ELV presenteert Leerlijn Literair Vertalen

[Persbericht]

04 juni 2014

Op 3 juni is in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht de publicatie ‘Leerlijn Literair Vertalen' gepresenteerd. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan Karlijn Waterman van de Nederlandse Taalunie.

Het Experticecentrum Literair Vertalen (ELV) heeft in samenwerking met verschillende deskundigen een 'Leerlijn Literair Vertalen' ontwikkeld. Deze leerlijn biedt opleiders een handvat om hun programma op maat in te richten, terwijl vertalers hem kunnen gebruiken om hun eigen niveau in te schatten en zich gericht verder te professionaliseren. Bovendien kunnen beleidsinstellingen de leerlijn gebruiken om het bereikte niveau van een vertaler te bepalen.

De presentatie van de leerlijn vond plaats tijdens een bijeenkomst met twintig deskundigen over het opleiden van literair vertalers. Met de aanwezige vertalers, docenten en beleidsmakers werd gediscussieerd hoe de leerlijn kan worden gebruikt bij de opbouw van een curriculum, welke meerwaarde hij heeft voor studenten en vertalers en over hoe de verschillende competenties getoetst zouden kunnen worden. In de komende jaren zal het ELV met partners binnen en buiten Nederland en Vlaanderen verder werken aan de ontwikkeling van expertise op dit gebied.

--
Dit is een bewerkte versie van een persbericht van Expertisecentrum Literair Vertalen (ELV). Vertalersnieuws is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit persbericht.

Modelcontract literaire vertalingen

[Persbericht]

Amsterdam, 12 juni 2012

Het nieuwe Modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk is een feit. In het contract is zowel de exploitatie van het papieren boek, als die van de digitale versie geregeld.

De Literaire Uitgeversgroep van de Groep Algemene Uitgevers (GAU, onderdeel van het Nederlands Uitgeversverbond NUV) en de Vereniging van Letterkundigen (VvL, afdeling van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers, VSenV) hopen het nieuwe Modelcontract uiterlijk in juni definitief te kunnen publiceren.

Het Addendum dat sinds 1 februari 2010 de digitale rechten van nieuwe titels regelde, komt met het nieuwe Modelcontract te vervallen, maar blijft bruikbaar bij het gebruik van de eerdere versie van het Modelcontract. Het Addendum geldt in individuele gevallen nog zolang het hoofdcontract loopt.

Hoofdpunten uit de overeenkomst zijn:

• Bij het papieren boek wordt minimaal 2% royalty betaald over de verkoop boven 4.000 exemplaren;
• Bij het e-boek wordt minimaal 2% betaald over elke verkochte leeslicentie tot 4.000, en daarboven minimaal 5%;
• Partijen doen jaarlijks onderzoek naar wat in de praktijk redelijke tarieven zijn gebleken, afgeleid uit historische informatie en/of gebaseerd op uit de praktijk herleide gangbare tarieven. Uit onderzoek is gebleken dat het gangbare tarief op dit moment in elk geval tot en met 2013 gelijk dient te blijven aan het huidige gangbare tarief. Aanpassing aan de prijsontwikkeling vindt dan ook niet plaats. Partijen zullen in september 2013 opnieuw hun onderzoeken naar gangbare tarieven bespreken;
• LUG en VvL spreken af om vanwege de snel wijzigende omstandigheden in het boekenvak, die met name te maken hebben met digitale ontwikkelingen, regelmatig overleg te plegen over de gemaakte afspraken.

Voor alle afspraken geldt dat deze als richtlijn voor onderhandelingen kunnen worden gebruikt.

---
Dit was een persbericht van de Vereniging van Letterkundigen (VvL) en het Nederlands Uitgeversverbond (NUV). Vertalersnieuws is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit persbericht.

Master Literary Translation as Creative Practice

Door Silvie van der Zee

In het academische jaar 2011/2012 is de universiteit van Edinburgh begonnen met een eenjarig masterprogramma: Literary Translation as Creative Practice. Dit programma maakt onderdeel uit van de faculteit Literature, Languages and Culture en kan gevolgd worden na afronding van een bachelor in vertalen.

Het programma bestaat onder andere uit colleges, gastcolleges, seminars en werkgroepen waarin studenten hun vertaalvaardigheden oefenen en een portfolio opbouwen. Hierdoor oefenen ze hun originaliteit, inspiratie en vindingrijkheid - eigenschappen die een literair vertaler nodig heeft. Door het schrijven van essays over vertaalrelevante onderwerpen zoals ‘gender’, multimedia, ideologie, machtsrelaties en religie leren studenten hun theoretische vaardigheden te versterken, hun kennis over deze onderwerpen te verbreden en te verdiepen en kritisch na te denken over taalgebruik. Door praktisch bezig te zijn ontwikkelen studenten meer zelfvertrouwen en bekwaamheid bij het schrijven en vertalen van literaire teksten. Daarnaast leren studenten in deze master hun overige academische vaardigheden te verbeteren, zoals academisch schrijven, uitvoeren van academisch onderzoek, analytisch denken, gebruiken van (elektronische) bronnen en houden van presentaties.

Het programma kan zowel als voltijd- of deeltijdopleiding gevolgd worden. Het voltijdprogramma duurt een jaar. Bij het deeltijdprogramma kan de student kiezen voor een traject van 24 of 36 maanden. De opleiding wordt afgesloten met het schrijven van een scriptie van 15.000 woorden. Er worden diverse talencombinaties aangeboden. Meer informatie over dit masterprogramma vindt u op de website van de Universiteit van Edinburgh.

Bron: Expertisecentrum Literair Vertalen

Inkomensonderzoek Vlaamse literaire vertalers

Door Eva Schwarzberg

De Vlaamse Auteursvereniging (VAV) heeft eind 2011 het inkomen en de sociaaleconomische situatie van literaire vertalers in Vlaanderen in kaart gebracht. Het onderzoek kwam tot stand met steun van de Vlaamse minister van Cultuur Joke Schauvliege en de expertise van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Wat zijn de uitkomsten en wat vertellen deze over de situatie in Nederland?

Uit het onderzoek zijn de volgende zaken naar voren gekomen:

1. De respondenten van het onderzoek zijn hoog opgeleid, 90% is afgestudeerd aan de universiteit.
2. Volgens de respondenten zelf is een universitaire opleiding een voorwaarde om goede vertalingen te kunnen leveren.
3. Voor 39% van de respondenten vormt literair vertalen het hoofdberoep, maar ze hebben ook nevenactiviteiten als niet-literair vertalen, redactiewerkzaamheden, copywriting. In Nederland is 70% van de literaire vertalers fulltime werkzaam als literaire vertaler.
4. Van de respondenten kan 79% niet rondkomen van de inkomsten uit literair vertaalwerk. Gemiddeld wordt er per maand 1352 euro netto verdiend, incl. subsidie. Zonder subsidie bedraagt het inkomen gemiddeld 787 euro netto per maand.
5. Literaire vertalers die ook niet-literair vertalen hebben een gemiddeld netto-maandinkomen van 1784 euro, inclusief subsidie of 1483 euro zonder subsidie.
6. Alle respondenten zien literair vertalen als een creatief en uitdagend beroep.
7. Fulltime literaire vertalers kunnen 3 boeken per jaar, ca. 200.000 woorden, vertalen. Meer zou volgens hen de kwaliteit op het spel zetten.
8. De vaste woordprijs voor literaire vertalingen bedraagt 6,3 eurocent. Gecombineerd met bovenstaand volume verdient een literaire vertaler dan 12.600 euro per jaar.
9. Literaire vertalers vinden het lastig een goede balans te vinden tussen literair vertalen en andere werkzaamheden. Niet-literair vertalen betaalt niet alleen beter, het kan ook sneller. Minder literair vertalen leidt tot minder tijd voor literair vertalen en is ook nadelig om routine op te bouwen als literair vertaler.
10. 61% van de literaire vertalers is tussen de 45 en 64 jaar. Jongere vertalers zijn wel enthousiast voor het vak, maar ondervinden problemen bij het krijgen van een eerste opdracht. Daarom kiezen zij vaak voor een baan met een zekerder inkomen, zodat ze de vaste lasten en de opvoeding van hun kinderen kunnen betalen. Geen van de respondenten is een alleenstaande ouder met één of meer kinderen.

Aanbevelingen naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek:

1. Er moet meer aandacht komen voor literair vertalen in bestaande opleidingen. De nieuwe Masteropleiding Literair Vertalen die waarschijnlijk in september 2012 start vormt een mooie stimulans.
2. Meer ondersteuning van literaire vertalers op het gebied van ondernemen.
3. De inzet van mentoren (gevestigde vertalers) voor beginnende literaire vertalers.
4. Nederland domineert momenteel de literaire boekenmarkt. Daarom worden zogenaamde duovertalingen in het leven geroepen: samenwerking van Nederlandse en Vlaamse vertalers. Verder komt er ook meer onderzoek naar deze dominantie van Nederland.
5. Meer naamsbekendheid van literaire vertalers door hen als kenners van een auteur te laten optreden en door hen zichtbaarder te maken in de media.
6. Ervaren vertalers verdienen nu evenveel als beginnende vertalers vanwege de vaste woordprijs, subsidies, haalbaar vertaalvolume e.d. Zaken die wellicht heroverwogen moeten worden.
7. Vertaalopdrachten voor literaire tijdschriften moeten beter beloond worden.
8. Om de waardering voor het literaire vertaalvak tot uitdrukking te brengen, zou er een Vlaamse vertalersprijs moeten komen.
9. De grote verschillen tussen de tarieven voor literaire vertalingen en niet-literaire vertalingen moeten verkleind worden.
10. De beoordelingsprocedure voor subsidies moet - volgens de vertalers - op de schop. Veel vertalers vragen zich bijvoorbeeld af of er ook subsidies kunnen worden gegeven voor minder literaire genres, waaronder de misdaadliteratuur.

Wat doet de Vlaamse Auteursvereniging (VAV)?

1. De VAV informeert literaire vertalers over opleidingen, rechten, tarieven etc.
2. Vlaamse vertalers, het Vlaams Fonds voor de Letteren en uitgevers werken nu met Nederlandse modelcontracten. VAV wil graag een Vlaams modelcontract opstellen.
3. VAV wil meer symbolische en financiële waardering voor het literaire vertaalvak en zal opdrachtgevers hierop wijzen.
4. VAV wil literaire vertalers met elkaar in contact brengen om hun onderhandelingspositie te verbeteren.

De uitkomsten van het Vlaamse onderzoek zeggen helaas niet veel over de Nederlandse situatie. De Nederlandse afzetmarkt is groter en zowel Vlaamse als Nederlandse uitgevers kiezen daarom vaker voor Nederlandse vertalers. Dit is uiteraard gunstig voor de Nederlandse literaire vertalers, maar zegt niets over hun inkomen.

Bronnen:
Inkomensonderzoek 2011 VAV
Artikel Expertisecentrum Literair Vertalen

Internationaal congres over literair vertalen in Brussel

Door Eva Schwarzberg

Op 1, 2 en 3 december 2011 is er in Brussel een internationaal congres over literair vertalen. Hierbij zullen tientallen organisaties uit Europa aanwezig zijn, om zich samen over een Europees actieplan voor de literaire vertaling te buigen. Dit is de eigenlijke start van het project PETRA (Europees Platform voor de Literaire Vertaling).

Een Europees platform
In september 2008 riep de Staten-Generaal van de Meertaligheid in Parijs op tot de oprichting van een Europees programma voor vertaling en in april 2009 sprak José Manuel Barroso de wens uit voor een opwaardering van de vertaalpraktijk. Hieruit is PETRA voortgekomen, een initiatief van literatuurhuis Passa Porta (Brussel) dat wordt gevoed door de expertise en inbreng van ruim 50 organisaties uit meer dan 30 landen.

Wat wil PETRA?
PETRA zoekt naar concrete oplossingen voor de promotie en verbetering van de literaire vertaling en literair vertalers. Tijdens het congres zullen diverse werkgroepen verschillende aspecten van het literair vertalen onder de loep nemen, zoals het beroep van de literair vertaler, de zichtbaarheid van de literair vertaler, de vertaalopleidingen, de literaire vertaling en de marktmechanismen, auteursrechten, het digitale boek en de culturele en politieke aspecten van de literaire vertaling.

Aanbevelingen begin 2012 bekend
Begin 2012 publiceert PETRA aantal aanbevelingen, bedoeld voor onder meer Europese instellingen, nationale en regionale overheden, organisaties die betrokken zijn bij literaire vertaling, literair vertalers en uitgevers. De EU onderschrijft toegevoegde waarde van PETRA voor Europa. Begrijpelijk, want literaire vertalingen zijn belangrijk voor ons culturele erfgoed.

Bronnen: Taalunieversum en Expertisecentrum Literair Vertalen

Lezingenreeks Master Literair Vertalen i.o. is weer begonnen

In het kader van de Master Literair Vertalen i.o. is er ook dit academisch jaar een lezingenreeks georganiseerd waarbij verschillende aspecten en invalshoeken van literair vertalen aan bod komen. Ook nu vinden de lezingen in Vlaanderen en Nederland plaats en staan ze niet alleen open voor studenten, maar ook voor andere belangstellenden.

De eerst volgende lezing zal op 11 oktober plaatshebben in Antwerpen. Pieter Boulogne zal dan zijn licht werpen op de vroege Nederlandse Dostojevski-vertalingen en hierbij vooral aandacht besteden aan de vertaalwetenschappelijke dimensie. Met een beetje geluk kunt u zich nog aanmelden, want aanmelden mag tot twee weken voor de lezing, in dit geval tot 27 september.

Andere onderwerpen die dit jaar op de agenda staan zijn: het Vertalen van Latijnse poëzie, Tekstgenese en vertaling aan de hand van het werk (en de manuscripten) van Samuel Beckett, Intertekstualiteit en vertalen, Vertalen uit het Nederlands, Nederlandstalige literatuur in vertaling – hoe een kleine literatuur groot kan zijn, Vertaling De Soldaat Johan van Paul de Man, Mentoraat/Coaching Mrs. Dalloway. Deze lijst wordt mogelijk nog uitgebreid met extra lezingen.

Meer informatie en het volledige programma zijn te vinden op de website van de Master Literair Vertalen i.o. Ook kunt u zich via die website inschrijven met een online aanmeldingsformulier.

Bronnen: Expertisecentrum Literair Vertalen en Master Literair Vertalen i.o.

Intensieve Cursus Literair Vertalen 2011

Door Mariëtte van Drunen

Van 7 tot en met 11 november 2011 houdt het Expertisecentrum Literair Vertalen een Intensieve Cursus Literair Vertalen voor vertalers in het Nederlands uit het Arabisch, Duits, Hebreeuws en Turks in Antwerpen. De cursus is opgebouwd uit een combinatie van lezingen en workshops.

Wie kan zich aanmelden
Per taal is er ruimte voor 6 à 7 deelnemers en voor deelname moeten geïnteresseerden onder meer een proefvertaling opsturen en aangeven waarom ze belangstelling hebben. Hierbij is het belangrijk dat de deelnemer van plan is een literaire vertaalloopbaan te beginnen. Aanmelden kan tot maandag 3 juli 2011, 9.00 uur.

Niveau
Het niveau van de cursus wordt aangepast aan het niveau van iedere groep deelnemers, maar voor Duits geldt dat de deelnemers al enigszins gevorderde vertalers moeten zijn, terwijl de cursussen voor Arabisch, Turks en Hebreeuws juist op beginnende professionals gericht zijn.

Programma
In de ochtenduren zijn er gezamenlijke lezingen voor de vier talencombinaties en forumgesprekken in het Nederlands voor alle deelnemers. In de middagen worden vervolgens voor elk van de doeltalen apart intensieve praktische vertaalworkshops gegeven. Hierbij werken de deelnemers aan vertalingen die ze hebben voorbereid.

Meer informatie: http://www.letterenfonds.nl/nieuws/downloads/aankondiging-intensievecursus-ELV-2011.pdf

Aanmelden: https://spreadsheets.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dGcwSVNYS2lGTWpVNmdYYU1iNmJEQ1E6MQ

Zomercursus literair vertalen (Engels, Frans en Pools)

Door Mariëlle van Benthum

Het Expertisecentrum Literair Vertalen organiseert in augustus een tweeweekse cursus literair vertalen. Per taal kunnen ongeveer 7 deelnemers meedoen. Dit jaar is de cursus bedoeld voor vertalers met een beroepsmatige interesse voor het vertalen van literaire teksten naar de doeltalen Engels, Frans of Pools.

Programma
In de ochtenden wonen de cursisten algemene lezingen bij of nemen ze deel aan forumgesprekken voor alle deelnemers. 's Middags zijn er per doeltaal intensieve workshops. Tijdens de workshops wordt gewerkt met voor de aanmelding gemaakte proefvertalingen.

Niveau
De zomercursus richt zich op moedertaalsprekers van een van de doeltalen die de Nederlandse taal ook goed beheersen en enthousiast zijn voor literatuur. Deelnemers hebben ook een opleiding genoten op HBO-niveau of hogeschool, of hebben daarmee vergelijkbare beroepservaring opgedaan.

Voor de doeltaal Frans kunnen beginnend literair vertalers of gevorderde beginners meedoen. De zomercursussen voor Engels en Pools bestaan uit masterclasses en zijn met name geschikt voor ervaren literair vertalers.

Plaats en tijd
De zomercursus vindt plaats van 15 tot en met 26 augustus 2011 in Utrecht. Belangstellenden kunnen zich tot 11 april aanmelden.

Aanmelding
Als deel van de aanmeldingsprocedure moet een proefvertaling worden gemaakt. Als er niet voldoende cursistenplaatsen zijn, wordt er een selectie gemaakt uit de vertalers die zich hebben aangemeld.

Meer informatie: zie de website van het Expertisecentrum Literair Vertalen.

Boekvertalers: over literair vertalen en mooie boeken

Door Mariëlle van Benthum

Een foto van oude, volumineuze boeken op een boekenplank siert de pagina’s. Zoals de naam van het weblog al aangeeft, richten de auteurs zich allereerst op vertalers van literaire werken. Verderop op de site lees ik dat de doelgroep bestaat uit iedereen die van boeken houdt en iedereen die belangstelling heeft voor het vertaalvak. Ruim 75 vertalers schrijven het weblog en maken deel uit van een besloten Yahoo-mailinglist die ze gebruiken om elkaar vertaalvragen te stellen en onderwerpen te bespreken die de vertalerswereld raken.

Op de homepage ziet u de recentste artikelen. Zo lees ik een bijdrage over een wetsvoorstel voor een vaste boekenprijs voor e-boeken in Frankrijk. Een eerder gepubliceerd bericht leert me dat Willeke Barens tien jaar geleden is begonnen met de mailinglist. Verschillende vertaalde boeken worden door de diverse vertalers becommentarieerd. Vertalers worden uitgenodigd zich wat meer onder de aandacht te brengen via wikipedia in de categorie ‘Nederlandse vertaler’. Zelf ben ik een zakelijke vertaler die als lezer bijzonder geniet van prachtige literaire vertalingen en artikelen erover. Tijdens een van mijn dagelijkse uitstapjes op Google werd mijn aandacht getrokken door ‘Gevangen in een map’, een humoristisch verslag over vertaalblunders. Heel herkenbaar en goed voor de lachspieren. Een echte aanrader om even lekker te relativeren.

Op de pagina ‘Schrijf mee!’ vindt u een oproep voor ingezonden stukken. Aardig daarbij is dat er in het overzicht van mogelijke onderwerpen wordt voorgesteld een vertaler in het zonnetje te zetten. Een geweldig initiatief.

Tot slot vindt u op de voorpagina een uitgebreide lijst met hyperlinks naar interessante sites over literatuur, taal en vertalen. En ook van de bijdragen van leden van boekvertalers bent u slechts één klik verwijderd. Ik heb me geabonneerd op de RSS feed. Mijn honger naar wetenswaardigheden uit de vertalerswereld wordt dankzij Boekvertalers de komende tijd wel gestild.

Waar vindt u deze blog? Op www.boekvertalers.nl.

'De vertaler als dichter: over poëzievertalen': de Literaire Vertaaldagen 2010

Deze informatie is overgenomen van de website van het Expertisecentrum Literair Vertalen (ELV).

Het programma van de Literaire Vertaaldagen 2010 is bekend. Thema dit jaar is 'De vertaler als dichter: over poëzievertalen'. De inschrijving voor beide dagen is ook vanaf heden geopend.

De twaalfde Literaire Vertaaldagen vinden plaats op vrijdag 10 en zaterdag 11 december 2010. Onderwerp van de symposiumdag is dit jaar het vertalen van poëzie, waarover een vijftal sprekers (2 poëzievertalers, 1 dichter/vertaler, 1 dichter-op-het-scherm en 1 dichter en voormalig poëzieredacteur) aan het woord zullen komen.

De sprekers zullen worden afgewisseld door entr'actes, waarbij telkens 2 poëzievertalers hun vertaling van hetzelfde gedicht zullen presenteren en toelichten. Daarna zal een tafelgesprek met alle sprekers en 'entr'acteurs' plaatsvinden en wordt het publiek uitgenodigd met hen van gedachten te wisselen. Na afloop van het tafelgesprek zal dichteres en vertaalster Anneke Brassinga als 'uitsmijter' fungeren en vertellen over haar ervaringen met vertalen en vertaald worden. De dag wordt besloten met de uitreiking van de vertaalprijzen van het Nederlands Letterenfonds.

Op zaterdag 11 december zijn er workshops voor meerdere vertaalrichtingen, waaronder enkele poëzieworkshops.

Voor meer informatie over het programma, de kosten en praktische gegevens over de literaire vertaaldagen kunt u terecht op deze pagina.

Lezingenreeks Master Literair Vertalen

In het kader van het aanlooptraject van de Master Literair Vertalen (MLV) in oprichting wordt een reeks lezingen over literair vertalen gehouden in Utrecht en Antwerpen. Hierbij zijn niet alleen studenten, maar ook andere geïnteresseerden welkom.

De lezingen in deze reeks worden verzorgd door literair vertalers, maar ook door vertaalwetenschappers, vertaalde auteurs, medewerkers van literaire fondsen en uitgeverijen, enz. Omdat het aanlooptraject van de MLV zowel in Nederland als in Vlaanderen wordt aangeboden, vinden de lezingen in beide landen plaats.

Enkele van de lezingen die nu al op het programma staan zijn: Vertaalwetenschap door Ton Naaijkens, Vertalen van jeugdliteratuur door Annelies Jorna en De relatie uitgever – vertaler door Frits van der Meij.

Het bijwonen van een lezing kost € 5 en elke lezing (m.u.v. de korte openingslezing) wordt afgesloten met een borrel. Aanmelden kan gedurende het hele jaar, door een e-mail te sturen naar masterlv@uu.nl. Vergeet in die e-mail niet te vermelden voor welke lezing u zich inschrijft. Het aantal plaatsen is beperkt.

Meer informatie:lezingenprogramma Master Literair Vertalen i.o.
Bronnen: Taalunie Nieuwsbrief juli 2010 en website Master Literair Vertalen i.o.

CEATL?

Inderdaad, CEATL, ofwel Conseil Européen des Associations de Traducteurs Littéraires. Nooit van gehoord? Nee, ik had er ook nog niet van gehoord, maar het blijkt een overkoepelende organisatie te zijn die zich inzet voor hoge kwaliteit in literaire vertalingen en die de sociale, morale, wettelijke en economische status van literair vertalers in Europa wil verbeteren.

De CEATL, in het Engels European Council of Literary Translators' Associations, verenigt 26 vakverenigingen van literair vertalers uit 22 landen en vertegenwoordigt hierdoor zo'n 7500 vertalers.

De website www.ceatl.org bevat helaas nog erg weinig aanvullende informatie, maar er staat wel een document getiteld 'Comparative income of literary translators in Europe' (ook in het Frans beschikbaar), waarin de werkomstandigheden van literair vertalers in Europa vergeleken worden, met onder andere een vergelijking van de tarieven die in de verschillende landen gebruikelijk zijn.

Behalve tarieven in verschillende Europese landen bevat de survey ook een overzicht van overige afspraken, overzichten van de hoeveelheden literair vertalers en uitgegeven literaire vertalingen per land en andere aanvullende informatie. Deze informatie is uiteraard niet alleen nuttig als je net begint als literair vertaler en wilt weten wat redelijk is, maar ook als je wilt kijken in welk land de voorwaarden het gunstigst zijn of bijvoorbeeld als je argumenten zoekt bij je prijsonderhandeling met een uitgever.

Kortom: reden genoeg om dit document eens door te nemen en misschien zelfs wel te bewaren voor in de toekomst.

Bronnen: Website van het Conseil Européen des Associations de Traducteurs Littéraires en pagina op de website van UNESCO

Beroemde vertalers bij De avonden

In het programma De Avonden op radio 6 zijn vanaf vandaag twee weken lang gesprekken te beluisteren over beroemde boeken uit de wereldliteratuur, waarbij in maar liefst 6 afleveringen de Nederlandse vertaler(s) van het desbetreffende werk aan het woord komt.

Dit is een mooie kans om eens, anders dan door hen te lezen, kennis te maken met Barber van de Pol, Peter Zeeman, Ard Posthuma, Hans Boland en Robbert-Jan Henkes/Erik Bindervoet.

Alle uitzendingen zijn te beluisteren op Radio 6, van 19.00 tot 22.00 uur.

Een kort overzicht:

Deze week
Maandag 22 december: Leo Tolstoj - 'Oorlog en vrede'.
Met vertaler Peter Zeeman en slavist Willem Weststeijn.
Dinsdag 23 december: Robert Musil - 'De man zonder eigenschappen'.
Met schrijver Mathijs van Boxsel.
Woensdag 24 december: Miguel Cervantes - 'Don Quichote'.
Met vertaalster Barber van de Pol.
Donderdag 25 december: Johann Wolfgang von Goethe - 'Faust'.
Met vertaler Ard Posthuma.
Vrijdag 26 december: Diverse auteurs - 'De Bijbel'.
Met literatuurwetenschapper Jan Fokkelman.

Volgende week
Maandag 29 december: Fjodor Dostojewski - 'De broers Karamazov'.
Met vertaler Hans Boland.
Dinsdag 30 december: Herman Melville - 'Moby Dick'.
Met vertaalster Barber van de Pol
Woensdag 31 december: Thomas Mann - 'De Toverberg'.
Met historicus Frans Willem Lantink.
Donderdag 1 januari: James Joyce - 'Ulysses'.
Met vertalers Robbert-Jan Henkes en Erik Bindervoet.
Vrijdag 2 januari: Marcel Proust - 'Op zoek naar de verloren tijd'.
Met schrijver Henk Pröpper.

De programma's zijn achteraf ook te beluisteren via:
http://www.vpro.nl/programma/deavonden/afleveringen/

--
Auteur: Mariëtte van Drunen

Bronnen: Mailinglist VertalersHWN en website van De Avonden

REDELIJK EN GANGBAAR VERTAALTARIEF 2009

De Literaire Uitgeversgroep (LUG) van de Groep Algemene Uitgevers (GAU) en de Vereniging van Letterkundigen (VvL), deel uitmakend van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers (VSenV) doen jaarlijks onderzoek naar wat in de praktijk redelijke tarieven zijn gebleken, afgeleid uit historische informatie en/of gebaseerd op uit de praktijk herleide gangbare tarieven. Gebaseerd op de in 2008 gehanteerde tarieven en met aanpassing aan de prijsontwikkeling zijn de volgende tarieven voor 2009 redelijk en gangbaar gebleken: 6,2 eurocent per te vertalen woord; voor de vertaling van poëzie 2,17 euro per regel met een minimum van 37,99 euro per gedicht. Deze tarieven kunnen als richtlijn voor onderhandelingen worden gebruikt, maar het staat vertalers uiteraard vrij om meer te bedingen.

Meer informatie is onder andere te vinden op de website van de Vereniging van Letterkundigen en van het Nederlands Uitgeversverbond.
In de subsidieregelingen voor literair vertalers van het Fonds voor de Letteren wordt sinds 1 juni 2007 als een van de voorwaarden gesteld dat in het contract met de uitgever ten minste een redelijke en gangbare honorering is overeengekomen. Dit geldt zowel voor de Regeling Projectwerkbeurzen als voor de Stimuleringssubsidies voor beginnende literair vertalers.

Bron: Nieuws van Fonds voor de Letteren

FONDS VOOR DE LETTEREN VERTAALPRIJZEN 2008

FONDS VOOR DE LETTEREN VERTAALPRIJZEN 2008 VOOR MARGREET DORLEIJN & HANNEKE VAN DER HEIJDEN EN RIEN VERHOEF

De Fonds voor de Letteren-vertaalprijzen 2008 zullen in december worden toegekend aan Margreet Dorleijn en Hanneke van der Heijden (vertalers Turks) en aan Rien Verhoef (vertaler Engels) vanwege hun bijzondere verdiensten voor de kwaliteit en diversiteit van de literatuur in Nederlandse vertaling. Aan de prijzen is een geldbedrag van 5.000 euro verbonden. De jury bestond dit jaar uit Barbara de Lange, Arthur Langeveld (voorzitter) en Hilde Pach.

Margreet Dorleijn (*1956) en Hanneke van der Heijden (*1964) vertalen sinds 1995, meestal samen en soms solo, Turkse literatuur. Vaak gaat het daarbij om romans en verhalen die zij zelf hebben aangedragen bij een Nederlandse uitgever. Naast hedendaags werk van Ahmet Altan, Sadik Yemni en Elif Shafak vertaalden ze van Orhan Pamuk: Het huis van de stilte, Het zwarte boek, Ik heet karmozijn, Sneeuw en Istanbul. Herinneringen en de stad. Met de indrukwekkende bundel Moderne Turkse verhalen kreeg de Nederlandse lezer in 2005 voor het eerst een breed beeld van een eeuw Turkse (verhaal)literatuur; in het uitgebreide nawoord plaatsen Dorleijn en Van der Heijden de verscheidenheid aan literaire stromingen in de context van maatschappelijke ontwikkelingen. Dit najaar verscheen het in de pers goed ontvangen Verboden liefde van Halid Ziya Uşaklıgil uit 1900. De uitgave lijkt de eerste in een reeks vertalingen van Turkse klassiekers te worden: binnenkort beginnen Dorleijn en Van der Heijden aan Tutunamayanlar van Oğuz Atay, een auteur die volgens hen als geen ander humor en tragiek in een prachtige schrijfstijl weet te combineren.

Rien Verhoef (*1948) wordt door de jury gezien als een van Nederlands beste vertalers uit het Engels. Al vroeg in zijn carrière, in 1982, werd hij samen met Sjaak Commandeur bekroond met de Martinus Nijhoff Prijs voor hun vertalingen van Engelstalige literatuur, en in het bijzonder van 1985 van Anthony Burgess. Later vertaalde hij andere werken uit de wereldliteratuur zoals Lolita van Nabokov, verschillende titels van Faulkner en, recenter, romans van Ian McEwan. Zijn vertalingen onderscheiden zich door een bijzonder soepel, natuurlijk en idiomatisch Nederlands. Daarnaast heeft hij zich buitengewoon ingezet voor het vak van literair vertaler, als vraagbaak en bemiddelaar in zakelijke kwesties maar ook als bevorderaar van de kwaliteit van het literair vertalen. Zo was en is Verhoef al vele jaren actief in de werkgroep Vertalers van de VvL, als bestuurder/penningmeester van het NLPVF en van de stichting LIRA en het LIRA-fonds en vandaaruit als bestuurslid van de Stichting Rechtshulp Auteurs en het P.C. Boutensfonds. Hij is als een van de initiators al tien jaar lid van het organisatiecomité van de Literaire Vertaaldagen en last but not least actief als docent in door het Expertisecentrum georganiseerde workshops en masterclasses en op de VertalersVakschool.

De jaarlijkse Fonds voor de Letteren-vertaalprijzen zijn bedoeld voor literair vertalers die zich zowel onderscheiden door de hoge kwaliteit van hun vertaaloeuvre als door hun inzet als ambassadeur voor een bepaald taalgebied of genre en/of het literair vertalen in het algemeen. De vertaalprijzen worden dit jaar voor de vierde keer uitgereikt. De eerdere laureaten zijn Peter Verstegen (Engels), Richard van Leeuwen & Djûke Poppinga (Arabisch), Ike Cialona (Italiaans), Harrie Lemmens (Portugees), Hilde Pach (Hebreeuws) en Wilfred Oranje (Duits).

De prijzen worden uitgereikt op vrijdag 12 december 2008. Vanaf die dag vindt u de juryrapporten op de website van het Fonds voor de Letteren, www.fondsvoordeletteren.nl , onder Vertalers > Programma’s > Vertaalprijs.

Bron: persbericht Fonds voor de Letteren

Workshopreeks voor Vlaamse vertalers

Op zaterdag 8 november vindt de eerste van vier dagen speciaal voor Vlaamse vertalers plaats.
Deze serie workshops voor genodigde vertalers is door het Expertisecentrum Literair Vertalen en het Vlaams Fonds voor de Letteren georganiseerd rond de problematiek van Vlaamse vertalers en hun toegang tot de Nederlandse markt.

Op de eerste dag zullen Janny Middelbeek en Rokus Hofstede een workshop verzorgen over de relatie tussen vertalers en uitgevers en atwoord geven op vragen als: Hoe benader je uitgevers? Hoe sleep je een opdracht in de wacht? Hoe houd je het contact in stand? Hoe overtuig je een uitgever dat de tekst die jij wil vertalen in zijn fonds past enz. Hierna is er gelegenheid voor de deelnemers om met een aantal uitgevers van gedachten te wisselen over de gestelde problematiek.

De tweede en derde dag zullen worden verzorgd door Chris Van de Poel en Elly Schippers die in hun vertaalateliers de aandacht zullen vestigen op het taalverschil tussen Vlaams en Nederlands. Op de vierde dag komt Frits van der Meij vertellen hoe een Nederlandse redacteur omgaat met teksten van (Vlaamse) vertalers.

Bron: Expertisecentrum Literair Vertalen

Vertalers over hun vertaling van oorlogsgedichten in Amsterdam

De SLAA ( Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam) organiseert op dinsdag 11 november 2008 vanaf 20.00 uur in De Balie het programma War Poets. Aanleiding is het verschijnen van twee werken van Geert Buelens: de bloemlezing Het lijf in slijk geplant. Gedichten uit de Eerste Wereldoorlog en de studie Europa, Europa! over de dichters van de Eerste Wereldoorlog. Het programma is tot stand gekomen in samenwerking met uitgeverij Ambo/Anthos.

In het programma laten vertalers dichters uit verschillende taalgebieden aan het woord. De vertalers vertellen welk idee ze hadden over de poëzie van de Eerste Wereldoorlog in hun eigen taalgebied voordat ze aan de klus begonnen en of ze van mening veranderd zijn door het vertalen van de gedichten. Bovendien gaan ze in op de vertaalproblemen die ze tegenkwamen en de oplossingen die ze hebben gevonden.

Ter illustratie lezen ze een gedicht voor, eerst in de brontaal en dan in de vertaling.

Het voorlopige programma:

20.00 Geert Buelens geeft een introductie op zijn bundel.
20.10 Geert introduceert de vertalers. De vertaler leest het gedicht voor, eerst in de brontaal en daarna zijn/haar vertaling. De gedichten worden geprojecteerd.
20.25 Mari Alföldy (Hongaars)
20.40 Ton Naaijkens (Duits)
21.00 Pauze
21.20 Willy Brill (Jiddisch)
21.30 Hans Boland (Russisch)
21.40 Geert leest een gedicht van Van Looy voor (plus film The Battle of the Somme)
21.50 Gesprek over oorlogspoëzie met Geert Buelens, o.l.v. Wim Brands.
22.30 Einde.

Tijdens het programma powerpointpresentatie en film. Na afloop van het programma wordt de Somme-film in zijn geheel vertoond.

Bron: Boekvertalers

Auteursrechten: Creative Commons License