OmegaT: vrije vertaalsoftware groeit op

Door Arno Peters en Mariëtte van Drunen

OmegaT is professionele open source-vertaalgeheugensoftware die bruikbaar is op meerdere platformen. Is deze software de moeite waard om eens te proberen?

De vertaalgeheugensoftware OmegaT is alweer sinds 2002 in ontwikkeling. De huidige projectleider, Didier Briel, brengt regelmatig nieuwe versies uit, die gepaard gaan met met een hele waslijst aan verbeteringen en functionele uitbreidingen. De broncode is beschikbaar onder een Open Source licentie, wat betekent dat u de software ook zelf mag aanpassen. In 10 jaar tijd is OmegaT uitgegroeid tot een volwaardig platform dat vertalers helpt om efficiënter te vertalen.

Flexibel
In tegenstelling tot een aantal andere vertaalgeheugenprogramma’s is OmegaT een op zichzelf staand programma. Dankzij de bestandsfilters hoeft de vertaler niet per se te beschikken over het programma waarmee de bronbestanden gemaakt zijn, zoals Word of PowerPoint. En omdat OmegaT in Java is geschreven, is de software bruikbaar met zowel Windows, Mac als Linux. Helaas kan OmegaT, net als Trados en Wordfast, geen plaatjes bewerken.

OmegaT ondersteunt sinds versie 2.5.0 standaard 27 bestandstypen, waaronder: (X)HTML, Microsoft Open XML (.docx, .xlsx, .pptx), OpenDocument (.odt, .ods, .odp), XLIFF, DocBook en PO. En na installatie van een speciale uitbreiding, genaamd Okapi Filters Plugin, ondersteunt het vertaalgeheugenprogramma ook Trados TagEditor TTX-bestanden, Wordfast Pro TXML-bestanden en InDesign IDML-bestanden.

Erg handige mogelijkheden
U kunt in OmegaT meerdere vertaalgeheugens en woordenlijsten gebruiken en woordenboeken installeren voor spellingcontrole. Als u samenwerkt met andere vertalers, kunt u de vertaalde segmenten voorzien van commentaar of zelfs van alternatieve vertalingen.

Overzichtelijk
De organisatie van vertaalprojecten binnen OmegaT is heel makkelijk: alles is te vinden in submappen onder de projectmap. Externe vertaalgeheugens komen in de submap tm, woordenlijsten in de submap glossaries en woordenboeken in de submap dictionaries. De bronbestanden moeten, eventueel in hun oorspronkelijke mappenstructuur, in de submap source staan. OmegaT zet de vertaalde bestanden vervolgens, met dezelfde mappenstructuur, in de submap target.

Hoe het werkt
OmegaT werkt met bestandsfilters. Eerst leest OmegaT het vertaalgeheugen van een project. Vervolgens kopieert OmegaT de inhoud van elk bronbestand naar een doelbestand. Tijdens deze kopieeractie filtert de software de inhoud op vertaalbare segmenten en vervangt OmegaT eerder vertaalde segmenten in de brontaal door de corresponderende vertalingen uit het vertaalgeheugen. OmegaT slaat de doelbestanden waar mogelijk in hetzelfde bestandsformaat op als het origineel. Wanneer u OmegaT opent, verschijnt overigens altijd de gids Snel Starten. Daarin kunt u snel de basisprincipes nalezen voor u aan de slag gaat.

Is OmegaT de moeite waard?
Ja, OmegaT is zeker de moeite van het proberen waard. Ik heb OmegaT al eens gebruikt en kon er toen heel snel mee aan de slag, bijna zonder de handleiding te lezen. Het is een eenvoudig te gebruiken programma en het biedt een breed scala aan mogelijkheden. Bovendien is het gratis en mag je het programma zelf op maat maken.

Praktische informatie
De documentatie van OmegaT is beschikbaar in 29 talen, waaronder het Nederlands. OmegaT is gratis te downloaden via www.omegat.org. De Okapi Filters Plugin waarmee u meer bestandsformaten kunt vertalen, vindt u op de website van Okapi Tools: www.opentag.com/okapi.

OmegaT en Latex-bestanden

Wel eens een .tex-bestand moeten vertalen?

Latex-bestanden staan vol met opmaakcodes, iets waar ik persoonlijk echt niet vrolijk van word als ik aan het vertalen ben. Een typefoutje en het bestand werkt niet meer na het vertalen. Dus toen ik een grote opdracht met alleen maar .tex-bestanden kreeg, besloot ik direct op zoek te gaan naar een oplossing waarbij ik a) geen tags (de opmaakcodes) kan vernielen en b) makkelijk en efficiënt kan werken (dus in een vertaalgeheugenprogramma).


Eerste poging: geen groot succes
In eerste instantie stuitte ik op een filter waarmee je de bestanden kunt omzetten in een Trados-vriendelijk formaat, de Tortoise tagger van Aleksandr Okunev. Helaas bleek deze tagger niet helemaal perfect te werken. Zo zag TagEditor na gebruik van de tagger sommige gewone woorden voor tags aan, wat natuurlijk tot de nodige problemen leidde. Ik heb hiervoor geen oplossing gevonden.

Oplossing op maat
Maar gelukkig ben ik getrouwd met een programmeur die gek is op open source software en op mij. Dus heeft mijn man (Arno Peters) een speciaal Latex-filter voor OmegaT gemaakt, zodat ik en andere vertalers dit soort bestanden voortaan zonder poespas in OmegaT kunnen vertalen. Helaas is zijn filter nog niet aan de standaardversie van OmegaT toegevoegd, maar ik kan al wel melden dat het voor het eerste bestand perfect heeft gewerkt.

OmegaT
Overigens had ik OmegaT nog nooit eerder gebruikt, maar is het zo snel te installeren en eenvoudig in het gebruik dat ik binnen vijf minuten aan de slag kon. Een echte aanrader dus. Ik heb er nog geen intensief gebruik van gemaakt, maar na één vertaling ben ik erg enthousiast.

Hopelijk wordt het nieuwe Latex-filter snel in OmegaT opgenomen. Tot die tijd raad ik degenen die het nodig hebben aan even contact met me op te nemen, zodat ik hen alvast van een werkende versie van OmegaT met het filter kan voorzien. Het is open source software, dus dit is volledig legaal. Mocht je er toch geld voor over hebben, dan kun je altijd een donatie doen aan het OmegaT-project via www.omegat.org.

Auteur: Mariëtte van Drunen, MVD translations

Nuttige links: OmegaT, Arno Peters, Mariëtte van Drunen