De Talenreis: De Bantoetalen

Door Sigrid Lensink-Damen

Een van de grootste taalfamilies in Afrika is de Bantoetaalfamilie. Er vallen ruim 250 talen onder, of 535 talen als je de dialecten als taal meetelt. De Bantoetalen, ook wel Narrow Bantu genoemd, worden door heel Afrika gesproken.

Cijfers

De term ‘bantu’ betekent ‘mensen’ en is afgeleid van de stam ‘ntu’ dat ‘mens’ betekent. In alle Bantoetalen is de stam voor mens ‘ntu’ en verschilt alleen het voorvoegsel. In het Xhosa is ‘mensen’ bijvoorbeeld ‘abantu’ en in het Swahili ‘bantu’.

Omdat de Bantoetalen van Nigeria tot Zuid-Afrika worden gesproken, zijn er wel 310 miljoen sprekers. Een aantal bekende Bantoetalen zijn het Swahili, het Shona, het Sesotho, het Rwandi, het Zulu en het Xhosa. Het Swahili is de grootste taal met 40 miljoen sprekers. Hiervan zijn slechts 800.000 mensen moedertaalspreker. Van de Bantoetalen hebben het Shona (10,8 miljoen) en het Zulu (10,3 miljoen) de meeste moedertaalsprekers.

De Bantoetalen kunnen in verschillende subfamilies worden onderverdeeld. Zie hiervoor de uitgebreide lijst van Etnologue. Daar kun je ook zien in welk Afrikaans land of in welke Afrikaanse regio de taal wordt gesproken. Etnologue is wel heel gedetailleerd en uitgebreid; veel taalwetenschappers vinden dat een aantal Bantoetalen niet als taal, maar als dialect beschouwd moet worden. Vooral de onderlinge verstaanbaarheid is voor hen een bewijs daarvan.

Bakermat

Waarschijnlijk vinden de Bantoetalen hun oorsprong in Kameroen en zijn ze vandaaruit verspreid over het continent. Tussen de 11e en 14e eeuw migreerden de Bamileke, de grootste etnische groep van Bantoesprekers, van Egypte naar Kameroen. In de 17e eeuw trokken ze verder zuidwaarts om onderwerping aan de Islam te ontkomen.

Een andere bron meldt dat de Bantoesprekers zich vanuit het gebied rond de rivier de Congo hebben verspreid over heel Afrika. Dit zou zo’n 2500 tot 3000 jaar geleden plaatsgevonden hebben. Wetenschappers buigen zich nu over de vraag waar de bakermat van de Bantoesprekers ligt en hoe ze zich zo snel en massaal over zulke grote afstanden hebben kunnen verplaatsen.

Ontwikkeling

Er is veel discussie over hoe de Bantoetalen en de andere Afrikaanse taalfamilies zich tot elkaar verhouden en wanneer de talen zich afzonderlijk zijn gaan ontwikkelen. Taalwetenschappers denken dat de Bantoetalen al vroeg van de West-Afrikaanse talen zijn gesplitst. De onderlinge verschillen tussen Bantoetalen en West-Afrikaanse talen zijn namelijk erg groot, wat kan duiden op een vroege afscheiding.

Opvallend is wel er veel overeenkomsten zijn tussen de Bantoetalen. De stammen van veel woorden zijn bijvoorbeeld hetzelfde. Ook worden dezelfde voorvoegsels gebruikt om de diverse grammaticale kenmerken weer te geven en – zoals gezegd – is de onderlinge verstaanbaarheid groot. Door deze kenmerken staan taalonderzoekers weer voor raadsels. Uit onderzoek blijkt dat de verschillen tussen talen groter worden, naarmate ze verder van hun bakermat verwijderd zijn. Dit lijkt voor de Bantoetalen maar gedeeltelijk op te gaan.

In de volgende aflevering reis ik verder door Afrika en wel naar Zuidelijk Afrika. Daar worden onder andere de Khoisan-talen gesproken, beroemd om hun klik-fonemen.

Bronnen:
De Grote Taalatlas
Afrikaanse talen (Wikipedia)
Kaart met talen van Afrika (door Mutur Zikin)
African languages
Hoeveel talen worden er in Afrika gesproken
Niger-Congotalen (Wikipedia)
Bantoetalen
Bantoetalen (Engelstalige Wikipedia)
Bantoetalen (Encyclopedia Brittannica)
Bantu in Ancient Egypt
Bantu languages

Trends in het MKB 2013

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies

Geïnspireerd door het trendwatchersduo Lieke en Richard Lamb en de ervaringen uit mijn dagelijks werk geef ik onderstaande trends en tips en beschrijf ik groei- en krimpsectoren. Hierbij dient het volgende citaat van Lieke en Richard Lamb als uitgangspunt: we gaan naar een balanseconomie.

Eerst zei iedereen geen last van de recessie te hebben, maar nu is deze bewering bijna niet meer houdbaar. Mensen accepteren de situatie nu, in plaats van deze te ontkennen of zich er tegen te verzetten. Ze passen zich aan. Ondernemen is vooruitkijken. Door je bewust te zijn van de trends in de samenleving, kun je inspelen op de markt.

Net als Lieke en Richard Lamb zie ik de volgende trends:

Mensen en bedrijven moeten het van elkaar hebben

Steeds meer ondernemers zien het belang in van elkaar helpen en samenwerken. Ik durf zelfs te beweren dat je het zonder samenwerking op termijn als ondernemer niet gaat redden. Door samen te werken ben je flexibel en kun je door het aanbieden van je specialisme ook echt waarde toevoegen. Door samenwerking is er een groter marktbereik, meer creativiteit en energie. Samenwerken is ook samen kansen pakken en creëren.

Mensen nemen vaker zelf initiatief

De macht van de grote organisaties is tanende. Mensen gaan op zoek naar eigen collectieven, naar een eigen invulling van hun behoeften. Een mooi voorbeeld hiervan is de mogelijkheid om samen verzekeringen af te sluiten (www.broodfonds.nl). Door de inzet van sociale media leggen mensen steeds sneller contact en helpen ze elkaar steeds vaker.

Geld is niet het belangrijkste

Veel mensen genieten steeds meer van minder. Dit brengt rust en voldoening. Het idee dat je overal het maximale uit moet halen, is achterhaald. Als we bijvoorbeeld naar bedrijven en producten in de voedselbranche kijken, dan zien we dat er steeds meer aandacht is voor ambachtelijk en eerlijker geproduceerd voedsel. Het thema duurzaamheid speelt hier een belangrijke rol. Ook in de autobranche is deze tendens goed terug te vinden. De vraag naar zuinige, milieuvriendelijke auto’s blijft stijgen.

De inzet van sociale media

Gratis sociale media, zoals Facebook en Twitter, zijn niet meer weg te denken. In eerste instantie werd aangenomen dat deze gratis diensten makkelijk omgezet konden worden naar betaalde diensten. Dit blijkt niet zo te werken. Nu worden bijvoorbeeld de profielen van gebruikers ingezet om op allerlei manieren geld te verdienen. Er wordt continu gezocht naar nieuwe wegen om geld te verdienen met de inzet van sociale media.

Kennis is altijd, overal en sneller beschikbaar

Veel informatie is toegankelijk via apps en kennissites. Voor de professionals en dienstverlenende bedrijven liggen kansen in het toepasbaar maken van deze informatie. Daar ligt de toegevoegde waarde.

Groei- en krimpsectoren

De economie is altijd in beweging. Er zijn sectoren die hard groeien en sectoren die stagneren of krimpen. De belangrijkste groeisectoren zijn de zorg, e-commerce en de high-techindustrie; de zorg, door de vergrijzing en de toegenomen levensverwachting. Er komt in deze sector steeds meer ruimte voor diverse aanbieders. Ook het aantal webwinkels groeit gestaag, omdat zij veel lagere lasten hebben. De derde groeisector is de high-techindustrie, vanwege zijn innovatieve aard en zijn sterke focus op export.

Er zijn ook sectoren die krimpen. Denk maar aan de bouw en aanverwante branches, zoals de makelaardij, architectuur en meubelbranche. De vraag naar woningen en kantoren daalt. De zakelijke dienstverlening (consultancy) heeft het moeilijk, mede doordat de overheid minder geld heeft om opdrachten uit te besteden. Ten slotte heeft de traditionele detailhandel grote moeite om te concurreren met webwinkels, omdat die, zoals gezegd, veel lagere lasten hebben. Maar de sector krimpt ook door het afgenomen vertrouwen van consumenten.

Nog wat tips

Kennis van de markt is belangrijk voor je bedrijf. Het toepassen van deze kennis is nog belangrijker. Bedrijven hoeven niet alles zelf te doen, consumenten en klanten denken graag mee (cocreatie). Neem de trends mee in je marketing. Geef bijvoorbeeld aandacht aan de mens en aan de mogelijkheid tot het delen van producten. Kijk kritisch naar de manier waarop je producten aanbiedt, zoek samenwerking. Onderzoek of je informatie kunt delen via internet. Maak het klanten makkelijk: denk hierbij aan e-books, gebruik dropbox, google docs, 24-uurseconomie. Blijf groot denken om te komen waar je wilt komen! Maar het allerbelangrijkste is: werk vanuit een visie.

Bronnen:
Lieke en Richard Lamb, Bureau Trendwachter.com
KvK Oostbrabant
Presentatie Open Coffe Nuenen 2-4-2013 door Senol Tapirdamaz en Sigrid Kauffman

De Talenreis: de Soedan

Door Sigrid Lensink-Damen

De Soedan is een regio in Afrika die zich uitstrekt van Mali en Senegal in het westen tot het Ehtiopisch Hoogland in het oosten. De talen die in deze strook van Afrika worden gesproken, zijn voornamelijk de Niger-Congotalen.

Omvang

De Niger-Congotaalfamilie is de grootste van Afrika. Tot deze familie worden ruim 1500 talen gerekend. De Niger-Congotalen worden onderverdeeld in verschillende subfamilies. De grootste subfamilie is die van de Atlantische Congotalen. De grootste subfamilie onder de Atlantische Congotalen is de Volta-Congotaalfamilie. De grootste taalfamilies van deze subgroep zijn de Gurtalen en de Kwatalen. Tot slot schrijf ik nog een klein stukje over de talengroep Kordofaans, die wel tot de Niger-Congotalen wordt gerekend, maar er eigenlijk niet bij hoort. Over de Bantutalen, een van de meest verspreide talengroep van de Congotalen, zal ik in een volgende aflevering meer vertellen.

De taalkundige John Steward heeft in de jaren ’60 en ’70 historisch-vergelijkend taalonderzoek gedaan naar de Volta-Congotalen en vastgesteld dat er eigenlijk sprake is van een dialectcontinuüm. De onderlinge verschillen tussen de taalvariaties zijn gering, maar worden groter naarmate de geografische afstand groter wordt.

Gurtalen

De Gurtalen worden gesproken in Burkino Faso, Mali, Ivoorkust, Ghana en Togo. De taalgroep omvat ongeveer 70 talen. Gurtalen worden gekenmerkt door nominale klassen of naamwoordklassen. Dit is een grammaticale constructie waarbij zelfstandige naamwoorden bij verschillende klassen worden ingedeeld. Vergelijkbaar is de indeling in mannelijk/vrouwelijk/onzijdig in bijvoorbeeld het Nederlands. Alle woorden die verwijzen naar een mannelijk woord (werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden, bijwoorden en lidwoorden), krijgen de mannelijke vervoegingen, verbuigingen en andere grammaticale kenmerken.
In de Gurtalen is dit principe nog iets verder doorgevoerd. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen bezield/onbezield, sterk/zwak, rationeel/irrationeel, de vorm van het voorwerp, enzovoorts. Er zijn tien of meer klassen, die ook gebruikt worden als vervanging van getal en naamval.

Kwatalen

De Kwatalen worden gesproken van Zuidoost-Ivoorkust tot Zuid-Ghana, maar ook in Midden-Togo. Het woord ‘kwa’ is afgeleid van het woord voor ‘mensen’ in die talen.

Kwatalen kenmerken zich door naamwoordklassen, voorvoegsels en klankverschuiving van de (begin)medeklinker (initiële consonantmutatie in vaktermen). Deze medeklinker verandert als gevolg van de klanken die in zijn omgeving staan. De meest voorkomende typen van consonantmutatie zijn lenitie en nasalisatie. Lenitie is het verschijnsel dat een medeklinker zachter wordt uitgesproken, net als bijvoorbeeld de ‘s’ in ‘meisje’. Nasalisatie is het nasaal laten klinken van de klank, bij ons komt de ‘ng’ daar nog het dichtst bij.

Kordofaanse talen

Een uitzondering op al deze taalfamilies is de geïsoleerde taalfamilie Kordofaans. Tot deze familie behoren de subtaalfamilies Talodi, Heiban, Katla, Kadu en Rashad. De Kordofaanse talen vertonen weinig overeenkomsten met de Niger-Congotalen, maar hebben onderling ook weinig samenhang. Zo hebben het Talodi en het Heiban wel de kenmerkende nominale klassen, maar het Katla en Kadu niet. Van de talen van de Rashadfamilie dachten taalwetenschappers eerst dat de nominale klassen bij de taal hoorden, maar nu zijn ze het er algemeen over eens dat die zijn geïmporteerd.

Hieruit blijkt maar weer hoe ingewikkeld het is om talen bij taalfamilies in te delen, vooral als er weinig schriftelijk bewijs is nagelaten.

In de volgende aflevering bespreek ik de belangrijkste taalfamilie onder de Afrikaanse talen: het Bantu.

Bronnen:
De Grote Taalatlas
Afrikaanse talen (Wikipedia)
Kaart met talen van Afrika (door Mutur Zikin)
African languages
Hoeveel talen worden er in Afrika gesproken
Niger-Congotalen (Wikipedia)
Atlantische Congotalen (Wikipedia)
Volta-Congotalen (Wikipedia)
Kordofaanse taalfamilie (Engelstalige Wikipedia)

Tips voor beginnende freelance vertalers

Door Silvie van der Zee

Alle begin is moeilijk en dat geldt ook voor vertalers. Als je net begint als freelance vertaler is het soms fijn om wat tips van ervarenere collega’s te krijgen. Hieronder volgen er een paar:

Opdrachten

• Wees realistisch. Als je begint als freelancer kan het een tijdje duren voordat je een klantenbestand hebt opgebouwd. Verwacht dus niet dat je meteen al fulltime aan de slag kunt. In dit artikel kun je lezen hoe potentiële klanten jou kunnen vinden en hier hoe je je bedrijfsresultaten kunt verbeteren met de Business Bootcamp. Wil je meer weten over netwerken? Lees dan dit artikel van Sigrid Kauffman.
  
  
• Zoek uit wie de klant is. Door de klant even te googlen kom je al snel veel te weten. Bijvoorbeeld als de klant een slechte reputatie heeft op het gebied van betalen.
  
  
• Neem geen opdrachten aan tegen te lage tarieven, omdat je vindt dat je nog niet genoeg ervaring hebt. Ook al ben je een beginner, je bent professioneel vertaler en jouw werk is geld waard. Bovendien is dit je werk en dus je levensonderhoud. Als je toch met lage prijzen wil beginnen, verhoog je tarief dan wel naarmate je meer ervaring opdoet. Als je geen idee hebt wat een redelijk tarief is, bekijk dan de sites van andere freelance vertalers eens. Niet alle vertalers publiceren hun tarieven op hun site, maar er zijn er genoeg die dat wel doen.
  
  
• Begin niet aan een opdracht zonder dat je de prijs bent overeengekomen met de klant. Misschien een open deur, maar tijd is geld en mocht je er niet uitkomen met de klant, dan heb je al dat werk voor niets gedaan.
  
  
• Bekijk een opdracht goed voordat je hem aanneemt. Neem niet zomaar alles aan om ervaring op te doen, maar kijk eerst of je wel voldoende van het onderwerp weet om de tekst te vertalen. Als je een opdracht afslaat omdat je denkt dat je hem niet goed genoeg kunt volbrengen, is dit een teken dat je weet waar je grenzen liggen. Dat komt professioneel over op de klant.
  
  
• Wees realistisch als het gaat om deadlines. Als een deadline niet haalbaar is, probeer dan te onderhandelen met de klant over een latere deadline. Als dat niet mogelijk is, neem de opdracht dan niet aan. Beter geen opdracht, dan een opdracht te laat opleveren.
  
  
• Als je besluit om een opdracht aan te nemen, zorg er dan voor dat je voldoende onderzoek doet. Vraag de klant om referentiemateriaal. Als dat er niet is, zoek er dan naar op internet. Waarom het wiel opnieuw uitvinden als er al genoeg over het betreffende onderwerp is geschreven? Op deze manier ben je er zeker van dat je de juiste terminologie gebruikt.
  
  
• Wees niet bang om vragen te stellen. Aan de klant of aan collega’s. Via Twitter of LinkedIn zijn de meeste collega’s wel te bereiken en niemand is te beroerd om zijn of haar kennis te delen. Door vragen te stellen aan de klant kom je over als iemand die grondig te werk gaat en niet zomaar wat doet. Dat maakt een goede indruk.
  
  
• Vraag de klant om een ontvangstbevestiging en het liefst ook nog om feedback. Van elke vertaling leer je iets, dus feedback van de klant is heel waardevol.
  
  
• Lever de vertaling op tijd op in het gewenste formaat.
  
  

Proeflezen

• Lees de vertaling nog een paar keer door om er zeker van te zijn dat hij goed loopt. Je vindt altijd wel een foutje, dus: proeflezen, proeflezen, proeflezen. Idealiter leg je na het vertalen de tekst even weg en kijk je er de dag erna nog eens naar met een frisse blik. In de praktijk zal dit niet altijd mogelijk zijn vanwege strakke deadlines, maar probeer dan na het vertalen iets anders te gaan doen en kijk daarna nog eens naar je vertaling.
  
  
• Kijk goed of je niets vergeten bent te vertalen. Vergelijk de vertaling zin voor zin met de brontekst.
  
  
• Let vooral op bij het vertalen van eenheden, zoals valuta, maten, gewichten, temperaturen, etc.
  
  
• Schakel als het mogelijk is een collegavertaler in die je vertaling gratis of tegen een kleine vergoeding proefleest. Twee paar ogen zien meer dan één.
  
  

De belangrijkste tip is: do what you love and love what you do!

Bronnen:
Dana Translation
Tips for translators

De Talenreis: het Egyptisch

Door Sigrid Lensink-Damen

Een van de bekendste Afro-Aziatische talen is het Egyptisch. Het spreekt tot de verbeelding door zijn schrift, de hiërogliefen, maar is inmiddels uitgestorven.

De taal

Tegenwoordig wordt er in Egypte Arabisch gesproken, maar van 2700 voor Christus tot 1000 na Christus was Egyptisch de voertaal. De ontwikkeling van de taal valt uiteen in vijf stadia: van het Oud-Egyptisch en het Middel-Egyptisch via het Nieuw-Egyptisch en het Demotisch naar het Koptisch. Het grootste verschil tussen deze fasen is dat de eerste twee taalvarianten vooral schrijftalen waren. Het Nieuw-Egyptisch was gebaseerd op de spreektaal van die tijd en nam elementen van deze spreektaal op in het schrift.

In 800 voor Christus ontstond er opnieuw een scheiding tussen de schrijf- en spreektaal. De toenmalige spreektaal werd door de Griekse geschiedschrijver Herodotus ‘demotisch’ (volks, van het volk) genoemd, om het volkskarakter ervan te benadrukken. Het Demotisch is langzaam overgegaan in het Koptisch. Het Koptisch is een creoolse taal: een mengvorm van Koinè-Grieks en Egyptisch. Het werd tot laat in de 17e eeuw gesproken, maar is intussen als spreektaal uitgestorven. Het geschreven Koptisch is nu een liturgische taal.

Het beeld

Een opvallend element van het Egyptisch is natuurlijk het schrift: de hiërogliefen. De inkepingen in de vorm van mensen, lichaamsdelen, vogels en andere dieren hebben pas na lange tijd hun geheimen prijsgegeven.

Eén van de beroemdste ontcijferaars van de hiërogliefen was Jean-François Champollion, een Franse taalkundige. Aan de hand van de steen van Rosetta en Griekse koningsnamen ontdekte hij dat de hiërogliefen zowel begrippen als klanken konden zijn.

Hiërogliefen kunnen in drie categorieën worden ingedeeld. De eerste categorie is het logogram, waarbij het symbool verwijst naar het voorwerp of de gebeurtenis dat het representeert. Een hiëroglief van een leeuw betekent dan ‘leeuw’. Een fonogram geeft een klank(groep) weer en hoort tot de tweede categorie hiërogliefen. Een leeuw geeft bijvoorbeeld de klank L weer. De derde categorie is het ideogram, die grammaticale elementen weergeeft. Een streepje onder een leeuw wil zeggen dat die hiëroglief als L gelezen moet worden en niet ‘leeuw’ betekent. Een ideogram wordt ook wel een semagram of determinatief genoemd.

Het ontcijferen van de Egyptische hiërogliefen was daarom nog niet zo eenvoudig. Waren alle puzzelstukjes gelegd, dan was de vertaler er nog niet: in het Egyptisch werden geen klinkers geschreven. De uitspraak moest daarom vaak gegokt worden. Later gingen de Egyptenaren op papyrus schrijven en werden de hiërogliefen vereenvoudigd weergegeven in het hiëratische schrift, dat vervolgens weer evolueerde in het Koptische schrift.

Beeldtaal

Hiërogliefen kunnen gezien worden als de voorloper van het pictogram. Een pictogram is een op zichzelf staande beeldtaal zonder grammaticale verwijzingen. Denk maar aan de bordjes op het station. Los van het feit dat pictogrammen tot hilarische interpretaties kunnen leiden, vertellen ze in één beeld een verhaal.

Andere uitingen van beeldtaal zijn bijvoorbeeld uithangborden, logo’s van bedrijven, muurschilderingen en graffiti. Nu vinden veel mensen graffiti vandalisme, maar toch vertelt een ‘tag’ een verhaal, het verhaal van de straat. Hoe zouden wetenschappers die 2000 jaar na ons leven die beeldtaal kunnen ontcijferen? Heeft de beeldtaal van onze tijd ook een soort steen van Rosetta? Daarop kan ik natuurlijk geen antwoord geven, maar beeldtaal heeft wel een context en een interpretatie nodig. Vaak zijn die drie dingen – beeldtaal, context en interpretatie – gekoppeld aan de cultuur waarin ze voorkomen.

Afbeelding gevonden op Facebook, bron onduidelijk

In het huidige Egypte worden muurschilderingen en graffiti gebruikt om een (revolutionaire) boodschap over te brengen. Sinds de Arabische Lente is het een populaire vorm om mensen te wijzen en bewust te maken van allerlei misstanden. Een blauwe bh siert bijvoorbeeld al tijden de muren in Cairo. De gebeurtenis die bij het beeld hoort, is van een vrouw die op hardhandige wijze van het Tahrirplein werd verwijderd. Daarbij trokken de agenten zo hard aan haar kleding dat haar blauwe bh zichtbaar werd. Nu staat de bh symbool voor de strijd tegen de onderdrukking van de vrouw.

De Egyptische graffiti is niet onopgemerkt gebleven in de wereld. Soraya Moyafat heeft er een boeiende blog over geschreven en Amnesty International gebruikt de beelden in hun campagne tegen discriminatie van vrouwen.

In de volgende aflevering reizen we verder door Afrika en bespreek ik de talen van het gebied dat ‘de Soedan’ wordt genoemd.


Bronnen:
De Grote Taalatlas
Afrikaanse talen (Wikipedia)
Kaart met talen van Afrika (door Mutur Zikin)
African languages
Afro-Aziatische talen (Wikipedia)
Hoeveel talen worden er in Afrika gesproken
Soraya Morayev's blog over graffiti in Egypte
Tussen taal en beeld
Het ontstaan van schrift (uit: Algemeen letterkundig lexicon)
Egyptisch (Wikipedia)
Egyptian hieroglyphs (Engelstalige Wikipedia)
Hiërogliefen (Wikipedia)
Beeldtaal (Wikipedia)
Jean-François Champollion (Wikipedia)

Vertaler wordt uitgever

door Nannie de Nijs Bik-Plasman – Plasman Vertalingen / Uitgeverij

Als hondenliefhebber kreeg ik een Amerikaans boek in handen van iemand die professioneel met honden werkt. Al lezende werd ik steeds enthousiaster en vond ik het jammer dat het boek niet in het Nederlands verkrijgbaar was. Omdat ik zelf vertaler ben, besloot ik uitgevers te bellen om ze er warm voor te krijgen. Helaas zonder succes.

Toen ik mijn frustratie hierover uitte tijdens een bijeenkomst van mijn regionale NGTV-kring, vroeg een collega me waarom ik het niet zelf wilde uitgeven. Ze kende een vertaler die iets soortgelijks had gedaan. Ik kreeg de naam van die bewuste vertaler en nam contact met hem op. Hij deelde zijn ervaringen met me en vertelde me over de Vereniging van Zelfstandige Uitgevers (VZU) waar hij lid van was. Daar ben ik ook meteen lid van geworden.

Vertalen

Eerst moest ik me als uitgever bij de Kamer van Koophandel laten inschrijven. Ik stond al als vertaler ingeschreven dus ik hoefde mijn inschrijving in het Handelsregister alleen aan te passen. Bij de Amerikaanse uitgever informeerde ik of de Nederlandse rechten van het boek nog beschikbaar waren. En wat de prijs was. Daar kwam een heel enthousiaste reactie op. Uitgever en schrijfster waren opgetogen dat het boek eventueel vertaald zou gaan worden.

Daarna ben ik anderhalf jaar bezig geweest met het vertalen van het boek; het bracht immers geen geld op dus het moest tussen de bedrijven door. Een andere collega bood aan het boek te redigeren. Van de uitgever had ik alle originele bestanden gekregen, zodat ik mijn vertaalde tekst in de bestaande opmaak kon gieten.

Drukken

De grootste hindernis was het drukken. Ik wilde het boek niet duurder maken dan het origineel en zat dus aan een bepaalde verkoopprijs vast. Hoe kwam ik erachter wat een redelijke drukprijs per exemplaar was en in welke oplage ik het boek moest laten drukken? Bij een kleine oplage werd de prijs per boek te hoog en bij een grote oplage werd mijn investering te riskant. In deze fase heb ik heel veel aan de leden van de VZU gehad. Zij hebben een hele hoop beren voor me uit de weg geruimd.

Via hen kwam ik bij Boekenroute terecht. Dit is een verkoopkanaal dat de verkoop, het contact met drukker Scan Laser (Printing on Demand), de distributie en de facturering van boeken verzorgt voor een redelijke prijs. Reinier Rijke van Boekenroute heeft me vervolgens precies verteld wat ik allemaal moest regelen: een ISBN-prefix en een ISBN-nummer aanvragen, boek aanmelden bij het Commissariaat voor de Media, barcode aanvragen met het ISBN-nummer om op het boek te drukken, NUR-code opzoeken, boek aanmelden bij Titelbank enzovoorts. Maar als de weg je wordt gewezen, is het allemaal veel minder erg dan het lijkt.

Distributie

Ik heb besloten me niet aan te sluiten bij het Centraal Boekhuis, omdat dat echt veel te veel geld kost voor een uitgever die maar zo nu en dan een boek uitgeeft. Dat heeft tot gevolg dat mijn boek niet in de boekhandel ligt. Maar doordat het boek wel is aangemeld bij Titelbank, kan elke boekhandel de titel vinden en het boek bij mij bestellen.

Ik heb ook een Facebookpagina voor het boek aangemaakt. Ik moet nu zelf voor de nodige publiciteit gaan zorgen en daarbij hoop ik op de hulp van mijn waardevolle netwerk. Daarom was het des te leuker om een telefoontje van een boekhandelaar uit Groningen te krijgen met de vraag of hij drie exemplaren van het boek Superhonden bij me kon bestellen, nog vóór het boek officieel op de markt was.

Het boek zelf

Jane Killion is met hondentraining begonnen, nadat haar voormalige echtgenoot zich met hun nieuwe Bull Terrierpup Nicky had opgegeven voor een gehoorzaamheidscursus en het na twee lessen voor gezien hield. Jane nam de training over en werd geconfronteerd met een ogenschijnlijk onoverkomelijk probleem: de pup was zo wild dat hij soms letterlijk bezweek van opwinding. Jane vond dat hij als een ‘normale’ hond van het leven moest kunnen genieten, dus besteedde ze jaren aan het vergaren van kennis over honden, hondengedrag en trainingstheorieën.

Professionals in de hondenwereld weten inmiddels dat veel theorieën over dominantie zijn achterhaald. Helaas zijn deze nieuwere inzichten nog lang niet bij het brede publiek bekend. Jane Killion legt in haar boek heel helder uit hoe je op een andere manier met je hond kunt omgaan en hem daarbij heel veel kunt leren.

Het boek is in de Verenigde Staten met diverse prijzen bekroond.

Het boek Superhonden van Jane Killion, ISBN 978-94-91700-00-2, is vanaf 1 maart 2013 te bestellen via www.boekenroute.nl.

Bronnen:
Vereniging van Zelfstandige Uitgevers
Boekenroute
Scan Laser
Titelbank
Facebookpagina van het boek Superhonden
Plasman Vertalingen

Ondernemen en de Belastingdienst

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies

Als je een bedrijf hebt, kom je met de Belastingdienst in aanraking. Het is belangrijk om te weten op welke wijze. In dit artikel geef ik een een overzicht van de verschillende soorten belasting die op ondernemers van toepassing zijn. Ook geef ik een aantal belangrijke tips over de bedrijfsadministratie. Een goede administratie is onmisbaar om je bedrijf op koers te houden.

Omzetbelasting

Nadat je je hebt ingeschreven bij de bij de Kamer van Koophandel, moet je (als je btw-plichtig bent) een btw-nummer aanvragen bij de Belastingdienst. Btw (belasting toegevoegde waarde) wordt ook wel omzetbelasting genoemd. Afhankelijk van het product of de dienst die je levert, gaat het om 0%, 6% of 21%. Het leveren van vertalingen valt onder 21%. Het basisprincipe van btw is dat ontvangen btw wordt afgedragen en betaalde btw kan worden teruggevraagd. Belangrijk: houd per maand bij of je moet afdragen of terugbetalen.

Sommige bedrijven zijn geheel vrijgesteld van btw-afdracht. Deze vrijstelling wordt schriftelijk bevestigd door de Belastingdienst. Ben je btw-plichtig, dan ontvang je een schriftelijke bevestiging waarop staat aangegeven of je per maand, kwartaal of jaar aangifte moet doen.

Inkomstenbelasting

De inkomstenbelasting is het volgende soort belasting waar je als ondernemer mee in aanraking komt. De belastingdienst onderzoekt of je voor de inkomstenbelasting wordt aangemerkt als ondernemer. Enkele criteria: het aantal uren dat je aan je onderneming besteedt (urencriterium), of je winst maakt (binnen een redelijke termijn), hoe zelfstandig je bedrijf is, wie je opdrachtgevers zijn, hoe je bedrijf naar buiten treedt en of je ondernemersrisico loopt. Ben je als ondernemer aansprakelijk voor de schulden? Als je niet als ondernemer voor de inkomstenbelasting wordt aangemerkt, kun je toch btw-plichtig zijn. Je komt voor veel regelingen en aftrekposten niet in aanmerking.

Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan gelden mogelijk de volgende aftrekposten voor jou.

• Zelfstandigenaftrek 
• Startersaftrek 
• Investeringsaftrek 
• Fiscale oudedagsreserve (FOR) 
• MKB-vrijstelling 

Deze aftrekposten zijn pas interessant op het moment dat je bedrijf nettowinst maakt. Voldoen aan bijvoorbeeld het urencriterium heeft pas nut als je bedrijf draait en er zicht is op nettowinst.

Zorgverzekeringswet

Zowel werknemers als ondernemers betalen aan de Belastingdienst een bijdrage voor de Zorgverzekeringswet, afhankelijk van de hoogte van het inkomen. Bij werknemers gaat dit via het salaris, terwijl een ondernemer hiervoor een belastingaanslag thuis krijgt.

Waarom is een boekhouding noodzakelijk?

Omdat het verplicht is. De Belastingdienst eist een deugdelijke administratie. Iedere ondernemer is wettelijk verplicht om zijn administratie 7 jaar te bewaren (fiscale bewaarplicht). De boekhouding is nodig om de belastingaangiftes te kunnen verantwoorden. Een goede boekhouding geeft in inzicht in je omzet, de inkoopwaarde van de omzet en alle kosten die je maakt. Daarnaast houdt het je scherp en gemotiveerd.

Hoe je je boekhouding inricht en of je de boekhouding wel of niet uitbesteedt, kun je zelf beslissen. Er zijn veel ondernemers die besluiten alles zelf te doen. Dit kost echter veel tijd en energie naast alle werkzaamheden die je verricht om je bedrijf draaiende te houden. Overweeg waar je sterke kanten liggen als ondernemer en welke risico’s je inperkt door (jaar)aangiftes uit te besteden. Uiteindelijk draait het in een bedrijf om het verwerven van inkomen en niet om wat je zelf kunt doen. Kies wat bij je past en zorg dat je overzicht houdt. Je kunt de boekhouding uitbesteden aan bijvoorbeeld een accountant, een administratiekantoor of een boekhouder.

Kies je voor uitbesteding, kijk dan of het kantoor samenwerkt met verschillende specialisten. Kijk ook of er voldoende kennis is op bedrijfseconomisch en belastinggebied. Kies degene die vertrouwen wekt, ongevraagd zakelijk advies geeft over je bedrijf en privé. Verzamel mensen om je heen die je helpen je bedrijf te laten ontwikkelen op een manier die bij jou past.

Enkele tips

Door tijdig na het afsluiten van het boekjaar de jaarcijfers op te (laten) stellen, heb je sneller zicht op je bedrijfsvoering en voorkom je dat je te laat bijstuurt.

Op de website van de Belastingdienst is veel informatie beschikbaar. Vraag daar ook het ‘Handboek voor ondernemen’ aan.

Heb je vragen over je bedrijfsvoering? Wil je weten op welke manier het bijhouden van je financiële administratie het beste bij jezelf en je bedrijf past, neem dan gerust contact op met mij. Ik help je graag op weg.