donderdag 26 september 2013

Coöperatieve tolk- en vertaaldiensten

Door Sigrid Lensink-Damen

Tolken Select heeft een coöperatie opgericht voor tolken en vertalers, zodat zij rechtstreeks met de opdrachtgevers hun opdrachten kunnen regelen voor betere tarieven. Daar is de tijd rijp voor, vindt Tolken Select. De filosofie: van frustratie naar inspiratie en realisatie.

Initiatief

Sinds de Wet beëdigde tolken en vertalers (Wbtv) is ingegaan, zijn de eisen aan tolken en vertalers flink verzwaard. “De behoeften en signalen uit het werkveld van tolken, vertalers en opdrachtgevers rondom professionalisering, opleiding en ontwikkeling van tolken en vertalers in het vak, zijn het startpunt geweest tot het opzetten van Tolken Select,” aldus Anita Meijer op de website van Tolken Select. Ze richtte het bedrijf in 2010 op.

Tussenpersonen

In gesprekken met tolken en vertalers werd het Tolken Select duidelijk dat er veel onvrede heerst over de huidige gang van zaken met tussenpersonen of bemiddelingsbureaus. Deze bureaus romen de winst van de uitgezette opdrachten grotendeels af, zodat de prijzen voor de tolken en vertalers onduidelijk en onbevredigend zijn geworden.
Tolken Select breidde daarom zijn werkzaamheden uit met Tolken Select Coöperatie U.A.

Piraterij

De coöperatie heeft zich tot doel gesteld de rol van de bemiddelaars over te nemen en een transparanter bedrijfsmodel daarvoor in de plaats te zetten.
“Een model, waarin het beste voor iedereen kan worden bereikt, waarin voor iedereen genoeg is. Piraterij in de branche,” blogt Bart van der Meij van Pulsar Partners, een onderneming die samen met Tolken Select heeft gekeken naar een werkend model. De “piraterij” is niets meer dan het initiatief weer in eigen hand nemen. Van der Meij denkt dat huidige spelers op de markt daar wel eens zenuwachtig van zouden kunnen worden en het nieuwe initiatief met argusogen zullen bekijken. In bedrijfstermen is deze piraterij voordelig, omdat er nieuwe kansen worden gecreëerd, efficiënter wordt gewerkt en de branche uiteindelijk beter af is.

Voordelen voor tolken en vertalers

Dit klinkt allemaal mooi en geweldig, maar wat zijn nou de echte voordelen voor tolken en vertalers die zich bij de coöperatie aanmelden? Tolken Select noemt er zes:
  1. Samen sterker
  2. Hogere tarieven
  3. Kwaliteitsverbetering en opleiding
  4. Inspraak in ondernemen
  5. Delen in de winst
  6. Geen risico

Doordat de coöperatie een netwerk is van professionele tolken en vertalers kun je gemakkelijker grote opdrachten binnenslepen. Hoe meer volume, hoe meer winst, waar jij rechtstreeks van profiteert. De coöperatie biedt opleidingen aan en je kunt werken aan je PE-punten, allemaal makkelijk centraal geregeld. Als lid van de coöperatie denk en praat je mee over de koers van de coöperatie. Jouw wensen worden dus gehoord.

Wel dien je bij je aanmelding eenmalig 500 euro in te leggen, waarmee je volledig stemrecht krijgt en deelt in de winst. Zeg je je lidmaatschap op, dan krijg je dat geld gewoon terug. Het idee hierachter is dat je uiteindelijk geen enkel risico loopt. Je wordt er financieel waarschijnlijk zelfs beter van (ook omdat je in de winst van de coöperatie deelt).

Als de coöperatie je wat lijkt, ga je voor meer informatie naar de website van Tolken Select.

Bronnen:
Tolken Select
Blog van Bart van der Meij van Pulsar Partners

vrijdag 6 september 2013

Facturen betaald krijgen

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies 

Van de koppen in de kranten word je als ondernemer ook niet altijd vrolijk. Het aantal faillissementen blijft stijgen en duidelijkheid over de zelfstandigenaftrek is er nog niet. Vaak zijn oninbare facturen de hoofdoorzaak van het faillissement. Volgens de cijfers van PostNL bij wel een kwart van de gevallen. In dit artikel geef ik je tips en wijs ik je op de mogelijkheden die je hebt om facturen te innen.

Betalingstermijnen, incassokosten en wettelijke rente 

Vanaf 16 maart 2013 ben je als ondernemer wettelijk verplicht om 30 dagen nadat de klant de factuur heeft ontvangen, de klant kosten in rekening te brengen. De vergoeding is een percentage van de factuur. Het minimumbedrag van de vergoeding is € 40. Is je klant een bedrijf, dan kun je in een overeenkomst hiervan afwijken. Geen overeenkomst, dan geldt de wettelijke regeling. Daarnaast mag je wettelijke rente in rekening brengen. Op dit moment is de rente voor bedrijven 8,5% en voor consumenten 3%. Mijn tip hierbij is: check bij je opdrachtgever of de factuur is ontvangen en blijf in gesprek.

Tips om facturen sneller betaald te krijgen 

Bespreek in het offertestadium de voorwaarden waaronder jij werkt. Laat je betalingsvoorwaarden ook terugkomen in je offerte en algemene voorwaarden. Probeer waar mogelijk af te spreken dat je aan de opdracht begint nadat de factuur is voldaan. Werk je met klanten die enkel achteraf betalen, verstuur je factuur dan op de dag dat je de opdracht afrondt. De factuur later versturen betekent ook dat de betalingstermijn vooruit geschoven wordt.

Houd contact met je klant, vraag op de dag dat de betalingstermijn verstrijkt of de klant nog steeds tevreden is en herinner hem of haar aan de openstaande factuur. In het kader van relatiebeheer heb je dan ook meteen de mogelijkheid om te achterhalen of er nog onduidelijkheden zijn en wellicht hebben ze nog een nieuwe opdracht voor je klaar liggen.

Uit de praktijk blijkt dat telefonisch aanmanen beter werkt dan aanmanen per mail of post. Je hebt dan namelijk direct contact en kunt meteen heldere afspraken makent. Als je er voor kiest om schriftelijk een aanmaning te sturen, weet dan dat je niet verplicht ben om er eerste aanmaning op te zetten. Het kan gebeuren dat je klant aannneemt dat er eerst nog een aanmaning komt voordat je juridische stappen onderneemt.

Als het je niet lukt om achter onbetaalde facturen aan te gaan, schakel dan de hulp in van een boekhouder of een goede collega.

Laat een openstaande facturen niet te lang liggen, doe er alles aan om hem betaald te krijgen. Mocht de factuur uiteindelijk niet betaald worden, schakel dan een incassobedrijf in. Veel incassobedrijven zijn zo ingericht dat niet alleen streven naar het innen van facturen maar ook gaan voor behoud van een goede relatie tussen klant en opdrachtgever.


Bronnen
Antwoord voor bedrijven
wettelijkerente.net 
www.wettelijke-rente.com 
De Nederlandsche Bank

Voer voor letterkundigen vertalers en andere nieuwsgierigen: ruim duizend 17de- en 18de-eeuwse brieven online

Persbericht 

6 september 2013 

Alledaags taalgebruik van Nederlandse zeelieden en thuisblijvers 

 

Op 5 september is een verzameling van ruim duizend 17de- en 18de-eeuwse brieven online beschikbaar gekomen via http://brievenalsbuit.inl.nl. De brieven zijn geschreven tussen Nederlanders in verre oorden, waaronder zeelieden, en thuisblijvers. De verzameling brieven is interessant voor historici en taalkundigen, omdat het een schat aan informatie bevat over alledaags taalgebruik uit die tijd. 


In het project Brieven als Buit zijn onder leiding van prof. dr. Marijke van der Wal de brieven taalkundig onderzocht aan de Universiteit Leiden. Daar is de collectie ook handmatig overgetikt (getranscribeerd) door vrijwilligers. Op het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) is vervolgens allerlei taalkundige informatie toegevoegd, zoals spelling en woordsoort. Die informatie maakt de teksten beter te doorzoeken. Vanaf nu is de gehele taalkundig bewerkte collectie online beschikbaar.

Taal van gewone mensen 

Het bijzondere aan de collectie is dat het ongepolijst taalgebruik bevat van gewone mensen uit de 17de- en 18de eeuw. De meeste historische teksten zijn namelijk afkomstig van geletterden die volgens de schrijftaalnorm schreven. Dat geldt niet voor deze brieven. De taal van deze briefschrijvers bevat talloze spellingen, woorden en zinsconstructies die nauw aansluiten bij het mondelinge taalgebruik van toen.

Meer dan honderd spellingen 

Het woord kapitein bijvoorbeeld, komt wel in meer dan honderd spellingen voor. Onder andere als captijen, kappeten en katyn. Een ander voorbeeld is bootsman, dat ook als bosman en boosman werd gespeld. Bij de taalkundige bewerking zijn de moderne spellingen kapitein en bootsman aan de oude spellingvarianten gekoppeld. In de gisteren gelanceerde zoekapplicatie kunnen alle oude spellingvarianten in één keer worden opgevraagd, door te zoeken op het hedendaagse lemma kapitein of bootsman.

Over het INL, Schatkamer van de Nederlandse taal


Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) is de plek voor iedereen die op zoek is naar informatie over woorden en hun betekenis, spelling en gebruik door de eeuwen heen. Het INL verzamelt, beschrijft en bestudeert de Nederlandse taal en woordenschat in de ruimste zin van het woord.

--
Dit was een persbericht van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) . Vertalersnieuws is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit persbericht.

maandag 26 augustus 2013

Praten over taal

Door Mariëtte van Drunen

Als redacteur en columnist van Vertalersnieuws vind ik het ook wel eens leuk een ander over taal te laten praten. Laat nou een van mijn voormalig docenten van De Vertaalacademie in Maastricht -die dit keer ook een leuke bijdrage levert aan Vertalersnieuws- een heel leuke blog over taal hebben. Die wil ik jullie zeker niet onthouden. 

Taalpraat

In Taalpraat schrijven mijn voormalig docent Marcel Lemmens, die tegenwoordig onder meer bekend is van Teamwork Vertaalworkshops, en zijn vrouw Corejanne, die taaltrainingen in het Frans geeft, leuke en interessante columns over taal.

Voor ieder wat wils

De onderwerpen variëren van columns over taalgebruik in de krant, op televisie en op straat tot overpeinzingen over lastige spellingskwesties en grappige sketches van Marcel en Corejanne. In de rubriek Bij de koffieautomaat staan droge dialogen om je werkweek lachend mee te beginnen. In de categorie Nieuwe betekenis kun je op de hoogte blijven van de bijzondere nieuwe betekenissen die sommige woorden krijgen. En je kunt op verschillende manieren zoeken welke column je eerst of verder nog wilt lezen, tot een ware ‘taalpraatwolk’ aan toe.

Meepraten

Wat ook leuk is: je mag meepraten. Reacties worden onder de columns weergegeven. Soms denken de lezers mee en doen ze er nog een schepje bovenop ook. Soms zijn het gewoon recensies van de column. Welke van de twee je ook verkiest, hier kun je makkelijk een interessante discussie over taal aangaan. Echte taalpraat dus. Ik ben voor. Ik ga eens kijken waar ik begin (misschien iets over mode…). Doen jullie mee?

Taalpraat is te vinden op http://taalpraat.nl.

Krachtige woorden

Door Marcel Lemmens

Gebruik jij in je teksten en vertalingen woorden zoals aangaande, alsmede, alvorens, behoudens, bijgevolg, derhalve, geschieden, hangende, hetgeen, jegens, krachtens, niettegenstaande, omtrent, ten gevolge van, tevens, vooralsnog en voornemens? Of vermijd je ze ten koste van alles en kies je liever eenvoudigere woorden?

Ouderwets 

Als je Nederlands als werktaal hebt, en je dus in het Nederlands vertaalt of Nederlandse teksten schrijft, dan zul je bovenstaande woorden misschien ouderwets en oubollig vinden. En dat is in de meeste gevallen ook zo. Alsmede betekent meestal gewoon ook, alvorens kan vaak goed worden vervangen door voordat, en hetgeen is hetzelfde als wat. Als je van helder, ongecompliceerd Nederlands houdt, dan vermijd je in principe dergelijke bombastische, juridisch ogende woorden en gebruik je liever de eenvoudigere alternatieven.

Zwart-wit 

Toch is het in mijn ogen ('mijns inziens') niet zo zwart-wit. Er zijn wel degelijk situaties, en niet alleen in juridische teksten, waarin bovengenoemde woorden nuttig zijn. Dat kan komen doordat ze simpelweg goed passen in een omgeving waarin meer van dat soort woorden voorkomen, of omdat ze gewoon heel functioneel zijn. Tijd voor een paar voorbeelden.

Voorbeeld 1: omslachtige formulering 

Ik werkte onlangs aan de vertaling van een formeel rapport met veel verwijzingen naar wetten, zoals de 'Wet inzake de luchtverontreiniging'. Ik weet niet hoe het met jou is, maar als ik een tekst heb met veel van dat soort woorden, dan ben ik eerder geneigd inzake te gebruiken waar een ander voorzetsel net zo goed past. Zo had ik in een eerste versie van mijn vertaling het volgende fragment: 'het overheidsbeleid inzake werkgelegenheid'. In mijn revisie veranderde ik dat in 'het werkgelegenheidsbeleid van de overheid'. Maar wat doe je met de volgende formulering: 'het beleid inzake alleenstaande minderjarige asielzoekers'? Ik worstelde ermee en kwam met geen beter alternatief dan met betrekking tot. Die uitdrukking dekt weliswaar dezelfde lading, maar is in mijn ogen geen verbetering. Het is een omslachtige formulering van de betekenis van inzake. Ik besloot dus inzake te laten staan.

Voorbeeld 2: minder specifiek 

In het januarinummer van Voetbal International zag ik de volgende kop: ”Emanuelson en Allegri betreuren racisme jegens Boateng”. En op de website forum.nl kwam ik de volgende zin tegen: ”De houding van de autochtone bevolking jegens minderheden en met name moslims is negatiever geworden en de sociale spanningen tussen allochtone en autochtone Nederlanders zijn toegenomen.” Veel voorvechters van moderne, eenvoudige taal zullen een woord als jegens willen vermijden. Maar is dat altijd terecht? Het is een effectief, krachtig woord met een heel specifieke betekenis. Waarom zou je je in allerlei bochten wringen om diezelfde betekenis met andere, minder specifieke of minder duidelijke woorden weer te geven?

Voorbeeld 3: naamvallen 

Kijk even mee naar het volgende voorbeeld uit de NRC: ”Thuiswonende studenten krijgen nu nog 95,61 euro per maand als basisbeurs, studenten op kamers 266,23 euro. Daarnaast krijgen studenten wier ouders weinig verdienen nog de aanvullende beurs, een extra toelage afhankelijk van het inkomen van hun ouders.” Het gaat mij hier om wier, een van de weinige woorden in de Nederlands waarin een oude naamval nog zichtbaar is. Een nuttig woord, omdat het zorgt voor een heel beknopte en precieze terugverwijzing. Zoals je weet, zijn de meeste naamvallen in het Nederlands verloren gegaan. Toch heeft een woord als wier de tand des tijds doorstaan. Nog wel, ook al weet niet iedereen meer hoe het precies moet worden gebruikt. Veel taalgebruikers gebruiken bijvoorbeeld wiens in plaats van wier, ook als het gaat om een antecedent in het meervoud; zoek voor de grap maar eens "de mensen wiens" op Google. Ik gebruik wier graag in gevallen waar alternatieven omslachtig zijn.

Functioneel 

Het is gemakkelijk om te zeggen dat je woorden zoals in de eerste paragraaf hierboven moet vermijden, maar dat standpunt is te zwart-wit. Sommige komen misschien een tikkeltje ouderwets over, maar ze hebben wel een heel precieze betekenis en kunnen heel efficiënt en functioneel zijn. Het belangrijkste is dat je woorden kiest die passen bij de stijl van de tekst en die de boodschap het beste overbrengen. Het is vervolgens aan jou om je keuzes aan je klant te verantwoorden.

Hoeders van de taal 

Ik zou het jammer vinden als woorden als inzake, jegens en wier zouden verdwijnen. Maar uiteraard heb ik daar helemaal niets over te zeggen. Het zijn alle taalgebruikers samen die bepalen welke woorden wel en welke niet in de Nederlands behouden blijven. Het enige wat wij vertalers kunnen doen, is ze op een functionele manier inzetten en daarmee laten zien dat ze nuttig zijn. Daarmee leveren wij een bijdrage aan de kracht van onze taal.

Marcel Lemmens is vertaler, redacteur, organisator van nascholingscursussen en taalliefhebber. Kijk voor meer informatie op zijn websites:
  • www.marcellemmens.nl (zakelijke website) 
  • www.taalpraat.nl (taalblog van Marcel en Corejanne Lemmens met wekelijkse bijdragen over opvallend taalgebruik; met gratis abonnement en mogelijkheden voor gastartikelen) 
  • www.teamwork-vertaalworkshops.nl (Marcel organiseert samen met Tony Parr al meer dan 20 jaar nascholingscursussen voor zakelijk vertalers)

vrijdag 9 augustus 2013

Goed schrijven

Door Silvie van der Zee

Als vertaler krijg ik dagelijks veel zakelijke teksten onder ogen, de een beter geschreven dan de ander. In een tijd waarin veel gewerkt wordt met online video’s en waarin we proberen al onze zinnen korter dan 140 karakters te maken zodat de boodschap geschikt is voor social media, rijst de vraag of goed schrijven nog wel belangrijk is. Ja! Waarom? Dat lees je hieronder.

Wat is goed schrijven?

Goed schrijven betekent dat je tekst aan een aantal voorwaarden voldoet:
Een goed geschreven tekst is duidelijk. Er mag geen verwarring ontstaan over wat er bedoeld wordt. Verder is een goede tekst gestructureerd: er is een duidelijke introductie, een middenstuk en een slot. Als je hiervan afwijkt, raken lezers in de war. Gebruik ook kopjes, dat maakt het makkelijker om een tekst te scannen.
Maak je tekst niet te lang. Je kent ze wel, van die mensen die heel veel praten, maar weinig zeggen. Dat geldt ook voor teksten. Goed schrijven is veel schrappen: kill your darlings. De boodschap moet duidelijk zijn zonder al te veel poespas er omheen.
Tenslotte geeft een goed geschreven tekst de lezer een goed gevoel. Als jouw tekst een salestekst is, moet de lezer na het lezen ervan het gevoel hebben jouw diensten of producten te willen kopen. Is jouw tekst informatief, dan heeft de lezer als het goed is het gevoel meer te weten over het onderwerp door het lezen van jouw tekst.

Waarom is dit alles zo belangrijk?

Lezers willen geen teksten vol spelfouten of een tekst met inhoud die nergens op slaat. Lezen kost tijd en tijd is kostbaar, dus willen lezers hun tijd zo nuttig mogelijk besteden. Bovendien is een goed geschreven tekst een teken van kwaliteit. Als je foutloos schrijft en waardevolle informatie verstrekt, ziet de lezer jou als betrouwbaar, een expert op jouw vakgebied.
Kijk even naar jezelf. Doe je liever zaken met betrouwbare mensen die weten waar ze het over hebben of met de eerste de beste leverancier die toevallig in de buurt woont? Precies! Betrouwbaarheid en expertise leveren meer klanten op. Nog beter: tevreden klanten vertellen het door. En wat is er nu beter dan mond-tot-mondreclame?

Een goed geschreven tekst is ook de beste manier om je boodschap over te brengen. Spelfouten, grammaticale fouten en inhoud die niet direct bijdraagt aan de boodschap zijn storende ruis. Je schrijft een tekst met een doel, en dat doel kan alleen gehaald worden als de tekst in orde is. Als jouw boodschap verdrinkt in allerlei bijzaken, zal de klant niet weten waar de tekst nu eigenlijk over gaat en, erger nog, wat jij voor hem kunt doen! Om klanten aan te trekken, moet je ze precies vertellen waarom jij ze kunt helpen. Maak het je lezers gemakkelijk, zorg ervoor dat ze niet zelf hoeven te zoeken naar een speld in een hooiberg. Kortom, een duidelijke boodschap betekent meer klanten.

Maar hoe schrijf je dan een goede tekst?

Begin met veel lezen. Lees alles wat los en vast zit: van nu.nl tot de nieuwe Nicci French en van De Telegraaf tot websites van bedrijven. Door het lezen krijg je een goed gevoel voor spelling en grammatica, en als je veel salesteksten leest, merk je vanzelf wat wel en niet werkt. Ga hierbij vooral op je eigen gevoel af.
Verder: oefenen, oefenen, oefenen. Zet eens wat op papier. Het hoeft niet perfect of zelfs goed te zijn. Begin gewoon. Hoe meer je oefent, hoe beter je wordt. Oefening baart kunst.

Is schrijven toch niet jouw ding? Aarzel dan niet om hulp in te schakelen. Er zijn heel veel professionals op het gebied van schrijven en redactie. Het is hun werk om de perfecte tekst voor jou te schrijven. Laat dat waar je niet goed in bent aan anderen over, zodat je je kunt richten op de dingen waar je wel goed in bent.

Bronnen:
Travel Bloggers Association
Wervende teksten

De Talenreis: Kunsttalen

Door Sigrid Lensink-Damen

In deze aflevering van de Talenreis neem ik je mee over de grens van de werkelijkheid naar de wereld van de imaginaire en kunsttalen. Wat zijn kunsttalen en wie spreekt die talen eigenlijk, behalve de maker?

Definitie

Wie de term ‘kunsttaal’ hoort, denkt al snel aan computers, fantasyschrijvers of nerds die het spel Dungeons and Dragons spelen en er helemaal in op gaan. Maar het gebied van de kunsttaal is breder. Kunsttalen zijn inderdaad verzonnen of samengesteld door één persoon of een groep mensen, maar er bestaan enkele duizenden (!) kunsttalen. Een reden om een kunsttaal te ontwikkelen is bijvoorbeeld om het contact tussen culturen en volkeren te bevorderen. Een andere reden is wetenschappelijk: om structuren van een natuurlijke taal te testen en daaruit conclusies te trekken over de wetmatigheden in een taal. Iemand die een kunsttaal ontwerpt of ontwikkelt, heet een ideolinguïst.

Categorieën

Kunsttalen kunnen onderverdeeld worden naar doel of naar bronmateriaal. De eerste categorie levert de volgende lijst op: artistieke talen, internationale hulptalen, conceptuele talen, gereconstrueerde talen en computertalen. Verderop in dit artikel zal ik enkele voorbeelden geven.

De tweede categorie (indeling naar bronmateriaal) is in te delen in a priori-talen en a posteriori-talen. A priori-talen zijn talen die uit de fantasie van de maker komen. Het Quenya van de schrijver J.R.R. Tolkien is daar het bekendste voorbeeld van. Maar ook gebarentaal, filosofische en andere onspreekbare talen horen tot deze categorie.

A posteriori-talen zijn kunsttalen waaraan een natuurlijke taal of kunsttaal ten grondslag ligt. Zo ontstaan er talen die een mix zijn van verschillende talen, zoals het Esperanto en het Folkspraak (gebaseerd op Germaanse talen). Omgekeerd zijn er ook talen ontwikkeld die zich baseren op een deel van een natuurlijke taal, zoals het Basic English.

Ook standaardtalen (talen die door een regering gestandaardiseerd zijn) worden tot de a posteriori-talen gerekend. Het Hebreeuws en het Nynorsk zijn voorbeelden van een standaardtaal. Je kunt zeggen dat een standaardtaal een tot kunsttaal verstarde natuurlijke taal is.

Sapir-Whorfhypothese

Niet alle kunsttalen worden ontworpen om een personage in een (fantasy- of science fiction) boek of film van eigenheid te voorzien. Er zijn ook conceptuele talen die worden gemaakt voor de wetenschap. Conceptuele of logische talen worden gebouwd om een taalkundige hypothese te testen, of om de structuur van een taalsysteem te ontleden.

Het bekendste voorbeeld daarvan is de Sapir-Whorfhypothese. De taalkundigen Edward Sapir en Benjamin Lee Whorf stellen dat de taal die we spreken invloed heeft op hoe we denken over de werkelijkheid. Een Nederlander denkt dus anders dan een Rus of een Chinees, gewoon, omdat hij een andere taal spreekt. Vertalers zijn dan bij uitstek mensen die een brug tussen de verschillende denkwijzen kunnen vormen; ik als vertaler en Slavist ervaar dat in ieder geval wel zo.

Artistieke talen

De boeiendste categorie binnen de kunsttalen is die van de artistieke talen. Althans, dat vind ik. Hoe leuk, maar ook hoe moeilijk, moet het zijn om een eigen taal tot leven te wekken, zoals het Klingon (van de serie Star Trek), het Quenya en het Sindarijns (beide uit de boeken van J.R.R. Tolkien).

Vorlin en Verdurisch

Er zijn twee kunsttalen tot in de kleinste details uitgewerkt: het Vorlin en het Verdurisch.

Het Vorlin is bedacht door de Amerikaan Rick Harrison, redacteur van een tijdschrift over kunsttalen. Hij wilde de optimale internationale hulptaal maken en begon in 1991 aan het Vorlin. Hij zocht naar een mix tussen eenvoud en esthetiek, maar de taal moest ook grammaticaal werkbaar zijn. In 1997 gaf hij de poging tot het creëren van een optimale taal op, maar het Vorlin kan nog op veel steun rekenen. Het project loopt nog steeds.

Het Verdurisch is een taal die oorspronkelijk door de Amerikaan Mark Rosenfelder werd ontwikkeld voor het eerder genoemde spel Dungeons and Dragons. Het Verdurisch wordt gesproken in Verdurië op de wereld Almea (lijkend op aarde). Het Verdurisch is volledig uitgewerkt, met een taalfamilie, uitgestorven voorlopers (het Cadhinor) en een proto-taal. Het heeft dialecten en aftakkingen. Er bestaan op Almea zelfs andere taalfamilies waardoor het Verdurisch is beïnvloed. Daarnaast is de grammatica en de fonetiek tot in detail beschreven en zijn er cursussen.

Tot slot


Tolkien draagt het gedicht Namarië op in het Quenya


Hamlet in het Klingon (eigenlijke stuk begint bij 4.19)

Wat heeft jouw voorkeur?

Dit was de laatste aflevering van De Talenreis. Ik wens je een goede vaart en Qapla’!

Wil je De Talenreis nog eens nalezen, voer dan de zoekterm ‘talenreis’ hierboven in. Je kunt ook naar DamenVaria gaan. Daar staan alle afleveringen overzichtelijk op een rij.

Bronnen:
De Grote Taalatlas
Kunsttaal (wikipedia)
Esperanto (wikipedia)
Lijst van kunsttalen (wikipedia)
Invented Languages
Logische taal (wikipedia)
Sapir-Whorfhypothese (wikipedia)
Vorlin (eigen website)
Verdurisch of Verdurian
Verdurisch (wikipedia)
Vorlin (wikipedia)