De Talenreis: het Egyptisch

Door Sigrid Lensink-Damen

Een van de bekendste Afro-Aziatische talen is het Egyptisch. Het spreekt tot de verbeelding door zijn schrift, de hiërogliefen, maar is inmiddels uitgestorven.

De taal

Tegenwoordig wordt er in Egypte Arabisch gesproken, maar van 2700 voor Christus tot 1000 na Christus was Egyptisch de voertaal. De ontwikkeling van de taal valt uiteen in vijf stadia: van het Oud-Egyptisch en het Middel-Egyptisch via het Nieuw-Egyptisch en het Demotisch naar het Koptisch. Het grootste verschil tussen deze fasen is dat de eerste twee taalvarianten vooral schrijftalen waren. Het Nieuw-Egyptisch was gebaseerd op de spreektaal van die tijd en nam elementen van deze spreektaal op in het schrift.

In 800 voor Christus ontstond er opnieuw een scheiding tussen de schrijf- en spreektaal. De toenmalige spreektaal werd door de Griekse geschiedschrijver Herodotus ‘demotisch’ (volks, van het volk) genoemd, om het volkskarakter ervan te benadrukken. Het Demotisch is langzaam overgegaan in het Koptisch. Het Koptisch is een creoolse taal: een mengvorm van Koinè-Grieks en Egyptisch. Het werd tot laat in de 17e eeuw gesproken, maar is intussen als spreektaal uitgestorven. Het geschreven Koptisch is nu een liturgische taal.

Het beeld

Een opvallend element van het Egyptisch is natuurlijk het schrift: de hiërogliefen. De inkepingen in de vorm van mensen, lichaamsdelen, vogels en andere dieren hebben pas na lange tijd hun geheimen prijsgegeven.

Eén van de beroemdste ontcijferaars van de hiërogliefen was Jean-François Champollion, een Franse taalkundige. Aan de hand van de steen van Rosetta en Griekse koningsnamen ontdekte hij dat de hiërogliefen zowel begrippen als klanken konden zijn.

Hiërogliefen kunnen in drie categorieën worden ingedeeld. De eerste categorie is het logogram, waarbij het symbool verwijst naar het voorwerp of de gebeurtenis dat het representeert. Een hiëroglief van een leeuw betekent dan ‘leeuw’. Een fonogram geeft een klank(groep) weer en hoort tot de tweede categorie hiërogliefen. Een leeuw geeft bijvoorbeeld de klank L weer. De derde categorie is het ideogram, die grammaticale elementen weergeeft. Een streepje onder een leeuw wil zeggen dat die hiëroglief als L gelezen moet worden en niet ‘leeuw’ betekent. Een ideogram wordt ook wel een semagram of determinatief genoemd.

Het ontcijferen van de Egyptische hiërogliefen was daarom nog niet zo eenvoudig. Waren alle puzzelstukjes gelegd, dan was de vertaler er nog niet: in het Egyptisch werden geen klinkers geschreven. De uitspraak moest daarom vaak gegokt worden. Later gingen de Egyptenaren op papyrus schrijven en werden de hiërogliefen vereenvoudigd weergegeven in het hiëratische schrift, dat vervolgens weer evolueerde in het Koptische schrift.

Beeldtaal

Hiërogliefen kunnen gezien worden als de voorloper van het pictogram. Een pictogram is een op zichzelf staande beeldtaal zonder grammaticale verwijzingen. Denk maar aan de bordjes op het station. Los van het feit dat pictogrammen tot hilarische interpretaties kunnen leiden, vertellen ze in één beeld een verhaal.

Andere uitingen van beeldtaal zijn bijvoorbeeld uithangborden, logo’s van bedrijven, muurschilderingen en graffiti. Nu vinden veel mensen graffiti vandalisme, maar toch vertelt een ‘tag’ een verhaal, het verhaal van de straat. Hoe zouden wetenschappers die 2000 jaar na ons leven die beeldtaal kunnen ontcijferen? Heeft de beeldtaal van onze tijd ook een soort steen van Rosetta? Daarop kan ik natuurlijk geen antwoord geven, maar beeldtaal heeft wel een context en een interpretatie nodig. Vaak zijn die drie dingen – beeldtaal, context en interpretatie – gekoppeld aan de cultuur waarin ze voorkomen.

Afbeelding gevonden op Facebook, bron onduidelijk

In het huidige Egypte worden muurschilderingen en graffiti gebruikt om een (revolutionaire) boodschap over te brengen. Sinds de Arabische Lente is het een populaire vorm om mensen te wijzen en bewust te maken van allerlei misstanden. Een blauwe bh siert bijvoorbeeld al tijden de muren in Cairo. De gebeurtenis die bij het beeld hoort, is van een vrouw die op hardhandige wijze van het Tahrirplein werd verwijderd. Daarbij trokken de agenten zo hard aan haar kleding dat haar blauwe bh zichtbaar werd. Nu staat de bh symbool voor de strijd tegen de onderdrukking van de vrouw.

De Egyptische graffiti is niet onopgemerkt gebleven in de wereld. Soraya Moyafat heeft er een boeiende blog over geschreven en Amnesty International gebruikt de beelden in hun campagne tegen discriminatie van vrouwen.

In de volgende aflevering reizen we verder door Afrika en bespreek ik de talen van het gebied dat ‘de Soedan’ wordt genoemd.


Bronnen:
De Grote Taalatlas
Afrikaanse talen (Wikipedia)
Kaart met talen van Afrika (door Mutur Zikin)
African languages
Afro-Aziatische talen (Wikipedia)
Hoeveel talen worden er in Afrika gesproken
Soraya Morayev's blog over graffiti in Egypte
Tussen taal en beeld
Het ontstaan van schrift (uit: Algemeen letterkundig lexicon)
Egyptisch (Wikipedia)
Egyptian hieroglyphs (Engelstalige Wikipedia)
Hiërogliefen (Wikipedia)
Beeldtaal (Wikipedia)
Jean-François Champollion (Wikipedia)

Vertaler wordt uitgever

door Nannie de Nijs Bik-Plasman – Plasman Vertalingen / Uitgeverij

Als hondenliefhebber kreeg ik een Amerikaans boek in handen van iemand die professioneel met honden werkt. Al lezende werd ik steeds enthousiaster en vond ik het jammer dat het boek niet in het Nederlands verkrijgbaar was. Omdat ik zelf vertaler ben, besloot ik uitgevers te bellen om ze er warm voor te krijgen. Helaas zonder succes.

Toen ik mijn frustratie hierover uitte tijdens een bijeenkomst van mijn regionale NGTV-kring, vroeg een collega me waarom ik het niet zelf wilde uitgeven. Ze kende een vertaler die iets soortgelijks had gedaan. Ik kreeg de naam van die bewuste vertaler en nam contact met hem op. Hij deelde zijn ervaringen met me en vertelde me over de Vereniging van Zelfstandige Uitgevers (VZU) waar hij lid van was. Daar ben ik ook meteen lid van geworden.

Vertalen

Eerst moest ik me als uitgever bij de Kamer van Koophandel laten inschrijven. Ik stond al als vertaler ingeschreven dus ik hoefde mijn inschrijving in het Handelsregister alleen aan te passen. Bij de Amerikaanse uitgever informeerde ik of de Nederlandse rechten van het boek nog beschikbaar waren. En wat de prijs was. Daar kwam een heel enthousiaste reactie op. Uitgever en schrijfster waren opgetogen dat het boek eventueel vertaald zou gaan worden.

Daarna ben ik anderhalf jaar bezig geweest met het vertalen van het boek; het bracht immers geen geld op dus het moest tussen de bedrijven door. Een andere collega bood aan het boek te redigeren. Van de uitgever had ik alle originele bestanden gekregen, zodat ik mijn vertaalde tekst in de bestaande opmaak kon gieten.

Drukken

De grootste hindernis was het drukken. Ik wilde het boek niet duurder maken dan het origineel en zat dus aan een bepaalde verkoopprijs vast. Hoe kwam ik erachter wat een redelijke drukprijs per exemplaar was en in welke oplage ik het boek moest laten drukken? Bij een kleine oplage werd de prijs per boek te hoog en bij een grote oplage werd mijn investering te riskant. In deze fase heb ik heel veel aan de leden van de VZU gehad. Zij hebben een hele hoop beren voor me uit de weg geruimd.

Via hen kwam ik bij Boekenroute terecht. Dit is een verkoopkanaal dat de verkoop, het contact met drukker Scan Laser (Printing on Demand), de distributie en de facturering van boeken verzorgt voor een redelijke prijs. Reinier Rijke van Boekenroute heeft me vervolgens precies verteld wat ik allemaal moest regelen: een ISBN-prefix en een ISBN-nummer aanvragen, boek aanmelden bij het Commissariaat voor de Media, barcode aanvragen met het ISBN-nummer om op het boek te drukken, NUR-code opzoeken, boek aanmelden bij Titelbank enzovoorts. Maar als de weg je wordt gewezen, is het allemaal veel minder erg dan het lijkt.

Distributie

Ik heb besloten me niet aan te sluiten bij het Centraal Boekhuis, omdat dat echt veel te veel geld kost voor een uitgever die maar zo nu en dan een boek uitgeeft. Dat heeft tot gevolg dat mijn boek niet in de boekhandel ligt. Maar doordat het boek wel is aangemeld bij Titelbank, kan elke boekhandel de titel vinden en het boek bij mij bestellen.

Ik heb ook een Facebookpagina voor het boek aangemaakt. Ik moet nu zelf voor de nodige publiciteit gaan zorgen en daarbij hoop ik op de hulp van mijn waardevolle netwerk. Daarom was het des te leuker om een telefoontje van een boekhandelaar uit Groningen te krijgen met de vraag of hij drie exemplaren van het boek Superhonden bij me kon bestellen, nog vóór het boek officieel op de markt was.

Het boek zelf

Jane Killion is met hondentraining begonnen, nadat haar voormalige echtgenoot zich met hun nieuwe Bull Terrierpup Nicky had opgegeven voor een gehoorzaamheidscursus en het na twee lessen voor gezien hield. Jane nam de training over en werd geconfronteerd met een ogenschijnlijk onoverkomelijk probleem: de pup was zo wild dat hij soms letterlijk bezweek van opwinding. Jane vond dat hij als een ‘normale’ hond van het leven moest kunnen genieten, dus besteedde ze jaren aan het vergaren van kennis over honden, hondengedrag en trainingstheorieën.

Professionals in de hondenwereld weten inmiddels dat veel theorieën over dominantie zijn achterhaald. Helaas zijn deze nieuwere inzichten nog lang niet bij het brede publiek bekend. Jane Killion legt in haar boek heel helder uit hoe je op een andere manier met je hond kunt omgaan en hem daarbij heel veel kunt leren.

Het boek is in de Verenigde Staten met diverse prijzen bekroond.

Het boek Superhonden van Jane Killion, ISBN 978-94-91700-00-2, is vanaf 1 maart 2013 te bestellen via www.boekenroute.nl.

Bronnen:
Vereniging van Zelfstandige Uitgevers
Boekenroute
Scan Laser
Titelbank
Facebookpagina van het boek Superhonden
Plasman Vertalingen

Ondernemen en de Belastingdienst

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies

Als je een bedrijf hebt, kom je met de Belastingdienst in aanraking. Het is belangrijk om te weten op welke wijze. In dit artikel geef ik een een overzicht van de verschillende soorten belasting die op ondernemers van toepassing zijn. Ook geef ik een aantal belangrijke tips over de bedrijfsadministratie. Een goede administratie is onmisbaar om je bedrijf op koers te houden.

Omzetbelasting

Nadat je je hebt ingeschreven bij de bij de Kamer van Koophandel, moet je (als je btw-plichtig bent) een btw-nummer aanvragen bij de Belastingdienst. Btw (belasting toegevoegde waarde) wordt ook wel omzetbelasting genoemd. Afhankelijk van het product of de dienst die je levert, gaat het om 0%, 6% of 21%. Het leveren van vertalingen valt onder 21%. Het basisprincipe van btw is dat ontvangen btw wordt afgedragen en betaalde btw kan worden teruggevraagd. Belangrijk: houd per maand bij of je moet afdragen of terugbetalen.

Sommige bedrijven zijn geheel vrijgesteld van btw-afdracht. Deze vrijstelling wordt schriftelijk bevestigd door de Belastingdienst. Ben je btw-plichtig, dan ontvang je een schriftelijke bevestiging waarop staat aangegeven of je per maand, kwartaal of jaar aangifte moet doen.

Inkomstenbelasting

De inkomstenbelasting is het volgende soort belasting waar je als ondernemer mee in aanraking komt. De belastingdienst onderzoekt of je voor de inkomstenbelasting wordt aangemerkt als ondernemer. Enkele criteria: het aantal uren dat je aan je onderneming besteedt (urencriterium), of je winst maakt (binnen een redelijke termijn), hoe zelfstandig je bedrijf is, wie je opdrachtgevers zijn, hoe je bedrijf naar buiten treedt en of je ondernemersrisico loopt. Ben je als ondernemer aansprakelijk voor de schulden? Als je niet als ondernemer voor de inkomstenbelasting wordt aangemerkt, kun je toch btw-plichtig zijn. Je komt voor veel regelingen en aftrekposten niet in aanmerking.

Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan gelden mogelijk de volgende aftrekposten voor jou.

• Zelfstandigenaftrek 
• Startersaftrek 
• Investeringsaftrek 
• Fiscale oudedagsreserve (FOR) 
• MKB-vrijstelling 

Deze aftrekposten zijn pas interessant op het moment dat je bedrijf nettowinst maakt. Voldoen aan bijvoorbeeld het urencriterium heeft pas nut als je bedrijf draait en er zicht is op nettowinst.

Zorgverzekeringswet

Zowel werknemers als ondernemers betalen aan de Belastingdienst een bijdrage voor de Zorgverzekeringswet, afhankelijk van de hoogte van het inkomen. Bij werknemers gaat dit via het salaris, terwijl een ondernemer hiervoor een belastingaanslag thuis krijgt.

Waarom is een boekhouding noodzakelijk?

Omdat het verplicht is. De Belastingdienst eist een deugdelijke administratie. Iedere ondernemer is wettelijk verplicht om zijn administratie 7 jaar te bewaren (fiscale bewaarplicht). De boekhouding is nodig om de belastingaangiftes te kunnen verantwoorden. Een goede boekhouding geeft in inzicht in je omzet, de inkoopwaarde van de omzet en alle kosten die je maakt. Daarnaast houdt het je scherp en gemotiveerd.

Hoe je je boekhouding inricht en of je de boekhouding wel of niet uitbesteedt, kun je zelf beslissen. Er zijn veel ondernemers die besluiten alles zelf te doen. Dit kost echter veel tijd en energie naast alle werkzaamheden die je verricht om je bedrijf draaiende te houden. Overweeg waar je sterke kanten liggen als ondernemer en welke risico’s je inperkt door (jaar)aangiftes uit te besteden. Uiteindelijk draait het in een bedrijf om het verwerven van inkomen en niet om wat je zelf kunt doen. Kies wat bij je past en zorg dat je overzicht houdt. Je kunt de boekhouding uitbesteden aan bijvoorbeeld een accountant, een administratiekantoor of een boekhouder.

Kies je voor uitbesteding, kijk dan of het kantoor samenwerkt met verschillende specialisten. Kijk ook of er voldoende kennis is op bedrijfseconomisch en belastinggebied. Kies degene die vertrouwen wekt, ongevraagd zakelijk advies geeft over je bedrijf en privé. Verzamel mensen om je heen die je helpen je bedrijf te laten ontwikkelen op een manier die bij jou past.

Enkele tips

Door tijdig na het afsluiten van het boekjaar de jaarcijfers op te (laten) stellen, heb je sneller zicht op je bedrijfsvoering en voorkom je dat je te laat bijstuurt.

Op de website van de Belastingdienst is veel informatie beschikbaar. Vraag daar ook het ‘Handboek voor ondernemen’ aan.

Heb je vragen over je bedrijfsvoering? Wil je weten op welke manier het bijhouden van je financiële administratie het beste bij jezelf en je bedrijf past, neem dan gerust contact op met mij. Ik help je graag op weg.

De Talenreis: Afrikaanse talen

Door Sigrid Lensink-Damen

Afrika is taalkundig in zes gebieden op te delen: Noord-Afrika, de Soedan (niet het land), Oost-Afrika, de Rift, Centraal-Afrika en Zuidelijk Afrika. In elk van deze regio’s worden talen van diverse taalfamilies gesproken. In deze aflevering zal ik ingaan op de regio Noord-Afrika en de Rift.

Noord-Afrika en de Rift

In Afrika worden ruwweg 2.000 talen gesproken. In Noord-Afrika en in de Hoorn van Afrika (ook wel de Rift genoemd) zijn dat Afro-Aziatische talen. Tot deze taalfamilie horen de Semitische talen, het Egyptisch, de Koesjitische talen, de Omotische talen, het Berber en de Tsjadische talen. In totaal omvat de Afro-Aziatische taalfamilie 400 talen die door 250 miljoen mensen worden gesproken.

Semitische talen

De Semitische taalfamilie is de grootste in de regio Noord-Afrika en de Rift. Onder het Semitisch vallen het Arabisch, het Amhaars, het Hebreeuws, het Tigrinya en het Maltees. De oudste talen die tot het Semitisch worden gerekend zijn het Akkadisch en het Eblaïtisch. Beide zijn uitgestorven.

Het Akkadisch werd al in 2800 voor Christus op schrift gesteld, in het beroemde spijkerschrift. De taal ging in de laatste eeuwen voor Christus over in het Aramees. Van het Eblaïtisch is een kleitablet-bibliotheek in de stad Ebla bewaard gebleven. De Akkadische en Eblaïtische teksten gingen onder andere over rituelen, gebeden, hymnen, voorspellingen, literatuur en zakelijke transacties.

Medeklinkers en klinkerpatronen

Een gedeeld kenmerk van de Semitische talen is dat de stam van een (werk)woord bestaat uit drie medeklinkers. Om tijden of meervoud te maken worden er klinkers toegevoegd. Een voorbeeld uit het Arabisch:

ktb = wortel van ‘schrijven’;
- - i - = klinkerpatroon dat de tegenwoordige tijd uitdrukt;
- a - a - = klinkerpatroon voor de verleden tijd;
- aa - i - = klinkerpatroon voor onvoltooid deelwoord;
- - uu - = klinkerpatroon voor voltooid deelwoord.

De liggende streepjes geven de weggelaten medeklinkers van de wortel aan. Als we het werkwoord ‘schrijven’ dus vervoegen krijg je: ktib (schrijf), katab (schreef), kaatib (schrijvend) en ktuub (geschreven). Zowel de medeklinkers als de klinkerpatronen zijn van belang om woorden te vormen. Dit verschijnsel doet zich ook voor bij zelfstandige naamwoorden.

Zoon van Noach

In de 19e eeuw probeerden (taal)wetenschappers de diverse talen en volkeren in Noord-Afrika op te delen aan de hand van een rassentheorie en gegevens uit de Bijbel. Van de zonen van Noach, Sem, Cham en Jafet, ontleenden de wetenschappers de namen voor de verschillende volken en talen. De term Hamieten (van Cham) is daar een voorbeeld van. Omdat er later geen bewijs gevonden werd voor deze indeling, is deze niet gehandhaafd.

De naam van het Semitisch, het Assyrisch en het Aramees heeft nog wel een bijbelse connotatie. Deze stamt af van de namen van Sem, zoon van Noach, en Sems zonen, Asshur en Aram.

De volgende keer belicht ik het Egyptisch en probeer ik een antwoord te vinden op de vraag in hoeverre de hiërogliefen invloed hebben gehad op moderne taal- en beeldtaaluitingen.

Bronnen:
De Grote Taalatlas
Afrikaanse talen (Wikipedia)
Kaart met talen van Afrika (door Mutur Zikin)
African languages
Afro-Aziatische talen (Wikipedia)
Hoeveel talen worden er in Afrika gesproken
Semitische talen (Wikipedia)
Semitische talen (Engelstalige Wikipedia)
het Akkadisch (Wikipedia)
het Eblaïtisch (Wikipedia)

Language Networks

Door Silvie van der Zee

Language Networks is een online opleidingscentrum. Hier kun je als vertaler terecht voor webinars, tips, hulpmiddelen en diverse trainingen. Vertaalbureau Concorde Group heeft het centrum in 2011 opgericht om zijn kennis te delen, met als uitgangspunt de praktijk van tolken en vertalers.

Trainingen
Language Networks biedt verschillende soorten training aan: taaltrainingen, vakspecifieke trainingen en trainingen op maat. De vakspecifieke trainingen zijn er op diverse gebieden: juridisch, technisch, marketing, ondernemen, communicatie en administratie. Een aantal voorbeelden van trainingen die Language Networks aanbiedt: een basiscursus Trados, klanten werven via Google en een netwerkcursus. Met sommige cursussen kun je PE-punten verdienen.

De trainingen van Language Networks zijn er in twee vormen: blended learning (een combinatie van cursus op locatie en webinars) en webinarmodules. Die laatste zijn live te volgen of op een later tijdstip wanneer het jou uitkomt, want sommige webinars zijn al eerder opgenomen.

Demo
Als je nog niet zeker weet of het webinar als lesvorm iets voor jou is, kun je een gratis demo bekijken. In de sectie ‘Maak kennis’ bij het onderdeel ‘Webinars’ kun je onderaan de pagina de demo aanvragen. Je krijgt dan een link toegestuurd waarmee je deze demo kunt openen.

De demo heet ‘Webinars voor Dummies’ en deze naam is goed gekozen, want je hoeft absoluut geen verstand te hebben van online trainingen of van computers om de demo te kunnen volgen. Alles wordt stap voor stap uitgelegd: hoe je het volume aanpast, hoe je de aangeboden bestanden van de training kunt downloaden, hoe je filmpjes kunt bekijken in het webinar, etc. De trainers geven de deelnemers instructies via de webcam en microfoon en je kunt met ze chatten.


Tolken en vertalers
Onder het kopje ‘Trainingen’ vindt je verder een sectie ‘tolken en vertalers’, met informatie over PE-punten, nuttige instanties en tips over diverse onderwerpen (bijvoorbeeld netwerken, Excel, en leestips). Ook vind je er handige hulpmiddelen, bijvoorbeeld voor het omzetten van een PDF-bestand naar een Word-document.


Nieuws
Bij het onderdeel ‘Nieuws’ kun je je aanmelden voor de nieuwsbrief. Deze wordt 2 tot 3 keer per maand verstuurd en eerder verschenen nieuwsbrieven staan op de site. Verder vind je hier relevante nieuwtjes en een agenda met evenementen voor iedereen die geïnteresseerd is in taal.


Conclusie
De gratis demo is een prettige manier om kennis te maken met de trainingen van Language Networks en de site is erg gebruikersvriendelijk: overzichtelijk, netjes en eenvoudig. Kortom, Language Networks is een duidelijke, informatieve site met trainingen over diverse onderwerpen waar tolken en vertalers veel aan kunnen hebben.



Bron
Language Networks

Hulpmiddelen voor sociale media

Door Cas Jamin

Sociale media zoals Twitter, LinkedIn en Facebook kunnen je helpen bij je marketing- en netwerkactiviteiten. Mederedacteur Silvie van der Zee zette in dit eerdere artikel de zakelijke mogelijkheden van sociale media al uiteen.

In dit artikel ga ik in op een aantal hulpmiddelen, waarmee je sociale media gerichter en effectiever kunt inzetten voor je bedrijf.

Efficiënt beheer van sociale media

Sociale media kunnen heel nuttig zijn om op de hoogte te blijven van wat er speelt in de vertaalwereld. Ook kun je contact onderhouden met collega’s en je vertaalbedrijf onder de aandacht brengen. Er kan echter ook de nodige tijd in gaan zitten, zeker als je een consequent beeld van je bedrijf wilt neerzetten. Hulpmiddelen zoals TweetDeck, Hootsuite en Buffer maken het beheer van je zakelijke sociale media een stuk eenvoudiger.

TweetDeck

Tweetdeck is een gratis programma voor het beheer van je Twitter-account. Het geeft je een duidelijk overzicht van wat er zich op Twitter afspeelt. De interface is opgebouwd uit kolommen waarover je naar wens je Twitter-berichtenstromen en bewaarde zoekopdrachten kunt verdelen. Met bewaarde zoekopdrachten kun je gericht en realtime de Twitter-berichten (‘tweets’) volgen rondom bepaalde thema’s. Een mogelijke toepassing van bewaarde zoekopdrachten is het volgen van tweets met daarin je bedrijfsnaam. Bij het samenstellen van zoekopdrachten komen de zoekoperatoren van Twitter goed van pas.

Heel handig is ook dat je met TweetDeck berichten kunt klaarzetten voor latere publicatie op Twitter en Facebook. Zo kun je tijdens drukke kantooruren toch wat van je laten horen, zonder dat het je van je werk houdt. Natuurlijk stellen mede-twitteraars het op prijs als je hun berichten leest en er actief op reageert, maar met enkele vooraf ingeplande berichten heb je al een basis.

HootSuite

De webapplicatie HootSuite werkt net als TweetDeck met berichtkolommen die je naar wens kunt instellen. HootSuite ondersteunt naast Twitter en Facebook ook Google+, LinkedIn, Foursquare, MySpace, WordPress en Mixi. HootSuite is bedoeld als een centrale plaats voor het beheer van al je zakelijke sociale media. Je kunt berichten inplannen voor latere publicatie en statistieken bekijken. Met de optionele apps en de ingebouwde feedreader haal je interessante webpublicaties rechtstreeks in HootSuite binnen, zodat je ze direct kunt delen op je sociale netwerken.

De gratis versie van HootSuite is beperkt tot het beheer van 5 sociale profielen, 2 RSS-nieuwsfeeds en een basaal analyserapport. Een PRO-abonnement kost op het moment 10 dollar per maand, maar wil je de nodige statistieken, dan betaal je per analyserapport 50 dollar.

Buffer

Buffer is een webapplicatie die je helpt om interessante links, afbeeldingen en webvideo’s te verzamelen, waarna deze op gezette tijden automatisch gedeeld worden op de sociale netwerken van je keuze. Op dit moment kun je berichten klaarzetten voor Twitter, Facebook, LinkedIn en App.net. Met de speciale browseruitbreiding kun je interessante webartikelen direct doorsturen naar je Buffer-account. Nadat een link gedeeld is, kun je in je Buffer-account het aantal muisklikken op de link en het aantal reacties en interacties (likes, retweets, mentions) volgen. Zo krijg je een idee van welke berichten aanslaan en welke niet.

Met een gratis account kun je maximaal 10 berichten klaarzetten. Ook kun je met een gratis account niet voor elke weekdag een ander publicatieschema instellen. Een abonnement zonder deze beperkingen kost 10 dollar per maand.

Analysehulpmiddelen

Met de volgende analysehulpmiddelen krijg je een beeld van het bereik en de populariteit van je berichten op sociale media, welke berichten precies aanslaan en wie het meest actief zijn rondom de voor jou relevante thema’s.

Klout

Door in te loggen bij klout.com krijg je een idee van het bereik en de populariteit van je berichten en blogposts op sociale media. Aan de hand van een duidelijk overzicht van de berichten en blogposts waarop het meeste gereageerd is, kun je beoordelen wat aanslaat en wat niet. Op basis van het aantal reacties op je berichten en het aantal volgers, vrienden of connecties, wordt er ook een kloutscore tussen 0 en 100 uitgerekend. Dit is een maat voor de “invloed” die je hebt op de aangesloten sociale media.

socialmention

Op socialmention.com kun je sociale media doorzoeken op bijvoorbeeld je bedrijfsnaam. Je krijgt dan interessante statistieken te zien over het bereik van de gevonden berichten en blogposts, veelgebruikte woorden en hashtags en het sentiment (positief, neutraal of negatief) van de berichten. Ook zie je welke gebruikers recent de grootste bijdrage hebben geleverd aan het bewuste thema.

Tweriod

Tweriod is een handig hulpmiddel om te zien op welke tijden de meesten van je Twitter-volgers online zijn. Met die kennis kun je strategisch tweeten voor een groter bereik.

Twittercounter

Op twittercounter kun je zoeken naar een twitternaam. Zo zie je de ontwikkeling van het aantal volgers, inclusief een prognose voor de toekomst. Als je ervoor kiest om je Twitter-account aan Twittercounter te koppelen, worden de statistieken ook tussentijds geüpdatet.

Twitter search

Via de officiële zoekpagina van Twitter kun je met de juiste zoekoperatoren heel gericht tweets terugvinden. Door een Twitter-zoekopdracht aan een kolom in het eerdergenoemde TweetDeck of HootSuite te koppelen, kun je nieuwe zoekresultaten realtime blijven volgen.

TweetReach

Een zoekopdracht op TweetReach levert statistieken op over het bereik van de 50 meest recente tweets die voldoen aan je zoekopdracht. Je kunt gebruik maken van de zoekoperatoren van TweetReach om gerichter te zoeken. Wil je gedetailleerde rapporten op basis van een grotere steekproef? Dan moet je daarvoor betalen. Dit kost 20 dollar per rapport, of voor uitgebreide realtime gegevens tussen de 84 en 899 dollar per maand.

Conclusie

De besproken hulpmiddelen voor sociale media zijn een nuttige aanvulling op de standaardmogelijkheden van de verschillende sociale platformen. Als zelfstandige tolk of vertaler kun je je voordeel doen met dergelijke hulpmiddelen: je bedrijf promoten, online netwerken of op de hoogte blijven van wat er in de vertaalbranche speelt.

Bronnen
The Top 5 Social Media Management Tools for Small Business
50 mostly free social media tools you can’t live without in 2012
Why You Should Be Using BufferApp To Schedule Content
Brand new Buffer analytics for Twitter, Facebook and LinkedIn
7 Reasons why you should use HootSuite
7 Reasons not to use HootSuite
De zoekgeheimen van twitter

De Talenreis: Papoea-Nieuw-Guinea

Door Sigrid Lensink-Damen

De Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea is een eilandengroep in de Stille Oceaan, waarvan het grootste eiland aan Indonesië grenst. Er wonen 6,3 miljoen mensen die samen 823 talen spreken.

Talendiversiteit

In het Westen is Papoea-Nieuw-Guinea vooral bekend van de verhalen over geïsoleerde stammen die aan koppensnellen en vermeend kannibalisme doen. Om je maar meteen gerust te stellen: kannibalisme is de wereld uit.

In de binnenlanden leeft er toch nog een groot aantal stammen op traditionele wijze. Deze stammen zouden nauwelijks contact hebben met anderen en daarom hun eigen taal hebben ontwikkeld. Ook werd lang gedacht dat de diversiteit aan talen op Papoea-Nieuw-Guinea te maken heeft met de ontoegankelijkheid van de eilanden: ze bestaan hoofdzakelijk uit bergen en dicht regenwoud. Het is in ieder geval een feit dat er van de meeste talen op Papoea-Nieuw-Guinea slechts honderden tot enkele duizenden sprekers zijn.

Pidgintalen

Ontoegankelijk of niet, er was wel degelijk contact tussen de stammen. De meeste mensen konden vier, vijf of meer talen spreken om handel te drijven of hun buren te verstaan. De belangrijkste talen in de archipel zijn het Hiri Motu, het Tok Pisin en het Engels. De eerste is een moderne versies van een pidgintaal, de tweede is een creoolse taal.

Pidgintalen ontstaan wanneer twee talen in een vereenvoudigde versie met elkaar vermengen. Dit gebeurde vooral in koloniën waar bijvoorbeeld het Engels zich verstrengelde met de lokale talen. Als pidgintalen (per definitie een tweede taal) moedertaalsprekers krijgen wordt de taal een creoolse taal.

Taalgroepen (phyla)

De talrijke Papoeatalen zijn echter nog niet ingetekend op de linguïstische kaart. Slechts een handvol van deze talen is gedocumenteerd. Het is moeilijkom de verbanden tussen de Papoeatalen te achterhalen. Taalkundigen zoeken meestal naar overeenkomsten in woorden, zoals voornaamwoorden en namen van familierelaties (moeder, vader, zoon, dochter enz). Bij de Indo-Europese talen zie je dan al snel een patroon ontstaan. Bij de Papoeatalen niet. Toch zijn taalkundigen erin geslaagd de verschillende talen in taalgroepen, of phyla, te rangschikken.

Professor Stephan Wurm van de Australian National University heeft 16 phyla beschreven (later hebben anderen er nog 3 gevonden), waarvan het Trans-Nieuw-Guinese phylum het grootste is. Dit omvat 500 talen. Andere phyla zijn bijvoorbeeld het West-Papoea, het Oost-Papoea, het Geelvinkbaai, het Torricelli en het Sepik-Ramu.

Nieuwe vergelijkingsmethode

Linguïsten kunnen met de huidige onderzoeksmethoden talen reconstrueren tot zo’n 8000 jaar geleden. Een probleem bij het indelen van de Papoeatalen is dat deze talen veel ouder zijn dan 8000 jaar. Bodemvondsten bevestigen dit: er zouden al 35.000 jaar geleden mensen hebben gewoond op Papoea-Nieuw-Guinea.

In 2005 presenteerden taalwetenschappers van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek en het Centrum voor taalwetenschappen van de Radboud Universiteit, beide in Nijmegen, een nieuwe vergelijkingsmethode. De vergelijking vindt niet langer plaats tussen woorden, maar tussen grammaticale constructies. Van 15 Papoeatalen en 16 Austronesische talen plozen de onderzoekers uit of de gekozen 125 grammaticale kenmerken er wel of niet in voorkwamen.

Een computerprogramma verwerkte vervolgens de lijsten met ja/nee-antwoorden. Dit computerprogramma, ontwikkeld door biologen, was ervoor om via uiterlijke kenmerken stambomen te maken. De taalwetenschappers zagen hierin de kans om talen die ouder zijn dan 8000 jaar te kunnen duiden.

Stambomen

Het resultaat was één Austronesische stamboom en één stamboom van de Papoeatalen. De Austronesische stamboom kwam overeen met de indeling die al gemaakt was op grond van woordenvergelijking. Dit was hoopvol voor de stamboom van de Papoatalen: het zou goed kunnen kloppen. De stamboom liet zien dat de grootste taalgroepen op de grootste eilanden voorkwamen en dat er binnen elke eilandengroep subgroepen gevormd konden worden. Dit was opmerkelijk, omdat er bij de woordenvergelijking geen enkele overeenkomst werd gezien.

Hoewel de taalwetenschappers in 2005 zich nog voorzichtig uitdrukten wat betreft de interpretatie van de resultaten, kan de talenkaart van Papoea-Nieuw-Guinea hoogstwaarschijnlijk binnen afzienbare tijd worden ingekleurd.

In de volgende aflevering ga ik naar de binnenlanden van Afrika, waar naar verluidt de bakermat van onze taal ligt.

Bronnen:
De Grote Taalatlas
Papoeatalen
Papoea-Nieuw-Guinea
Wortels van de Papoeatalen - Wetenschap24.nl
Artikel van Michael Dunn c.s. in Science 2005 (Engels)
Op zoek naar de oertaal - artikel uit De Standaard