Vertalen via crowdsourcing

Door Silvie van der Zee

In 2011 kwam Twitter beschikbaar in het Nederlands.  De Twitterblog meldde dat de microblogdienst geheel door vrijwilligers was vertaald. Maar Twitter is zeker niet het enige bedrijf dat met vertaalvrijwilligers werkt. Ook de verschillende taalversies van Facebook en Wikipedia zijn met de inzet van vrijwilligers tot stand gekomen. Facebook heeft zelfs patent aangevraagd op deze zogenoemde ‘crowdsourced translation’. Wat drijft vrijwilligers om onbetaald vertaalwerk te doen en welke invloed heeft crowdsourcing op het werk van professionele vertalers?

Ervaring

Een reden voor beginnende vertalers om mee te werken aan crowdsourcing is dat ze ervaring willen opdoen. Omdat het als beginner soms lastig is om betaald vertaalwerk te krijgen, is vrijwillig vertalen een goede optie, om zo in ieder geval wat vertaalprojecten op je cv te krijgen.  Crowdsourcing wordt door veel verschillende mensen wordt gedaan en daarom kun je crowdsourcingprojecten niet volledig aan jezelf toeschrijven, maar uiteraard kun je wel op je cv vermelden dat je hebt meegewerkt aan een crowdsourcingproject. Het is ook nog eens heel leerzaam, omdat je feedback krijgt van anderen.

Voor het goede doel

Soms willen vertalers simpelweg een bijdrage aan de maatschappij leveren. Goede doelen waarvoor vrijwillig wordt vertaald, zijn onder andere Amnesty en Translators Without Borders. Ook initiatieven waarbij gratis kennis wordt verspreid, zoals TED en Khan University, vallen hieronder. Bij TED is een leuk bijkomend voordeel dat je naam naast het filmpje komt te staan, dus dit levert bekendheid en wellicht (nieuwe) klanten op. Ook het gratis of voor een laag tarief vertalen voor kennissen of vrienden was een veelgenoemde reden bij mijn rondvraag bij collega’s.

Hobby

Een andere veelgenoemde reden was dat vertalers het gewoon leuk vonden om bepaalde teksten te vertalen. Hierbij kun je denken  aan een online spel, fanfiction of het ondertitelen van films en tv-series. Crowdsourcing geeft vertalers de kans om met andere gelijkgestemden, bijvoorbeeld fans van hetzelfde online spel, een mooi eindresultaat neer te zetten. Voor veel vertalers geldt bovendien dat ze van hun hobby hun werk hebben gemaakt en daarom vinden ze het vaak leuk om vrijwillig mee te werken aan een interessant project.

Vakidioten

Daarnaast zijn de meeste vertalers 'vakidioten'. Zo zei een collega over het vertalen van Facebook: “Het is sterker dan mezelf: als ik een fout zie, dan moet ik die aanduiden! Meestal staat er minstens één vreselijk slecht vertaalde zin tussen, en dan denk ik: ik moet ervoor zorgen dat die echt niet in de officiële vertaling van Facebook komt!”

De invloed van crowdsourcing   

Het idee van crowdsourcing is dat ‘veel meer weten dan één’ (bron: rapport van de Europese Commissie). Bijkomend voordeel voor bedrijven die gebruik maken van crowdsourcing is dat ze gratis vertalingen krijgen. Ook zorgt deze manier van werken ervoor dat er veel meer aandacht is in de maatschappij voor het belang van vertalen en meertaligheid in het algemeen. Dit is een positieve ontwikkeling, aangezien vertalers over het algemeen vrij onzichtbaar zijn.

Daarnaast heeft crowdsourcing ook invloed op hoe er wordt gedacht over kennisdeling en beïnvloedt het de vertaaltheorie. De gedachte dat lezers moeite moeten doen om zo dicht mogelijk bij de brontekst te komen, wordt vervangen door de nieuwe opvatting dat vertalers de tekst zo dicht mogelijk naar de doelgroep moeten brengen.

Kwaliteit

De grens tussen professionaliteit en amateurisme vervaagt. Het grootste nadeel van crowdsourcing is dat iedereen een bijdrage kan leveren, dus ook mensen die nog geen enkele ervaring hebben met vertalen of de taal onvoldoende beheersen. Hierdoor is de kwaliteit van de vertaling niet vanzelfsprekend hoog genoeg.

Grenzen vervagen

Een ander nadeel voor crowdsourcing in het algemeen (dus niet alleen voor vertalen) is dat de grens tussen werk en privé minder wordt, omdat mensen een bijdrage kunnen leveren aan projecten wanneer ze maar willen. Er zijn tal van crowdsourcingprojecten, dus er is altijd wel werk. Het is daarom belangrijk om goed op te letten dat het werken aan deze projecten niet ten koste gaat van je sociale leven, met name als het gaat om projecten die je heel leuk vindt. Aan de andere kant kan het samenwerken met anderen door middel van crowdsourcing juist ook leuke contacten opleveren. Het kan altijd van pas komen om mensen met een andere expertise  (of juist dezelfde) in je kennissenkring te hebben.

Gevolgen voor vertalers

Een rapport van de Europese Commissie over crowdsourced vertalen schetst verschillende doemscenario’s:  als bedrijven steeds vaker gebruik maken van crowdsourcing, hebben professionele vertalers in de toekomst minder werk of worden ze gedwongen om tegen een lager tarief te werken omdat dat nu eenmaal de norm is geworden.

Crowdsourcing in de toekomst

Het rapport eindigt met de conclusie dat we crowdsourcing maar beter kunnen accepteren, want het zal alleen maar toenemen. De vraag is hoe we hier als professionele vertalers het beste mee om kunnen gaan. Het rapport adviseert vertalers om zich nog meer te specialiseren, zodat ze zich kunnen richten op teksten die zo specialistisch zijn, dat ze niet door het algemene publiek vertaald kunnen worden. Een ander advies is dat vertalers hun werkzaamheden zullen moeten uitbreiden met redactiewerk, om zo de vertalingen van amateurs op het juiste niveau te kunnen brengen. Op deze manier zorgt crowdsourcing voor innovatie en dynamiek in ons vakgebied.

Bronnen

Facebook Vertalerskoffiehoek

Rapport Europese Commissie: Crowdsourcing Translation (mei 2012)

Twitterblog: It takes a community to translate Twitter

Webwereld: Vrijwilligers vertalen Twitter in het Nederlands

Een taal leren met DuoLingo

Door Mariëlle van Benthum

Via www.duolingo.com leer je gratis een vreemde taal. Op deze manier leren studenten een vreemde taal en krijgen internetbezoekers toegang tot steeds meer informatie in een taal die ze beheersen. Een videofilm op de website legt uit dat 1 miljoen studenten bij DuoLingo in 80 uur alle inhoud van Wikipedia kunnen vertalen.

Via DuoLingo kun je kiezen uit de talen Frans, Duits en Spaans. Je krijgt instructies om woorden te leren. En je brengt de geleerde stof in de praktijk bij het vertalen van woorden en zinnen uit het Engels naar de taal die je wilt leren en omgekeerd. Zo vertaal je ook nog een deel van de content van Internet en maak je deze beschikbaar voor anderstaligen.

Als je bij het vertalen een zin krijgt voorgeschoteld waarvan je nog niet alle woorden kent, kun je met de muisaanwijzer de vertaling van het desbetreffende woord opvragen. Je kunt ook vertalingen van anderen beoordelen. Zo worden minder gangbare variaties er vanzelf wel uit gefilterd.

Categorieën

De lessen zijn verdeeld in categorieën, zoals basis, kleding en eten. Per les zie je een tabblad met in het Engels de uitleg van de grammatica en een tabblad met veelgestelde vragen. Daar heb je ook de gelegenheid zelf een vraag te stellen.

Visueel en auditief leren 

In het lesplan zie je vier foto's van een jongen. Daarbij staat 'el niño' en de Engelse vertaling 'the boy'. Erg overzichtelijk en ook handig voor degenen die een visueel geheugen hebben. Als je op een pictogram met een luidspreker klikt, hoor je de uitspraak. Maar je kunt niet alleen naar de woorden luisteren, je kunt ook je eigen uitspraak laten beoordelen.

Instructies en oefeningen

Elke unit bevat zowel instructies als vertaaloefeningen. Want DuoLingo is behalve onderwijsprogramma ook een programma waarmee via crowdsourcing een deel van internet wordt vertaald.

Bij de vertaaloefeningen is DuoLingo nog weinig flexibel. Alleen vertalingen die het programma al kent worden als correct beschouwd. Zo moet het Spaanse ‘ella come’ worden vertaald als ‘she eats’. De vertaling ‘She is eating’ wordt niet geaccepteerd.

Muis niet nodig 

Een pluspunt van DuoLingo vind ik dat je niet per se hoeft te muizen. Je kunt typen en navigeren via het toetsenbord.

Niveaus 

DuoLingo houdt je score bij. Als je een niveau hebt voltooid, kun je verder naar een hoger niveau. Je kunt geen niveaus overslaan. Denk je dat een niveau te gemakkelijk voor je is, bewijs dat dan maar eerst.

Bij taalcursussen haken studenten soms af omdat het niveau van de cursus niet aansluit op hun vaardigheden. De cursusinhoud kan te gemakkelijk of juist te moeilijk zijn. Daarom biedt Duolingo een test aan waarmee je kunt bewijzen dat je de stof in de huidige les beheerst. De punten voor de desbetreffende les worden dan toegekend en zo kun je verder met moeilijker werk.

Social media 

Je kunt je resultaten snel delen via Twitter of Facebook. En je mag ook vrienden uitnodigen om zo van alles met je netwerk te delen.

Conclusie 

DuoLingo is een leuke manier om een taal te leren en zinnen te vertalen voor zodat de content op Internet ook toegankelijk wordt voor anderstaligen. DuoLingo laat je oefenen met vertalen naar de doeltaal en de brontaal, en maakt daarbij gebruik van letters, afbeeldingen en uitspraak. De site is erg gevarieerd, leuk en doeltreffend opgebouwd. Nu maar wachten tot DuoLingo ook Nederlands aanbiedt, en Chinees en al die andere talen die we nog graag willen leren en die nu nog ontbreken.


Bron:
www.duolingo.nl

Wereldkampioen twitteren

Door Silvie van der Zee

Social media zijn erg populair in Nederland. Ons land staat bovenaan wat betreft het gebruik van Twitter. Ook LinkedIn wordt nergens vaker gebruikt dan in Nederland. 

 Dit is onderzocht door comScore, een onderzoeksbureau dat internetverkeer meet. Volgens hun onderzoeksresultaten zijn Nederlanders het actiefste volkje ter wereld op internet en social media. Er worden per dag zo'n 5,4 miljoen tweets verstuurd in onze taal. Dat is meer dan veelgesproken talen zoals het Koreaans en Arabisch. Opvallend, want ‘slechts’ 43 miljoen mensen spreken Nederlands: 29 miljoen mensen hebben onze taal als moedertaal en 14 miljoen mensen hebben het Nederlands als tweede taal. De top tien van talen die op Twitter worden gebruikt, is hieronder te lezen. Het Nederlands is de zesde taal op Twitter.

· Engels - 39%
· Japans - 14%
· Portugees - 12%
· Spaans - 8%
· Maleisisch - 6%
· Nederlands - 3%
· Koreaans - 2%
· Arabisch - 1%
· Thais - 1%
· Overig 14%  

Twitter in het Nederlands
Sinds augustus 2011 is Twitter beschikbaar in het Nederlands. Het medium is nu beschikbaar in 11 talen. Twitter is erg snel vertaald naar onze taal; binnen een maand na de eerste oproep voor Nederlandse vertalers werd de Nederlandse versie van Twitter al gelanceerd. Dit komt doordat duizenden vertalers hebben meegewerkt aan het project.  

Vernederlandsing
Voor vaste Twittergebruikers zal het even wennen zijn als zij de Nederlandse versie van Twitter gebruiken, omdat veel bekende termen 'vernederlandst' zijn. Het welbekende ‘What’s happening?’ dat al jarenlang op de homepage van Twitter staat, is veranderd in ‘Wat houdt je bezig?’ ‘Followers’ en ‘Following’ zijn vertaald met ‘Volgers’ en ‘Volgend.’ ‘Reply’ heet tegenwoordig ‘Beantwoorden’ en ‘@Replies’ zijn in het Nederlands ‘@Vermeldingen.’

Crowdsourcing
De vertaling van de website is volledig via crowdsourcing uitgevoerd. Het is voor het eerst dat Twitter deze methode heeft gebruikt. Vertalen met behulp van crowdsourcing is niet ideaal. Niet alle vrijwilligers zijn professionele vertalers. Hierdoor kunnen er fouten in de vertaling terecht komen. Twitter probeert dit risico zo klein mogelijk te houden door moderators in te zetten die de vertalingen van de vrijwilligers nakijken, maar dit heeft niet tot perfecte vertalingen geleid. Er ontbreken bijvoorbeeld werkwoorden en sommige vertalingen komen niet natuurlijk over. Als gebruikers een fout opmerken, kunnen ze die doorgeven aan het Translation Center van Twitter.  

Heeft crowdsourcing de toekomst?
Niet alleen Twitter, maar ook Facebook heeft zijn gebruikers gevraagd om haar website te vertalen. Facebook heeft zelfs een patent aangevraagd op deze vertalingen. Twitter is dus niet het enige bedrijf dat op deze manier werkt. Meer en meer bedrijven zien de voordelen van het vertalen via crowdsourcing, wat betekent dat we deze vertaalmethode in de toekomst vaker zullen zien. Of dit goed of slecht is staat nog ter discussie.  

Interesse? Als vertalers interesse hebben om Twitter te vertalen – Twitter zoekt nog steeds Nederlandse vertalers - kunnen ze zich aanmelden bij het Translation Center. De actiefste vertalers onderhouden de vertaalde website in samenwerking met een team van Twittermedewerkers.  

Bronnen
RTL Nieuws 26 april 2011 Nederland wereldkampioen twitteren
RTL Nieuws 24 november 2011 Nederlands zesde taal op Twitter
Webwereld 2 augustus 2011, Uhro van der Pluijm, Vrijwilligers vertalen Twitter in het Nederlands

Het boek From Reality to Another: 500 auteurs en 12.000 vertalers via het menselijk-vertaald social media-platform PremiumFanPage

Persbericht van PRWeb, vertaald door Eva Schwarzberg

Tijdens de HTIA-conferentie van 2011 in Jerusalem, Israël, maakten Roisto Ltd en PremiumFanPage bekend bezig te zijn met de vertaling van ‘s werelds eerste Twitter-roman in meerdere talen met behulp van crowdsourcing. Wereldwijd werken duizenden mensen samen aan de vertaling van het boek op www.140story.com*.

Eerste Twitter-roman

De eerste via Twitter geschreven roman werd in de zomer van 2010 geboren in Finland. De roman, getiteld "Todellisuudesta toiseen" of "From Reality to Another", is binnen 16 weken door 500 personen geschreven via Twitter-berichten die bestonden uit maximaal 140 tekens. Hoofdauteur Mikko Karppi bepaalde de setting voor ieder hoofdstuk door de eerste paragraaf te schrijven. Iedereen kon daarna via Twitter zijn of haar bijdrage aan het verhaal leveren.
In oktober 2010 verscheen het boek als paperback in het Fins en de eerste druk was in een mum van tijd uitverkocht. Door de grote vraag naar het boek wordt From Reality to Another nu in diverse talen gepubliceerd als e-book.

Tweet voor tweet

Voor de vertaling van het boek zijn twee weken ingeruimd. Een week voor het vertalen van de roman van het Fins naar het Engels. En daarna wordt het boek vanuit het Engels naar diverse andere talen vertaald. De voortgang van de vertaling is realtime te volgen op 140story.com, omdat het vertaalde boek tweet voor tweet wordt uitgebracht. Zodra de vertaling klaar is, kan het volledige boek als e-book aangeschaft worden. [Red. de website is op dit moment door onbekende redenen helaas niet te raadplegen en daarom weet ik niet wat de huidige status van de vertaling is.]
Esa Nikkilä, CEO van Roisto Oy, producent van het boek zegt: ”De innovatieve manier van het schrijven en vertalen van dit boek laten zien dat crowdsourcing nieuwe manieren van werken en produceren van content met zich meebrengt”.

Vertaalbeheer

De vertalingen worden beheerd door PremiumFanPage, een menselijk-vertaald social media-platform. PremiumFanPage biedt near-realtime vertalingen van professionele kwaliteit voor tweets, Facebook-updates en blogs in meer dan 50 talen. PremiumFanPage wordt gebruikt door bekende merken als Angry Birds. Een andere klant is Microtask, een van de pioniers op het gebied van crowdsourcing.

*140story.com is momenteel helaas niet bereikbaar.

Bron: persbericht PRWeb

Ondertitelen via crowdsourcing

Door Mariëlle van Benthum

Veel deskundigen zijn in hun vrije tijd actief met kennis delen via de cloud. Zo zijn er op diverse websites teksten te lezen die zijn vertaald door vrijwilligers. De Khan Academy gaat nog een stapje verder. Op hun website met educatieve films over uiteenlopende onderwerpen moedigen ze mensen aan hun films te ondertitelen.

Hoe gaat het in zijn werk?
Links onder elke video op de website staat het menu 'Select language'. Daar kunnen kijkers aangeven of ze ondertiteling willen zien en zo ja, in welke taal. Voor sommige video's heeft de kijker keus uit een groot aantal verschillende talen, van Nederlands tot Chinees en Tamil.

In het menu 'Universal Subtitles' vindt u opties om een vertaling toe te voegen of te verbeteren. Dit menu verschijnt automatisch wanneer u het menu ‘Select language’ opent. U kunt de ondertiteling via dit menu ook downloaden als een ondertitelingbestand met de extensie .SRT.

Een vertaling toevoegen
Selecteert u de optie om een vertaling toe te voegen, dan wordt het venster 'Create subtitles' geopend. Daarin is aangegeven dat de brontaal van de video Engels is. U kiest een doeltaal. Tevens geeft u aan vanuit welke taal u wilt vertalen. Per mogelijke brontaal wordt het percentage getoond dat voltooid is in de desbetreffende taal.

Klikt u op de knop 'Continue', dan krijgt u gedetailleerde uitleg over de werkwijze en wordt u verwezen naar woordenboeken en Google Translate. Als u kiest om naar het Nederlands te vertalen, wordt automatisch een Nederlandse spellingcontrole uitgevoerd. Om uw vertaling op te slaan, moet u zich registreren en vervolgens aanmelden met de verkregen aanmeldgegevens.
Gevorderde gebruikers kunnen de timing van de ondertiteling aanpassen.

Wat moeten we hiervan vinden?
Ik vind het best spannende ontwikkelingen. Er kan zo veel met crowdsourcing. Dat is leuk.
Maar het scheelt ondertitelaars weer een bron van inkomsten. Daar staat tegenover dat het voor beginnende vertalers en ondertitelaars een geweldige manier is om ervaring op te doen. De gebruikte terminologie kan vertalers ook best eens van pas komen.

Bovendien hebben taalstudenten, en alle andere kijkers natuurlijk, toegang tot allerlei gratis materiaal in zowel de eigen taal als in de te leren taal. Daarbij kunnen ze het zo moeilijk maken als ze willen. Ze kunnen video's kijken in de te leren taal, of als dat tegenvalt, even 'spieken' met de Nederlandse ondertiteling erbij. Ook al zijn de vertalingen niet altijd van topkwaliteit, ze zijn vaak wel geschreven door moedertaalsprekers van de doeltaal.

Al met al denk ik dat we deze ontwikkelingen daarom het beste kunnen omarmen en er ons voordeel mee doen. Tevens biedt het ons de kans om via de kennis op ons vakgebied iedere spreker van onze doeltaal met toegang tot internet de mogelijkheid te bieden om zich te verdiepen in de materie die in deze educatieve video’s wordt uitgelegd.

Bron: Khan Academy

Discussie over community, crowdsourced, en collaborative translation ofwel CT3

De afgelopen weken is er online al heel wat geschreven over het al dan niet gratis vertalen voor Linkedin. Slechts weinigen lijken bereid Linkedin gratis vooruit te helpen, de meesten reageren zelfs zo heftig dat je zou denken dat het niet toegestaan is om gewoon 'nee' te zeggen. Maar is dat verstandig?

Volgens Nataly Kelly van Global Watchtower biedt het wel deelnemen aan dit soort vertaalprojecten juist ook grote voordelen voor vertalers, maar reageren de meeste vertalers negatief omdat ze niet bekend zijn met het fenomeen dat zij CT3 noemt: community, crowdsourced, en collaborative translation.

Uiteraard zijn de argumenten tegen helder: vertalers zijn toch al bang niet voor vol aangezien te worden en vrezen dat bedrijven het nut niet meer inzien van het inhuren van vakmensen als ze alles gratis kunnen krijgen van leken, als ondernemer zijn ze bang een klus mis te lopen waarvoor ze ook betaald hadden kunnen krijgen en volgens Kelly begrijpen ze niet goed dat CT3 niet alleen geldbesparing, maar ook andere voordelen heeft.

Maar welke voordelen heeft CT3 dan volgens Kelly?
1- kortere doorlooptijden, doordat meer mensen aan de vertaling werken.
2- betere kwaliteit, doordat meerdere mensen aan dezelfde tekst werken kan uit meerdere opties de beste worden gekozen. Hierbij stelt Kelly dat crowdsourcing vooral gebruikt wordt voor korte tekstjes zoals het fragment 'update my status' of 'add as a connection' en de kwaliteit gecontroleerd kan worden door gebruikers te laten stemmen voor meerdere opties. Bovendien kunnen ook regionale taalvarianten worden gecreëerd die anders vanwege de kosten niet werden geproduceerd. Dit levert mogelijk beter leesbare teksten op.
3- meer werk voor vertalers, niet alleen in de vorm van traditionele vertaalprojecten, maar ook veel correctiewerk en vertaalopdrachten die voortkomen uit het feit dat bedrijven nu markten kunnen bereiken waar ze anders niet zouden komen.
4- informatie wordt beschikbaar voor iedereen.

Ik ben van mening dat er niks mis mee is om gratis mee te werken aan producten waarvan je zelf ook gratis gebruik mag maken, zoals in dit geval Linkedin, maar ik zie ook het nadeel dat je in de tijd die je aan deze vertalingen besteedt, ook een betaalde opdracht had kunnen doen, of klanten zou kunnen werven. Meewerken aan dit soort projecten lijkt me een zelfs heel sociaal wanneer het gaat om bijvoorbeeld websites die anders voor velen niet leesbaar/bruikbaar zijn, terwijl ze hun gebruikers (die er gratis gebruik van mogen maken) veel voordelen opleveren, zoals Wikipedia, Linkedin etc., of bijvoorbeeld om documenten van organisaties die goede doelen ondersteunen en dankzij de gratis vertaling meer geld overhouden voor hun kernactiviteiten.

Of dit soort projecten ook daadwerkelijk meer vertaalopdrachten oplevert, zoals Kelly schrijft, weet ik niet zo zeker, maar het zou natuurlijk wel mooi zijn.

Bron: Freelance Translators Clash with LinkedIn over Crowdsourced Translation door Nataly Kelly op Global Watchtower

Met dank aan: Saskia Steur voor de tip