoLingo is een leuke manier om een taal te leren en zinnen te vertalen voor zodat de content op Internet ook toegankelijk wordt voor anderstaligen. DuoLingo laat je oefenen met vertalen naar de doeltaal en de brontaal, en maakt daarbij gebruik van letters, afbeeldingen en uitspraak. De site is erg gevarieerd, leuk en doeltreffend opgebouwd. Nu maar wachten tot DuoLingo ook Nederlands aanbiedt, en Chinees en al die andere talen die we nog graag willen leren en die nu nog ontbreken.


Bron:
www.duolingo.nl

De Talenreis: Zuid- en Zuidoost-Aziatische taalfamilies

Door Sigrid Lensink-Damen

De vorige keren stond in onze talenreis de Indo-Europese taalfamilie centraal. Deze taalfamilie strekt zich uit van Europa tot Zuid- en Zuidoost-Azië, waar hij de Dravidische en Austroaziatische taalfamilies ontmoet. Over deze taalfamilies gaat dit deel.

Sterke vermenging van de talen

De talen van Zuid- en Zuidoost-Azië vallen grofweg uiteen in drie families: de Indo-Europese, de grootste, de Dravidische in het zuiden en de Austroaziatische in het zuidoosten. De talen van deze drie families zijn sterk vermengd door generaties lange culturele contacten tussen de verschillende volkeren. Ook heeft het Chinees hier een grote invloed gehad. Over het Chinees en zijn invloed op andere talen zal ik in een ander deel van De Talenreis meer vertellen.

Dravidische talen

Overheersend in Zuid-India

Hoewel het merendeel van de talen die in India gesproken worden tot het Indo-Europees behoren, komen de Dravidische talen op een goede tweede plek. De ongeveer 85 talen die deze familie rijk is, komen voornamelijk in Zuid-India voor. De bekendste zijn het Kannada, het Malayalam, het Tamil en het Telugu. Restanten in de grammatica van talen als het Marathi, het Gujarati en het Marwari (die tot de Indo-Europese taalfamilie behoren) doen vermoeden dat Dravidische talen voorheen op het hele Indiase subcontinent voorkwamen.

De Dravidische taalfamilie heeft geen relatie met andere taalfamilies. Er zijn pogingen gedaan die te vinden, om zo een (omstreden) theorie over een supertaalfamilie te bewijzen (de Nostratische supertaalfamilie). De theorie bewijzen is niet gelukt, maar in de Dravidische talen komen wél leenwoorden en overgenomen constructies voor vanwege de intensieve contacten tussen de sprekers van verschillende taalfamilies.

Kenmerken van de Dravische talen

Dravidische talen hebben een “clusiviteitsonderscheid”, een typisch kenmerk dat bij alle talen van deze familie voorkomt. Een spreker maakt in de eerste persoon meervoud onderscheid tussen de spreker en eventuele anderen INclusief de toehoorder en de spreker en anderen EXclusief de toehoorder. Voor deze “wij’s” bestaan twee verschillende vormen.

Een ander typisch kenmerk van Dravidische talen is agglutinatie. Dit betekent dat er tussen- en achtervoegsels aan de stam van een woord toegevoegd kunnen worden om de betekenis verder te specificeren (zie voor een uitgebreide toelichting Wikipedia). De verschillende Dravidische talen gebruiken overigens alleen achtervoegsels en geen tussenvoegsels.

De Austroaziatische taalfamilie

Drie hoofdtalen

In Zuidoost-Azië en het oostelijke deel van India en Bangladesh worden de Austroaziatische talen gesproken. De belangrijkste talen van deze familie zijn het Vietnamees (70 miljoen sprekers), het Khmer, de officiële taal van Cambodja met 8 miljoen sprekers, en het Mon. Deze talen hebben een lange geschiedenis die bovendien opgetekend is en dus een goede bron is voor historisch taalkundigen.

De grammatica’s van de Dravidische taalfamilie, het Indo-Europees en het Chinees hebben veel invloed gehad op de Austroaziatische talen. Er zijn in totaal maar liefst 168 Austroaziatische talen, die zijn verdeeld in twee grote familietakken, te weten het Mon-Khmer en het Munda. Deze takken zijn vervolgens weer verder onderverdeeld.

Sesquisyllabisch

Een belangrijk kenmerk van de Mon-Khmertalen is dat ze uit twee lettergrepen bestaan, waarvan de hoofdlettergreep volledig wordt uitgesproken en de voorafgaande of volgende lettergreep gereduceerd. Dit verschijnsel heet sesquisyllabisch (anderhalf lettergrepig).

Een ander kenmerk is de glottisslag (het kortstondig onderbreken van de klank van de stem, zie Wikipedia) dat vele Austroaziatische talen hebben aan het einde van een woord. Dit fenomeen is echter weggesleten bij het Mon, het Khmer en het Bahnar.

Geen toontalen

Van oorsprong zijn de Austroaziatische talen geen toontalen, zoals het Chinees wel is. Dat sommige talen zich toch in die richting hebben ontwikkeld, wijten taalkundigen aan de invloed van naburige toontalen, zoals het Chinees. Een toontaal is een taal, waarbij de gesproken toonhoogte van een woord betekenis heeft. Een toon kan op één hoogte worden uitgesproken, of verlopen van hoog naar laag of anders.

Wel kennen sommige Mon-Khmertalen van oorsprong fonatie, ook wel register genoemd. Registertalen hebben klanken die ‘gewoon’ of helder kunnen worden uitgesproken, of met een lage ‘kraaktoon’ (creaky) of geaspireerd (breathy), wat ze een andere betekenis geeft. De peartaal Chong (een subtak van het Mon-Khmer) heeft zelfs vier verschillende registers. Gérard Diffloth, Frans taalkundige en expert op het gebied van Austroaziatische talen, denkt dat het Proto-Austroaziatisch een registertaal is geweest, omdat vele talen die daarvan zijn afgeleid het verschijnsel nog hebben.

Levenshouding

Meertaligheid is een manier van leven voor de sprekers van de Dravidische en Austroaziatische talen. Door de talrijke contacten moest en moet men wel. Het heeft er in ieder geval toe geleid dat vele talen naar elkaar zijn toegegroeid.

De volgende keer gaat de Talenreis naar China.

Bronnen:

De Grote Taalatlas

Stamboom Dravidische taalfamilie volgens Ethnologue

Stamboom Austroaziatische talen volgens Ethnologue

Dravidische talen volgens Wikipedia

Dravidische talen volgens Wikipedia (Engels)

Austroaziatische talen volgens Wikipedia

Austroaziatische talen volgens Wikipedia (Engels)

Meer over de Franse taalkundige Gérard Diffloth

Agglutinatie

Glottisslag

Modelcontract literaire vertalingen

[Persbericht]

Amsterdam, 12 juni 2012

Het nieuwe Modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk is een feit. In het contract is zowel de exploitatie van het papieren boek, als die van de digitale versie geregeld.

De Literaire Uitgeversgroep van de Groep Algemene Uitgevers (GAU, onderdeel van het Nederlands Uitgeversverbond NUV) en de Vereniging van Letterkundigen (VvL, afdeling van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers, VSenV) hopen het nieuwe Modelcontract uiterlijk in juni definitief te kunnen publiceren.

Het Addendum dat sinds 1 februari 2010 de digitale rechten van nieuwe titels regelde, komt met het nieuwe Modelcontract te vervallen, maar blijft bruikbaar bij het gebruik van de eerdere versie van het Modelcontract. Het Addendum geldt in individuele gevallen nog zolang het hoofdcontract loopt.

Hoofdpunten uit de overeenkomst zijn:

• Bij het papieren boek wordt minimaal 2% royalty betaald over de verkoop boven 4.000 exemplaren;
• Bij het e-boek wordt minimaal 2% betaald over elke verkochte leeslicentie tot 4.000, en daarboven minimaal 5%;
• Partijen doen jaarlijks onderzoek naar wat in de praktijk redelijke tarieven zijn gebleken, afgeleid uit historische informatie en/of gebaseerd op uit de praktijk herleide gangbare tarieven. Uit onderzoek is gebleken dat het gangbare tarief op dit moment in elk geval tot en met 2013 gelijk dient te blijven aan het huidige gangbare tarief. Aanpassing aan de prijsontwikkeling vindt dan ook niet plaats. Partijen zullen in september 2013 opnieuw hun onderzoeken naar gangbare tarieven bespreken;
• LUG en VvL spreken af om vanwege de snel wijzigende omstandigheden in het boekenvak, die met name te maken hebben met digitale ontwikkelingen, regelmatig overleg te plegen over de gemaakte afspraken.

Voor alle afspraken geldt dat deze als richtlijn voor onderhandelingen kunnen worden gebruikt.

---
Dit was een persbericht van de Vereniging van Letterkundigen (VvL) en het Nederlands Uitgeversverbond (NUV). Vertalersnieuws is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit persbericht.

Simplified Technical English

Goed voor schrijvers en voor vertalers

Door Mariëlle van Benthum

Steeds meer technisch schrijvers stellen handleidingen op in Simplified Technical English (STE). Het gaat erom zo eenvoudig en stelselmatig mogelijk te schrijven. Dit leidt tot beter tekstbegrip, ook voor lezers die de Engelse taal minder goed beheersen. En ook de vertaalkosten blijven beperkt, omdat wollige zinnen ontbreken en omdat consistent geschreven bronteksten veel matches opleveren.

Deze manier van schrijven werd voor het eerst toegepast in de luchtvaartindustrie en wint nu aan populariteit. Ook in Nederland worden teksten door Nederlanders in STE geschreven, en soms vervolgens vertaald naar het Nederlands. In dit artikel vind je meer informatie over STE.

Terminologiegebruik in Simplified Technical English

STE heeft zowel regels voor stijl- en taalgebruik als voor toegestane terminologie. Bij STE mogen schrijvers alleen termen gebruiken die vooraf zijn gedefinieerd. De toegestane woorden staan in een lijst die kan worden aangevuld. Er is ook een plugin voor Framemaker waarmee je een document kunt controleren op, onder andere, het voorkomen van verboden woorden en taaltechnische onvolkomenheden.

Framemaker-plugin voor STE

In de plugin kun je ook instellen op welke aspecten je wilt controleren. Zo mag een zin bijvoorbeeld maximaal 20 woorden bevatten. Je ziet een melding als dit aantal wordt overschreden. Vind je de aanbevolen 20 woorden te weinig, dan pas je het aantal aan. Je kunt ook laten controleren op passieve zinnen. De functionaliteit van de plugin doet denken aan de welbekende grammatica-controle van Microsoft Word.

Geen dubbelzinnigheden

Opvallend is dat je een woord bij Simplified Technical English maar op één manier mag gebruiken. Het woord ‘test’ is wel toegestaan als een zelfstandig naamwoord, maar niet als een werkwoord. Zo is de zin ‘Test the system for leaks’ niet toegestaan. De toegestane versie is: ‘Do a test for leaks in the system.’

Tevens mag je een woord maar in één betekenis gebruiken. Je gebruikt ‘follow’ in de betekenis van ‘na’, maar niet als synoniem van ‘obey’. Het is bij STE dus niet juist om te zeggen: ‘Follow the safety instructions.’ Dat moet zijn: ‘Obey the safety instructions.’ Je kunt ‘follow’ wel gebruiken in bijvoorbeeld: ‘Install the machine as follows.’

Zitten we hierop te wachten?

Ik schrijf nu een paar maanden STE voor handleidingen voor machines uit de voedingsindustrie. En het bevalt me prima. Het is leuk om met teksten te stoeien waar de plugin ook tevreden over is. Met een beetje geluk krijgen vertalers zo geen ambivalente teksten meer voorgeschoteld en roept de brontekst minder vragen op. Dit is met name bij technische documentatie van groot belang, omdat foutief gebruik van machines kan leiden tot ernstig persoonlijk letsel of erger. En ook op schade aan machines zit niemand te wachten. Maar op STE dus misschien wel.

Meer informatie vind je op de website van de Simplified Technical English Maintenance Group (STEMG).

Vluchtig vocabulaire

Hoe de spaced repetition-methode bijdraagt aan het opbouwen en paraat houden van een meertalige woordenschat 

Door Cas Jamin

Elke vertaler en tolk weet hoe groot de uitdaging is om een nieuwe taal op professioneel niveau te leren gebruiken. Alleen al het opbouwen en vervolgens paraat houden van een grote, vaak specialistische woordenschat kost veel tijd. Met de juiste software kun je het trainen van vocabulaire efficiënt aanpakken, met goede resultaten op de lange termijn.

Spaced repetition

De betere software om vocabulaire te leren maakt gebruik van de zogenoemde spaced repetition-methode, die gebaseerd is op geheugenonderzoek. Deze methode volgt een uitgekiend en adaptief patroon van herhaling, waarbij het programma voor elk woord steeds een inschatting maakt van het beste moment om het opnieuw te overhoren: het moment van bijna vergeten.

Het moment van bijna vergeten

Op het moment van bijna vergeten kost het de meeste moeite om de geleerde woorden terug te halen. Frequente herhaling op dat moment leidt daarom tot een sterke verankering in het langetermijngeheugen. Het moment van bijna vergeten kan worden berekend, omdat we allemaal grofweg volgens een vast patroon dingen vergeten.

Uitspreiding van herhalingsmomenten

Naarmate je vaker het goede antwoord weet, schroeft de software de frequentie van overhoren omlaag en wordt de tijdsspanne waarbinnen je een woord
 zelf moet onthouden steeds langer. Het steeds langer worden van deze tijdsspanne is een belangrijk mechanisme (het zogenoemde spacing effect) dat bijdraagt aan het verankeren van het vocabulaire. Hierbij speelt onder andere mee dat de frequentie van overhoren op termijn omlaag moet, wil je zorgen dat de herhalingen op het moment van bijna vergeten blijven vallen.

Spaced repetition software

Er zijn veel applicaties beschikbaar om je woordenschat uit te breiden en op peil te houden. Hieronder bespreek ik er een aantal die gebaseerd zijn op de spaced repetition-methode.

SuperMemo (Windows)

SuperMemo wordt sinds 1985 ontwikkeld door Piotr Wozniak en Jacek Gorzelańczyk. Het was de eerste implementatie van zogenoemde spaced repetition in studiesoftware. Het algoritme van SuperMemo dient als basis voor dat van verschillende andere programma’s. Sommigen zweren erbij, maar het programma heeft een flinke leercurve.

Een unieke functie van dit programma is periodiek lezen of ‘incremental reading’. Hiermee kun je jezelf periodiek fragmenten van leerstof voorschotelen.

SuperMemo is een betaald programma.

Anki (Windows, Mac, Linux)

Anki is een gratis open source-programma. Het lijkt in de basis veel op SuperMemo, maar de interface is eenvoudiger. Net als SuperMemo kun je je antwoorden een score geven van nul tot vier. Hoe hoger de score, hoe langer het duurt tot de volgende herhaling.

Mnemosyne (Windows, Mac, Linux)

Mnemosyne is waarschijnlijk het eenvoudigste van SuperMemo afgeleide programma. Ook hier geef je je eigen antwoorden een score.

Er is bij dit programma goed nagedacht over verschillende vertaalrichtingen en het oefenen van de fonetische schrijfwijze van woorden in karaktertalen.

Mnemosyne is gratis en open source.

Fullrecall (Windows, Mac, Linux, Android, Web)

Fullrecall is een betaald programma dat in aanpak sterk op SuperMemo lijkt, maar dat veel eenvoudiger is in gebruik. Er is een proefversie beschikbaar met beperkte mogelijkheden.

Quizlet (Web, iOS, Android)

Quizlet heeft een heel eenvoudige, frisse interface. Het invoeren van nieuwe woorden gaat lekker vlot zonder tussenkomst van de muis en er zijn allerlei quizvormen.

Bijzonder is dat je de uitspraak in beide talen kunt horen tijdens het oefenen. Zeker voor wie auditief ingesteld is, is dit een groot pluspunt. Helaas is voor Engels vooralsnog alleen de Amerikaanse uitspraak beschikbaar.

Ook werkt Quizlet samen met diverse applicaties voor iOS en Android. Quizlet wordt met name in de VS volop gebruikt in alle niveaus van het onderwijs. De website staat dan ook vol met kant-en-klare flashcards voor allerlei talen en vakgebieden.

Quizlet is gratis, met een betaalde optie als je de advertenties aan de zijkant weg wilt hebben.

Memrise (Web, iOS)

Memrise werkt op een heel eigen, speelse manier. Elke leersessie combineert allerlei quizvormen. Als het gaat om de gebruiker geboeid houden doen ze het zeker erg goed. Bij de volledig uitgewerkte flashcard-sets hoor je de uitspraak en krijg je allerlei ezelsbruggetjes te zien.

Het beschikbare kant-en-klare aanbod van woordenlijsten is echter nog beperkt en het zelf invoeren van woorden is nog te omslachtig.

Conclusie

Spaced repetition-software is zeker een doeltreffend hulpmiddel voor de druk bezette vertaler of vertaalstudent. Het consequent uitbreiden en bijhouden van vocabulaire gaat met dergelijke software gemakkelijker en levert ook op de lange termijn goede resultaten op.

Bronnen

Want to Remember Everything You’ll Ever Learn? Surrender to This Algorithm
‘Spacing effect’ calls for an end to last-minute cramming
Hermann Ebbinghaus
Spaced repetition
Spacing effect
Levels of processing effect
Leitner system
Spaced repetition learning systems