OmegaT: CAT-tool voor beginners en gevorderen

Door Silvie van der Zee

Er zijn meerdere vertaalhulpmiddelen beschikbaar voor vertalers. Enkele bekende ‘computer-assisted translation (CAT) tools’ zijn Trados, Wordfast, MemoQ en Déjà-Vu. Naar aanleiding van een workshop over OmegaT die binnenkort wordt gehouden, bespreek ik deze tool in deze editie van Vertalersnieuws.

 

Wat is OmegaT?

OmegaT is een gratis, open source CAT-tool die in 2000 door Keith Godfrey is ontwikkeld. Twee jaar later voegde Marc Prior zich bij hem en tegenwoordig staat Didier Briel aan het hoofd van het project. OmegaT is beschikbaar in dertig talen, waaronder het Nederlands. Deze CAT-tool is in toenemende mate een concurrent van Trados SDL en MemoQ. OmegaT is vrije software. Dat betekent dat gebruikers het programma mogen downloaden, gebruiken, kopiëren en doorgeven aan anderen.

 

Wat kan OmegaT?

OmegaT werkt met Linux, Mac OS X en Microsoft Windows 98 of hoger en voor het gebruik ervan is Java 1.5 vereist. Het programma kan werken met:

• fuzzy-overeenkomsten (gedeeltelijke overeenkomsten tussen de vertaling en het vertaalgeheugen) 
• meerdere bestanden tegelijkertijd in een project 
• meerdere vertaalgeheugens 
• externe woordenlijsten 
• verschillende typen bestanden, waaronder:
  - XHTML en HTML
  - Microsoft Office 2007 XML
  - OpenOffice.org/StarOffice
  - XLIFF (Okapi)
  - MediaWiki (Wikipedia)
  - Platte tekst 
• Unicode (UTF-8): kan worden gebruikt met niet-Latijnse alfabetten 
• talen die van rechts naar links geschreven worden 
• andere toepassingen met vertaalgeheugens (TMX)

 

Zelf een bijdrage leveren aan OmegaT

OmegaT is open source software. Dat betekent dat je OmegaT mag aanpassen als je vindt dat het programma verbeterd kan worden. OmegaT is dus niet alleen een product, maar ook een project waaraan jekunt bijdragen. Het OmegaT-project wordt uitgevoerd door vrijwilligers en kan altijd hulp gebruiken, niet alleen voor het programmeren, maar ook op andere gebieden. Je kunt ook je steentje bijdragen door gebruikersdocumentatie te schrijven, software te lokaliseren, software te testen of publiciteit te genereren door een artikel te schrijven over OmegaT.

 

18 november: workshop over OmegaT

Ben je geïnteresseerd geraakt in OmegaT? Op 18 november vindt er een workshop over deze tool plaats in het Stridonium in Holten. Marc Prior, technisch vertaler en een van de twee mannen die aan de wieg van OmegaT stonden, zal de workshop leiden. Tijdens de workshop krijg je dus les van dé expert.

De dag wordt als volgt ingedeeld:

’s Ochtends om 9.30 uur begint de workshop met een overzicht van alle functies van OmegaT, een demonstratie met een voorbeeldproject en een vraag- en antwoordsessie.

Na de lunch worden de uitgebreidere mogelijkheden van OmegaT besproken en gedemonstreerd.

Er wordt afgesloten met de sessie ‘Myths, FAQs and Workaround’ en de workshop eindigt om 17.00 uur, waarna je onder het genot van een drankje kunt bespreken wat je hebt geleerd.

Voor meer informatie, aanmelden, kosten en reisinformatie verwijs ik je naar de agenda van Vertalersnieuws.


Bron
Officiële website OmegaT (Nederlandstalig)

Proefleessoftware voor vertalers

Door Cas Jamin

Iedere professionele vertaler kent het belang van herhaaldelijk proeflezen om goede, consistente vertalingen te kunnen leveren. Onder tijdsdruk willen er nog wel eens formele fouten in een vertaling sluipen. Met speciale proefleesapplicaties voor vertalers kun je in ieder geval een deel hiervan snel opsporen en verbeteren.

TQA-tools

‘Translation Quality Assurance tools’, of kortweg ‘TQA-tools’, zijn computertoepassingen die de vertaler helpen bij het proeflezen. Ze wijzen je op mogelijke lacunes, inconsistenties, interpunctiefouten of problemen met opmaaktags. Het kan gaan om proefleesfuncties die in vertaalapplicaties zoals Trados en MemoQ ingebouwd zijn, maar ook om speciale programma’s zoals ErrorSpy, QA Distiller, ApSIC Xbench, FineQA, Verifika en CheckMate.

TQA-tools hebben tweetalige vertaalgeheugenbestanden als invoer nodig. Daarom worden ook losstaande TQA-tools altijd naast vertaalapplicaties zoals Trados en MemoQ gebruikt.

Volledigheid

Een TQA-tool attendeert je op segmenten (zinnen, alinea’s) die helemaal niet, of onvolledig vertaald lijken te zijn. Zo krijg je een seintje bij een zekere procentuele afwijking in lengte tussen bron- en doelsegment of een doelsegment dat grotendeels identiek is aan het bronsegment.

Consistentie

Daarnaast helpt de software je om de consistentie van je vertaling na te gaan. Identieke segmenten die verschillend vertaald zijn worden uitgelicht. Hetzelfde geldt voor afwijkingen van de terminologielijst.

Fouten

Bovendien wijst een TQA-tool je op mogelijk verkeerd overgenomen getallen of data, verschillen in opmaak tussen bron- en doelsegment, spelfouten en interpunctiefouten. Ook kan een TQA-tool bij softwarelokalisatieprojecten controleren of aan bepaalde technische eisen voldaan is, zoals een maximum aantal karakters per interface-element.

In het gebruik

Met TQA-tools spoor je snel allerlei formele fouten en onvolkomenheden in je vertalingen op, waar je anders gemakkelijk overheen leest. Hierdoor blijft er meer tijd over om je te richten op de inhoud. TQA-tools geven wel regelmatig vals alarm, maar daardoor kom je ook veel potentiële onvolkomenheden op het spoor. Dergelijke software kan bijvoorbeeld geen rekening houden met stijlkeuzes. Misschien geeft het programma aan dat een bepaalde zin of term inconsequent vertaald is, maar is een variatie in woordkeus juist gewenst. Door te spelen met de instellingen kun je het aantal meldingen terugbrengen tot een werkbaar niveau.

De software

Vertaalapplicaties zoals Trados, MemoQ en Déjà VuX hebben ingebouwde proefleesfuncties. Ze zijn niet altijd gemakkelijk te vinden en de mogelijkheden zijn beperkter dan bij de speciale TQA-software. In de documentatie kun je terugvinden wat er mogelijk is met jouw vertaalprogramma. Hieronder bespreek ik een aantal van de losse TQA-applicaties.

ErrorSpy

ErrorSpy (Windows) kwam in 2003 op de markt, en was het eerste programma dat geheel toegespitst is op het proeflezen van vertalingen. Het vindt onvolledig vertaalde segmenten, inconsistenties in terminologie, spelfouten, interpunctiefouten, problemen met tags en verkeerd overgenomen getallen. ErrorSpy Freelance Edition kost € 250.

QA Distiller

QA distiller (Windows) wordt sinds 2004 ontwikkeld door Yamagata Europe. Het programma spoort veel fouten op, biedt de nodige opties voor fijnregeling en de interface wijst zich vanzelf. Als verbeterpunt voor dit programma wordt genoemd dat het fouten in de bredere context van een hele alinea zou mogen laten zien. De freelance-versie met ondersteuning voor drie talen kost € 250. Voor elke aanvullende taal betaal je € 100 extra. Op de website kun je een proeflicentie aanvragen.

ApSIC Xbench 2.9 en 3.0

ApSIC Xbench 2.9 (Windows) wordt genoemd als een goed, gratis alternatief voor ErrorSpy of QA Distiller. Het is in de eerste plaats een programma om vertaalgeheugens en woordenlijsten te doorzoeken, maar het heeft ook de nodige TQA-functies. Xbench spoort veel van de fouten en inconsistenties op die ErrorSpy en QA distiller ook vinden, inclusief afwijkingen van een terminologiedatabank. Het programma laat een aantal interpunctie- en opmaakfouten liggen. Een duidelijk pluspunt is dat Xbench de gevonden tekortkomingen in hun bredere context laat zien. Het is ook het enige programma dat oplossingen voorstelt.

In de nieuwe, betaalde versie 3.0 zijn de TQA-functies verder doorontwikkeld. Ook ondersteunt deze versie meer bestandsformaten en Unicode. Voor een licentie betaal je € 100 per jaar. Deze versie kun je 30 dagen gratis uitproberen.

FineQA

Het vertaalbedrijf Tilti Systems stelt het Windows-programma FineQA gratis ter beschikking op zijn website. FineQA controleert vertalingen op spelfouten, interpunctiefouten, verkeerd overgenomen getallen, onvolledig vertaalde segmenten, inconsistenties en afwijkingen van de terminologiedatabank.

Verifika

Verifika (Windows) is een nieuwe speler op de markt van TQA-tools. Een groot pluspunt is dat je direct vanuit het programma correcties kunt aanbrengen in je vertaling. Je hoeft daarvoor niet terug naar je vertaalapplicatie. Ook kun je met de sneltoetsen snel door de gevonden fouten bladeren en correcties aanbrengen. Verifika attendeert je op lacunes, interpunctiefouten, spelfouten, verkeerd overgenomen getallen, problemen met opmaaktags, inconsistenties en afwijkingen van de terminologiedatabank. De freelance-versie, met ondersteuning voor drie talen naar keuze, kost € 90 voor gebruik op één computer en € 110 voor gebruik op twee computers. Voor aankoop kun je het programma 30 dagen gratis uitproberen.

CheckMate

CheckMate (Windows, Mac en Linux) is een gratis en open source TQA-tool. Vrijwilligers ontwikkelen het als onderdeel van het Okapi Framework, een bundel nuttige applicaties en plug-ins voor vertaal- en lokalisatieprojecten. CheckMate controleert vertalingen onder andere op herhaalde woorden, interpunctiefouten en onvolledig vertaalde segmenten. De mogelijkheden zijn vooralsnog beperkt in vergelijking met de (semi-)commerciële tools. Zo zijn controles van terminologie en de algehele consistentie nog niet geïmplementeerd. In de toekomst zou CheckMate kunnen uitgroeien tot een volwaardige TQA-tool.

Conclusie

Een TQA-tool is een handige toevoeging aan het gereedschap van de vertaler of corrector. Formele fouten en inconsistenties worden zo sneller opgemerkt dan met alleen proeflezen. Daardoor blijft er meer tijd over om je te richten op de inhoudelijke aspecten van de vertaling.

Bronnen
Translation Quality Assurance Tools: Current State and Future Approaches (2007), Julia Makoushina.
Perspectives On Translation Quality (2011), p. 161–192. ISBN 978–3–11–025988–9.
Translation Quality Assurance Tools, Tuomas Kostiainen.
Review of Translation Quality Assurance Software, Andrei Gerasimov.
Automating Translation Quality Assurance, Marcin Milkowski.
Semi-geautomatiseerde controle haalt veel fouten uit vertalingen, Vertaalbureau.nl.
Ten good reasons for using a translation memory, Uwe Muegge.
Tools For Quality Assurance and Translation Memory Maintenance, Tuomas Kostiainen.

Vluchtig vocabulaire

Hoe de spaced repetition-methode bijdraagt aan het opbouwen en paraat houden van een meertalige woordenschat 

Door Cas Jamin

Elke vertaler en tolk weet hoe groot de uitdaging is om een nieuwe taal op professioneel niveau te leren gebruiken. Alleen al het opbouwen en vervolgens paraat houden van een grote, vaak specialistische woordenschat kost veel tijd. Met de juiste software kun je het trainen van vocabulaire efficiënt aanpakken, met goede resultaten op de lange termijn.

Spaced repetition

De betere software om vocabulaire te leren maakt gebruik van de zogenoemde spaced repetition-methode, die gebaseerd is op geheugenonderzoek. Deze methode volgt een uitgekiend en adaptief patroon van herhaling, waarbij het programma voor elk woord steeds een inschatting maakt van het beste moment om het opnieuw te overhoren: het moment van bijna vergeten.

Het moment van bijna vergeten

Op het moment van bijna vergeten kost het de meeste moeite om de geleerde woorden terug te halen. Frequente herhaling op dat moment leidt daarom tot een sterke verankering in het langetermijngeheugen. Het moment van bijna vergeten kan worden berekend, omdat we allemaal grofweg volgens een vast patroon dingen vergeten.

Uitspreiding van herhalingsmomenten

Naarmate je vaker het goede antwoord weet, schroeft de software de frequentie van overhoren omlaag en wordt de tijdsspanne waarbinnen je een woord
 zelf moet onthouden steeds langer. Het steeds langer worden van deze tijdsspanne is een belangrijk mechanisme (het zogenoemde spacing effect) dat bijdraagt aan het verankeren van het vocabulaire. Hierbij speelt onder andere mee dat de frequentie van overhoren op termijn omlaag moet, wil je zorgen dat de herhalingen op het moment van bijna vergeten blijven vallen.

Spaced repetition software

Er zijn veel applicaties beschikbaar om je woordenschat uit te breiden en op peil te houden. Hieronder bespreek ik er een aantal die gebaseerd zijn op de spaced repetition-methode.

SuperMemo (Windows)

SuperMemo wordt sinds 1985 ontwikkeld door Piotr Wozniak en Jacek Gorzelańczyk. Het was de eerste implementatie van zogenoemde spaced repetition in studiesoftware. Het algoritme van SuperMemo dient als basis voor dat van verschillende andere programma’s. Sommigen zweren erbij, maar het programma heeft een flinke leercurve.

Een unieke functie van dit programma is periodiek lezen of ‘incremental reading’. Hiermee kun je jezelf periodiek fragmenten van leerstof voorschotelen.

SuperMemo is een betaald programma.

Anki (Windows, Mac, Linux)

Anki is een gratis open source-programma. Het lijkt in de basis veel op SuperMemo, maar de interface is eenvoudiger. Net als SuperMemo kun je je antwoorden een score geven van nul tot vier. Hoe hoger de score, hoe langer het duurt tot de volgende herhaling.

Mnemosyne (Windows, Mac, Linux)

Mnemosyne is waarschijnlijk het eenvoudigste van SuperMemo afgeleide programma. Ook hier geef je je eigen antwoorden een score.

Er is bij dit programma goed nagedacht over verschillende vertaalrichtingen en het oefenen van de fonetische schrijfwijze van woorden in karaktertalen.

Mnemosyne is gratis en open source.

Fullrecall (Windows, Mac, Linux, Android, Web)

Fullrecall is een betaald programma dat in aanpak sterk op SuperMemo lijkt, maar dat veel eenvoudiger is in gebruik. Er is een proefversie beschikbaar met beperkte mogelijkheden.

Quizlet (Web, iOS, Android)

Quizlet heeft een heel eenvoudige, frisse interface. Het invoeren van nieuwe woorden gaat lekker vlot zonder tussenkomst van de muis en er zijn allerlei quizvormen.

Bijzonder is dat je de uitspraak in beide talen kunt horen tijdens het oefenen. Zeker voor wie auditief ingesteld is, is dit een groot pluspunt. Helaas is voor Engels vooralsnog alleen de Amerikaanse uitspraak beschikbaar.

Ook werkt Quizlet samen met diverse applicaties voor iOS en Android. Quizlet wordt met name in de VS volop gebruikt in alle niveaus van het onderwijs. De website staat dan ook vol met kant-en-klare flashcards voor allerlei talen en vakgebieden.

Quizlet is gratis, met een betaalde optie als je de advertenties aan de zijkant weg wilt hebben.

Memrise (Web, iOS)

Memrise werkt op een heel eigen, speelse manier. Elke leersessie combineert allerlei quizvormen. Als het gaat om de gebruiker geboeid houden doen ze het zeker erg goed. Bij de volledig uitgewerkte flashcard-sets hoor je de uitspraak en krijg je allerlei ezelsbruggetjes te zien.

Het beschikbare kant-en-klare aanbod van woordenlijsten is echter nog beperkt en het zelf invoeren van woorden is nog te omslachtig.

Conclusie

Spaced repetition-software is zeker een doeltreffend hulpmiddel voor de druk bezette vertaler of vertaalstudent. Het consequent uitbreiden en bijhouden van vocabulaire gaat met dergelijke software gemakkelijker en levert ook op de lange termijn goede resultaten op.

Bronnen

Want to Remember Everything You’ll Ever Learn? Surrender to This Algorithm
‘Spacing effect’ calls for an end to last-minute cramming
Hermann Ebbinghaus
Spaced repetition
Spacing effect
Levels of processing effect
Leitner system
Spaced repetition learning systems

Spraakherkenning & Vertalers

Door Cas Jamin

Vertalingen, e-mails, brieven, blogposts en de administratie, allemaal typewerk. Dat is soms best afzien voor handen en polsen. Met spraakherkenning kun je de last verlichten en ook wat tijd winnen.

Kwaliteit van spraakherkenning
Dicteren met spraakherkenning is een serieuze optie geworden. Als je een goede, correct afgestelde microfoon gebruikt en vanaf het begin alle fouten van het programma corrigeert, kun je al vrij snel dicteren met relatief weinig fouten (tussen de 90%–98% correct) ^{1 2} . Dan kun je er daadwerkelijk tijd mee winnen en RSI voorkomen.

Hoe werkt spraakherkenningssoftware?
Spraakherkenningssoftware herkent de losse klankeenheden (fonemen) waarmee wij woorden vormen. Aan de hand van statistische modellen en kansberekeningen raadt het programma welke reeks fonemen je uitspreekt en welke woorden uit het lexicon je daaruit waarschijnlijk wilt vormen. Hierbij is de context van meerdere fonemen en woorden samen in een bepaalde volgorde heel belangrijke informatie om de kansberekeningen te laten slagen. Volledige zinnen worden daarom ook het beste herkend.

Spraakprofiel
Een programma voor spraakherkenning leert je stem, uitspraak en woordkeuze steeds beter kennen. Dit gebeurt naarmate je de software langer gebruikt, herkenningsfouten corrigeert en voor het programma onbekende woorden toevoegt. Hierbij worden in feite het akoestische spraakmodel, het lexicon en de daarmee verweven statistische modellen verfijnd voor jouw manier van dicteren. Voor elke combinatie van gebruiker, microfoon en dicteertaal is dus een ander spraakprofiel nodig.

Dragon NaturallySpeaking (Windows) kan je documenten ook analyseren op schrijfstijl en voor het programma nog onbekende (vak)termen. Dit kan veel herkenningsfouten schelen.

Een goede microfoon
Een goede, ruisonderdrukkende (noise-cancelling) microfoon is een vereiste om productief met spraakherkenning te kunnen werken ². Een headset is waarschijnlijk de beste keuze, aangezien de microfoon liefst altijd in dezelfde positie moet staan, met dezelfde afstand tot de mond. Een model met een lange, ruim verstelbare microfoonsteel heeft de voorkeur. Dit geeft de beste mogelijkheden om de microfoon goed voor de mond te plaatsen.

Bij een pakket voor spraakherkenning wordt soms een headset meegeleverd. Verwacht er geen wonderen van, maar over het algemeen werken ze prima in een stil kantoor. Bij twijfel kun je de ervaringen van anderen nalezen op het internet.

Alleen al voor het draagcomfort loont het om zelf op zoek te gaan naar een goede headset, want niets is zo frustrerend als een headset die klemt of steeds afglijdt.

Een headset heeft altijd de voorkeur, maar een goede tafelmicrofoon kan ook werken. Het is dan belangrijk om altijd dezelfde afstand en hoek tussen mond en microfoon aan te nemen. Kies voor een ruisonderdrukkend model, dat alleen geluid oppikt van recht voor de microfoon.

In de vertaalpraktijk
Afhankelijk van hoe je spraakherkenning gebruikt en wat je typesnelheid is, kan spraakherkenning je zeker tijd opleveren. Een ruwe eerste vertaling staat sneller op het scherm, een brondocument is zo overgenomen voor efficiënt vertalen in een CAT-tool en die tien niet al te formele e-mails zijn ook zo geschreven. Handig is ook dat lange woorden met een onmogelijke spelling meteen correct worden overgenomen.

Hoewel je de computer ook grotendeels met de stem kunt aansturen, is dit niet bijzonder handig. Als je (tijdelijk) niet goed met toetsenbord en muis kunt werken is het zeker een uitkomst, maar efficiënter is een combinatie van dicteren, toetscombinaties gebruiken, muizen en kleine aanpassingen gewoon typen.

Even wennen
Werken met spraakherkenning is ook wennen. Omdat de herkenning het beste is bij volledige zinnen, zul je waarschijnlijk wat langer nadenken voordat je wat opschrijft. Dat is wat minder spontaan, maar het kan je ook dwingen om beter na te denken. Het ligt aan je manier van werken of je dit als storend ervaart. In het begin is het misschien ook vreemd om alle leestekens te dicteren, maar dat went snel.

Onhandig bij meerdere talen in één document
Voor elke taal waarin je wilt dicteren is een apart gebruikersprofiel nodig, met een eigen lexicon en akoestisch model voor die taal. Je kunt in twee talen dicteren in hetzelfde document, maar dan moet je steeds wisselen van profiel. Even een anderstalige term of uitdrukking dicteren is dus niet zo gemakkelijk.

Brondocumenten overnemen
Als je een brondocument aangeleverd krijgt in een (obscuur) alleen-lezen bestandsformaat, kost het veel tijd om het over te typen voor gebruik in een vertaaltool. Door het brondocument redelijk monotoon en met duidelijke articulatie voor te lezen aan de spraakherkenningssoftware, heb je de tekst, afgezien van opmaak, toch in een mum van tijd in een bewerkbare vorm.

Ook voor het overnemen van brondocumenten op papier kan spraakherkenning handig zijn, maar bij een gedrukte tekst is OCR (optical character recognition) meestal sneller. Een OCR-programma zet de drukletters die aanwezig zijn in een gescand document om in bewerkbare tekst. Handgeschreven tekst of een onduidelijke afdruk kan een OCR-programma echter niet lezen, en dan is spraakherkenning de snelste manier om een brondocument van papier over te nemen.

Back-up
Het is erg verstandig om regelmatig je gebruikersprofielen te exporteren, om ze te bewaren op een back-up-schijf. Het zijn grote bestanden, maar als je jarenlang geïnvesteerd hebt in het trainen van het programma en het bijwerken van het lexicon, is het niet prettig als je na een computercrash of verandering van computer opnieuw mag beginnen.

Geschikt voor mijn besturingssysteem?
 
Windows
De versies ‘Premium’ en ‘Professional’ van de Nederlandse Dragon NaturallySpeaking ondersteunen Nederlands, Engels, Frans en Duits. De ‘Home’- en ‘Basics’- versies ondersteunen alleen Nederlands. Voor andere talen, zoals Spaans of Italiaans, ben je aangewezen op versies van het programma zonder ondersteuning van de Nederlandse taal. In sommige gevallen is het echter mogelijk om losse versies in verschillende talen te combineren. Zie hiervoor deze hulppagina op de Nuance-website.

Voor de talen Engels, Frans, Spaans, Duits, Japans, vereenvoudigd Chinees en traditioneel Chinees heeft Windows 7 ingebouwde spraakherkenning. Deze is heel redelijk, maar eigenlijk niet goed genoeg als taal je vak is ⁴.

Mac OS X
Voor de Mac is er op dit moment in de meeste talen geen programma voor spraakherkenning. Vooralsnog zijn er alleen een Engelse en een Franse Dragon Dictate. Dit is een afgeslankte Mac-versie van ‘Dragon NaturallySpeaking’.

Als alternatief kun je Windows op je Mac installeren als virtueel besturingssysteem dat je tegelijk met OS X kunt draaien. Hierin kun je vervolgens Dragon NaturallySpeaking en elk ander Windows-programma gebruiken. Een virtuele Windows-installatie werkt precies hetzelfde als een normale installatie, alleen is Windows nu in zijn geheel zichtbaar als een apart programmavenster op je Mac. De virtualisatiesoftware maakt een vloeiende uitwisseling van randapparatuur, klembord (geheugen van wat je knipt en plakt) en bestanden tussen beide besturingssystemen mogelijk.

Je kunt kiezen uit drie virtualisatieprogramma’s om Windows virtueel te installeren op een Mac: Parallels, VMware en het gratis programma Virtual Box. Met name de eerste twee maken het erg gemakkelijk om Windows te installeren op je Mac.

Linux
Voor Linux geldt ook dat je Dragon NaturallySpeaking voor Windows kunt draaien binnen een virtuele Windows-installatie. Het gratis virtualisatiepakket Virtual Box is hiervoor een goede keuze.

Systeemeisen
Spraakherkenningssoftware, zeker in combinatie met openstaande CAT-tools en andere software, vraagt aardig wat van de computer. Kijk voor aanschaf of je computer met enige marge voldoet aan de aanbevolen systeemeisen.

Noten
1. Diskidee test van Dragon NaturallySpeaking 11
2. TopTenREVIEWS Dragon NaturallySpeaking 11 review
3. Macworld buying guide: Microphones for speech recognition
4. ars technica - Win 7’s built-in speech recognition: a review

Bronnen
http://www.howstuffworks.com/gadgets/high-tech-gadgets/speech-recognition.htm
http://www.codeguru.com/cpp/g-m/multimedia/audio/article.php/c12363/How-Speech-Recognition-Works.htm
http://www.pcworld.com/article/16276/how_it_works_speech_recognition.html
http://www.explainthatstuff.com/voicerecognition.html
http://www.diskidee.be/2011/02/08/een-praatje-met-een-draak/18618/
http://www.proz.com/translation-articles/articles/1178/1/Using-Dragon-Naturally-Speaking-in-translations
http://www.catherinetranslates.com/talk-dont-type-translating-via-dragon-dictate-and-dragon-naturally-speaking/
http://arstechnica.com/microsoft/reviews/2010/05/win–7s-built-in-speech-recognition-a-review.ars/

Bij- en nascholingscursus Vertalen en ICT

Door Mariëlle van Benthum

Informatie- en communicatietechnologie (ICT) produceert steeds meer nieuwe en handige hulpmiddelen voor vertalers. De ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Het is in combinatie met de toch al hoge werkdruk niet altijd bij te benen. Toch is het goed om te weten wat er beschikbaar is aan hulpmiddelen en hoe u ermee kunt werken. Tenslotte zijn het juist deze hulpmiddelen die niet alleen uw werkdruk verminderen maar ook de kwaliteit van uw vertalingen verbeteren.

De Erasmushogeschool in Brussel biedt daarom een bij- en nascholingscursus aan waarin u wordt geïnformeerd over de laatste stand van zaken wat betreft software met terminologische databanken, vertaalgeheugens, machinevertaling, vertalen van minder gebruikelijke bestandsformaten en ondertiteling van audiovisuele producten. Deze cursus is vooral interessant voor vertalers en letterkundigen die al geruime tijd geleden zijn afgestudeerd, in een tijd waarin nog weinig tot niets over deze ontwikkelingen werd gedoceerd.

Meer informatie en een inschrijvingsformulier vindt u op de website van de Erasmushogeschool.