Door Mariëtte van Drunen
Het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft, in het kader van de campagne Nederland Vertaalt, een vertaalwedstrijd uitgeschreven om mensen erop te wijzen hoe belangrijk goede vertalingen zijn. Omdat het Spaans ontbrak in het lijstje van brontalen, hebben twee van de winnaars van de Nederlands Letterenfonds Prijzen voor de vertaler als cultureel bemiddelaar van dit jaar, Mariolein Sabarte Belacortu en Diego Puls, een alternatieve vertaalwedstrijd voor vertalers Spaans georganiseerd.
Deelnemers mogen een gedicht of een liedtekst vertalen uit of in het Spaans. Het is toegestaan om één of beide teksten te vertalen, en om meerdere vertalingen van dezelfde tekst in te sturen. Net als bij de vertaalwedstrijd van het Prins Bernhard Cultuurfonds, worden de inzendingen beoordeeld door twee deskundige jury's. De prijs voor de twee winnaars: boekenbonnen ter waarde van € 150. Inzenden is mogelijk tot 31 januari 2011 (tien dagen na de officiële vertaalwedstrijd).
Meer informatie over de wedstrijd vindt u op de website van Diego Puls.
Andere interessante links: Nederland Vertaalt van het Prins Bernhard Cultuurfonds en het persbericht over de prijzen van het Nederlands Letterenfonds.
vrijdag 21 januari 2011
Workshop beëdigde vertalingen en opfriscursus Nederlands
Door Mariëlle van Benthum
Op zaterdag 5 maart leidt Teamwork een workshop beëdigde vertalingen en een opfriscursus Nederlands voor anderstaligen. Beide activiteiten duren één dagdeel. U kunt aan één of beide bijeenkomsten deelnemen.
Op zaterdag 5 maart leidt Teamwork een workshop beëdigde vertalingen en een opfriscursus Nederlands voor anderstaligen. Beide activiteiten duren één dagdeel. U kunt aan één of beide bijeenkomsten deelnemen.
Tijdens de workshop over beëdigde vertalingen vertelt Tony Parr u over de gevolgen van de Wet Beëdigde Tolken en Vertalers, die sinds 1 januari 2009 geldt. Weet u wat de juridische gevolgen zijn van het teken van een beëdigingclausule? Moet een beëdigde vertaling letterlijker worden vertaald dan een 'gewone' vertaling? Deze en andere historische, juridische, ethische, praktische en vertaalkundige aspecten van beëdigde vertalingen komen aan bod.
Bij de opfriscursus toetst Marcel Lemmens uw Nederlands via een 'instap-test- aan het begin van de bijeenkomst. Daarna worden tien onderwerpen besproken die voor veel anderstaligen lastig zijn. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van de lidwoorden 'de' of 'het', de woordvolgorde van het Nederlands en het gebruik van 'er'. Ter afsluiting krijgt u een 'eindtoets' waarmee u test wat u aan kennis heeft gewonnen.
U kunt de cursus bijwonen in Regardz Eenhoorn in Amersfoort. Voor beide bijeenkomsten zijn PE-punten aangevraagd. Voor meer informatie en online inschrijven kunt u terecht op: http://www.teamwork-vertaalworkshops.nl/.
Bruggen slaan in 2011
Door Mariëlle van Benthum
Tweeduizendelf is al een paar weken oud. Namens de redactie van Vertalersnieuws wil ik u een gezond en goed jaar wensen. Niet alleen gezond van lichaam en geest, maar ook in economische zin.
Met nieuwe technische ontwikkelingen die elkaar in rap tempo opvolgen, kunnen we steeds gemakkelijker met meer mensen in contact komen. Ik herinner me goed hoe ik en andere studenten op onze knieën zaten in de bibliotheek van de Vertalersopleiding van Maastricht, op zoek naar die ene term die in een bepaalde context moest worden gebruikt. Na mijn afstuderen ben ik nog eens afgereisd naar de bibliotheek van het Maritiem Museum in Rotterdam op zoek naar terminologie voor een opdracht over scheepvaart.
Gelukkig hebben we nu via internet toegang tot meer werken dan we ooit zullen lezen. Een zoektocht naar terminologie over welk onderwerp en in welke taal dan ook, begint 'gewoon' aan je bureau. En daar kun je de hele zoektocht blijven zitten. Kom je er niet uit of twijfel je nog over een term, dan kun je gemakkelijk een deskundige vinden die je verder kan helpen. En ook daarvoor hoef je de deur niet meer uit. Een oproep via sociale media levert doorgaans snel goede reacties op. Reacties die ervoor kunnen zorgen dat een vertaling veel beter wordt en ook nog sneller klaar is. En dan is er weer een brug geslagen tussen de inhoudelijke deskundige en de vertaler, en naar een groep mensen die de doeltaal machtig is.
Ik ben erg benieuwd op wat voor nieuwe ontwikkelingen we dit jaar worden getrakteerd. Het wordt een mooi jaar met allerlei nieuwe kansen. En met een economie die aan het herstellen is. We verheugen ons erop u ook in 2011 te voorzien van wetenswaardigheden waarmee u uw voordeel kunt doen. En natuurlijk komen we soms achter ons bureau vandaan. Bijvoorbeeld om gewoon 'ouderwets' naar het land te gaan waar onze doeltalen worden gesproken. Zo zit een van onze redactieleden nu op een Spaans eiland. Moet ik later dit jaar ook maar eens gaan doen.
Tweeduizendelf is al een paar weken oud. Namens de redactie van Vertalersnieuws wil ik u een gezond en goed jaar wensen. Niet alleen gezond van lichaam en geest, maar ook in economische zin.
Met nieuwe technische ontwikkelingen die elkaar in rap tempo opvolgen, kunnen we steeds gemakkelijker met meer mensen in contact komen. Ik herinner me goed hoe ik en andere studenten op onze knieën zaten in de bibliotheek van de Vertalersopleiding van Maastricht, op zoek naar die ene term die in een bepaalde context moest worden gebruikt. Na mijn afstuderen ben ik nog eens afgereisd naar de bibliotheek van het Maritiem Museum in Rotterdam op zoek naar terminologie voor een opdracht over scheepvaart.
Gelukkig hebben we nu via internet toegang tot meer werken dan we ooit zullen lezen. Een zoektocht naar terminologie over welk onderwerp en in welke taal dan ook, begint 'gewoon' aan je bureau. En daar kun je de hele zoektocht blijven zitten. Kom je er niet uit of twijfel je nog over een term, dan kun je gemakkelijk een deskundige vinden die je verder kan helpen. En ook daarvoor hoef je de deur niet meer uit. Een oproep via sociale media levert doorgaans snel goede reacties op. Reacties die ervoor kunnen zorgen dat een vertaling veel beter wordt en ook nog sneller klaar is. En dan is er weer een brug geslagen tussen de inhoudelijke deskundige en de vertaler, en naar een groep mensen die de doeltaal machtig is.
Ik ben erg benieuwd op wat voor nieuwe ontwikkelingen we dit jaar worden getrakteerd. Het wordt een mooi jaar met allerlei nieuwe kansen. En met een economie die aan het herstellen is. We verheugen ons erop u ook in 2011 te voorzien van wetenswaardigheden waarmee u uw voordeel kunt doen. En natuurlijk komen we soms achter ons bureau vandaan. Bijvoorbeeld om gewoon 'ouderwets' naar het land te gaan waar onze doeltalen worden gesproken. Zo zit een van onze redactieleden nu op een Spaans eiland. Moet ik later dit jaar ook maar eens gaan doen.
Else Otten Übersetzerpreis 2010
Bewerkt persbericht van het Nederlands Letterenfonds d.d. 5-1-2011
Op 14 januari 2011 heeft Andreas Ecke voor zijn Duitse vertaling van de roman Boven is het stil van Gerbrand Bakker de Else Otten Übersetzerpreis 2010 ontvangen uit handen van Bakker zelf. Deze prijs bekroont de beste vertaling van een Nederlandstalig boek in het Duits.
De jury prijst Andreas Ecke voor de buitengewoon knappe wijze waarop hij de laconieke, droogkomische dialogen van Bakker in het Duits dezelfde uitdrukking geeft. Bakkers roman geniet internationaal veel belangstelling: ook in Frankrijk en het Engelse taalgebied won deze roman prijzen.
Ecke studeerde germanistiek, neerlandistiek en muziekwetenschappen en werkte ook als boekhandelaar. Hij woont in Bonn. Eerder vertaalde hij samen met Gregor Seferens non-fictieboeken als De herschepping van de wereld van Floris Cohen en In Europa van Geert Mak, en als solovertaler romans van onder anderen Otto de Kat , P.F. Thomése, Rascha Peper en Henk van Woerden.
De tweejaarlijkse Else Otten Übersetzerpreis (ter waarde van 5200 euro) is een initiatief van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (NLPVF) en het Literarisches Colloquium Berlin (LCB), gefinancierd door het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL).
De Else Otten Übersetzerpreis is voor de zesde keer uitgereikt en de jury (bestaande uit vertalers Hanni Ehlers en Waltraud Hüsmert, professor Heinz Eickmans en criticus Hermann Wallmann) heeft een keuze gemaakt uit 119 nieuwe vertalingen, vertaald door vijftig verschillende vertalers: een ruim aanbod dat een idee geeft hoe groot het Nederlandstalige aandeel in de markt van vertaalde literatuur in Duitsland is.
Bron: het originele persbericht
Op 14 januari 2011 heeft Andreas Ecke voor zijn Duitse vertaling van de roman Boven is het stil van Gerbrand Bakker de Else Otten Übersetzerpreis 2010 ontvangen uit handen van Bakker zelf. Deze prijs bekroont de beste vertaling van een Nederlandstalig boek in het Duits.
De jury prijst Andreas Ecke voor de buitengewoon knappe wijze waarop hij de laconieke, droogkomische dialogen van Bakker in het Duits dezelfde uitdrukking geeft. Bakkers roman geniet internationaal veel belangstelling: ook in Frankrijk en het Engelse taalgebied won deze roman prijzen.
Ecke studeerde germanistiek, neerlandistiek en muziekwetenschappen en werkte ook als boekhandelaar. Hij woont in Bonn. Eerder vertaalde hij samen met Gregor Seferens non-fictieboeken als De herschepping van de wereld van Floris Cohen en In Europa van Geert Mak, en als solovertaler romans van onder anderen Otto de Kat , P.F. Thomése, Rascha Peper en Henk van Woerden.
De tweejaarlijkse Else Otten Übersetzerpreis (ter waarde van 5200 euro) is een initiatief van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (NLPVF) en het Literarisches Colloquium Berlin (LCB), gefinancierd door het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL).
De Else Otten Übersetzerpreis is voor de zesde keer uitgereikt en de jury (bestaande uit vertalers Hanni Ehlers en Waltraud Hüsmert, professor Heinz Eickmans en criticus Hermann Wallmann) heeft een keuze gemaakt uit 119 nieuwe vertalingen, vertaald door vijftig verschillende vertalers: een ruim aanbod dat een idee geeft hoe groot het Nederlandstalige aandeel in de markt van vertaalde literatuur in Duitsland is.
Bron: het originele persbericht
Auteursrecht voor vertalers: een paar interessante weetjes
Door Mariëtte van Drunen
Auteursrecht is ingewikkelde materie. Ik pretendeer dan ook niet dat ik er veel over weet, maar een paar dingen die ik ben tegengekomen, zijn denk ik ook zonder diepgaande achtergrondkennis ten minste het vermelden waard. Een paar weetjes:
* Volgens de Kamer van Koophandel moet een tekst aan twee vereisten voldoen om in aanmerking te komen voor auteursrecht:
* Hoewel een vertaling zelf auteursrechtelijk beschermd kan zijn, is deze volgens Stichting literaire rechten auteurs (Lira) ook een verveelvoudiging van het origineel. En daarom moet de vertaler toestemming krijgen van de auteur van het origineel om de vertaling te mogen verspreiden. Dit kun je zelf regelen, maar in het geval van literaire vertalingen doet de uitgever dat meestal.
* Het auteursrecht bepaalt niet alleen wie een werk mag openbaar maken en vermenigvuldigen, maar beschermt de auteur ook tegen verminking van zijn werk, aldus de Kamer van Koophandel. Op deze manier is de auteur (of vertaler) enigszins beschermd tegen reputatieschade.
* Juriste Wilma van de Meerakker van LegalTech, specialist op het gebied van auteursrecht, schrijft dat je ook op tweets, berichten die je op twitter plaatst, auteursrecht kunt hebben. Hiervoor moeten de tweets aan de basisvoorwaarden voor auteursrecht voldoen, dus moeten ze origineel en oorspronkelijk zijn. Let wel op: iedereen die zich bij twitter aanmeldt, geeft het bedrijf middels instemming met de voorwaarden toestemming om zijn/haar tweets toegankelijk te maken en te verspreiden.
PS Reageert u a.u.b. gerust als u denkt dat de informatie in dit artikel niet juist is of aanvulling behoeft. Zoals gezegd ben ik geen expert op het gebied van auteursrecht, dus ben ik blij met correcties van hen die dat wel zijn.Meer informatie:
Auteursrecht is ingewikkelde materie. Ik pretendeer dan ook niet dat ik er veel over weet, maar een paar dingen die ik ben tegengekomen, zijn denk ik ook zonder diepgaande achtergrondkennis ten minste het vermelden waard. Een paar weetjes:
* Volgens de Kamer van Koophandel moet een tekst aan twee vereisten voldoen om in aanmerking te komen voor auteursrecht:
- "het werk moet origineel zijn (de hand van de maker moet herkenbaar zijn)
- het werk moet zintuiglijk waarneembaar zijn (dus te zien, lezen of horen)."
* Hoewel een vertaling zelf auteursrechtelijk beschermd kan zijn, is deze volgens Stichting literaire rechten auteurs (Lira) ook een verveelvoudiging van het origineel. En daarom moet de vertaler toestemming krijgen van de auteur van het origineel om de vertaling te mogen verspreiden. Dit kun je zelf regelen, maar in het geval van literaire vertalingen doet de uitgever dat meestal.
* Het auteursrecht bepaalt niet alleen wie een werk mag openbaar maken en vermenigvuldigen, maar beschermt de auteur ook tegen verminking van zijn werk, aldus de Kamer van Koophandel. Op deze manier is de auteur (of vertaler) enigszins beschermd tegen reputatieschade.
* Juriste Wilma van de Meerakker van LegalTech, specialist op het gebied van auteursrecht, schrijft dat je ook op tweets, berichten die je op twitter plaatst, auteursrecht kunt hebben. Hiervoor moeten de tweets aan de basisvoorwaarden voor auteursrecht voldoen, dus moeten ze origineel en oorspronkelijk zijn. Let wel op: iedereen die zich bij twitter aanmeldt, geeft het bedrijf middels instemming met de voorwaarden toestemming om zijn/haar tweets toegankelijk te maken en te verspreiden.
PS Reageert u a.u.b. gerust als u denkt dat de informatie in dit artikel niet juist is of aanvulling behoeft. Zoals gezegd ben ik geen expert op het gebied van auteursrecht, dus ben ik blij met correcties van hen die dat wel zijn.Meer informatie:
- De column van Wilma van de Meerakker waarop ik mij baseer in dit stuk, is verschenen in de nieuwsbrief van Open Coffee de Kempen. Juriste Wilma van de Meerakker is eigenaar van LegalTech.
- De pagina’s van de Kamer van Koophandel over auteursrecht vindt u hier.
- De algemene voorwaarden van het NGTV met auteursrechtenbepaling vindt u hier.
- De informatie van de Stichting literaire rechten auteurs (Lira) over auteursrecht vindt u hier.
donderdag 30 december 2010
De vertaler als dichter: Literaire Vertaaldagen 2010
Door Dieuwke van der Veen
Wie had gedacht dat in het oude Utrechtse City, voorheen dé plek voor knok- en spektakelfilms, ooit nog eens een verhandeling over de vertaling van de Ilias zou worden gehouden?
Peter Bergsma, gastheer van de Literaire Vertaaldagen 2010, vertaler en directeur van Het Vertalershuis, vond dat het goed gaat met de dichtkunst: er zijn veel nieuwe vertalingen en vertaalkritieken. Hij wees ons tijdens zijn welkomstwoord op 10 december met klem op het bestaan van de website Schwob.nl, die zich ontfermt over vergeten en verwaarloosde literaire juweeltjes. Bijdragen zijn welkom: Schwob.nl, ter attentie van Alexandra Koch.
Een greep uit het programma:
- Patrick Lateur schiep een beeld van de eeuwenlange discussie - waar ook beroemdheden als Borges zich in hebben gemengd - over het vertalen van de klassieken. Moet je de hexameters van een gedicht handhaven in de vertaling - Lateur vindt van niet - of je juist richten op ritme en zangerigheid? Vergeet niet dat dergelijke verzen in de oudheid vaak werden gezongen, aldus Lateur.
- David Colmer, Australisch vertaler, maakte ons deelgenoot van de kwellingen die hij ondervonden had bij het vertalen van “De Danser” van Martinus Nijhoff. Hoe vertaal je “Alleen het zwart der openschroeiende ogen”? Of een mond die “opgebogen” is? En wat betekent het eigenlijk? In een geestige entr’acte liet hij de alternatieven die hij had bedacht en weer verworpen de revue passeren.
- Jan Mysjkin, vertaler Nederlands-Frans, deed ons beseffen dat het laten uitgeven van vertaalde poëzie tijd, energie en doorzettingsvermogen vergt. Met weemoed dacht hij terug aan de tijd dat in de oude stationnetjes van de “Petite Ceinture” in Parijs veel moois ontstond tijdens dichterlijke ontmoetingen. Geld speelt helaas een rol, en het Nederlandse Fonds voor de Letteren kreeg een compliment omdat het niet stuurt maar ondersteunt. Het Vlaams Fonds kwam er iets minder goed vanaf.
- Aan Hans Driessen (Duits-Nederlands), Diego Puls (Nederlands-Spaans) en Mariolein Sabarte Belacortu (Spaans-Nederlands) werd de Nederlands Letterenfonds Prijs voor de vertaler als cultureel bemiddelaar uitgereikt.
- Op dag twee, 11 december, waren er de traditionele vertaalworkshops voor proza en poëzie. Het kon voorkomen dat er over één alinea een uur heftig werd gediscussieerd, en zo hoort het ook. Tijdens de plenaire rapportage per groep bleek weer eens hoe vindingrijk vertalers zijn.
Wie had gedacht dat in het oude Utrechtse City, voorheen dé plek voor knok- en spektakelfilms, ooit nog eens een verhandeling over de vertaling van de Ilias zou worden gehouden?
Peter Bergsma, gastheer van de Literaire Vertaaldagen 2010, vertaler en directeur van Het Vertalershuis, vond dat het goed gaat met de dichtkunst: er zijn veel nieuwe vertalingen en vertaalkritieken. Hij wees ons tijdens zijn welkomstwoord op 10 december met klem op het bestaan van de website Schwob.nl, die zich ontfermt over vergeten en verwaarloosde literaire juweeltjes. Bijdragen zijn welkom: Schwob.nl, ter attentie van Alexandra Koch.
Een greep uit het programma:
- Patrick Lateur schiep een beeld van de eeuwenlange discussie - waar ook beroemdheden als Borges zich in hebben gemengd - over het vertalen van de klassieken. Moet je de hexameters van een gedicht handhaven in de vertaling - Lateur vindt van niet - of je juist richten op ritme en zangerigheid? Vergeet niet dat dergelijke verzen in de oudheid vaak werden gezongen, aldus Lateur.
- David Colmer, Australisch vertaler, maakte ons deelgenoot van de kwellingen die hij ondervonden had bij het vertalen van “De Danser” van Martinus Nijhoff. Hoe vertaal je “Alleen het zwart der openschroeiende ogen”? Of een mond die “opgebogen” is? En wat betekent het eigenlijk? In een geestige entr’acte liet hij de alternatieven die hij had bedacht en weer verworpen de revue passeren.
- Jan Mysjkin, vertaler Nederlands-Frans, deed ons beseffen dat het laten uitgeven van vertaalde poëzie tijd, energie en doorzettingsvermogen vergt. Met weemoed dacht hij terug aan de tijd dat in de oude stationnetjes van de “Petite Ceinture” in Parijs veel moois ontstond tijdens dichterlijke ontmoetingen. Geld speelt helaas een rol, en het Nederlandse Fonds voor de Letteren kreeg een compliment omdat het niet stuurt maar ondersteunt. Het Vlaams Fonds kwam er iets minder goed vanaf.
- Aan Hans Driessen (Duits-Nederlands), Diego Puls (Nederlands-Spaans) en Mariolein Sabarte Belacortu (Spaans-Nederlands) werd de Nederlands Letterenfonds Prijs voor de vertaler als cultureel bemiddelaar uitgereikt.
- Op dag twee, 11 december, waren er de traditionele vertaalworkshops voor proza en poëzie. Het kon voorkomen dat er over één alinea een uur heftig werd gediscussieerd, en zo hoort het ook. Tijdens de plenaire rapportage per groep bleek weer eens hoe vindingrijk vertalers zijn.
Cursus voor professionals in de kunst en cultuur
Door Dieuwke van der Veen
Het bkkc in Tilburg meldt dat in februari cursussen van start gaan waarmee elke ondernemer zich verder kan ontwikkelen. Een van die cursussen is Het Grote Gedoe: de zakelijke kant van het kunstenaarschap. De cursus gaat in op het regelen van de zakelijke aspecten van kunstenaarschap zoals belasting, contracten, auteursrecht, het vormen en uitbreiden van een netwerk.
Met de opleiding De Routeplanner leer je om je doelen te realiseren.
Voor meer en algemene informatie zie: http://www.bkkc.nl/.
Het bkkc in Tilburg meldt dat in februari cursussen van start gaan waarmee elke ondernemer zich verder kan ontwikkelen. Een van die cursussen is Het Grote Gedoe: de zakelijke kant van het kunstenaarschap. De cursus gaat in op het regelen van de zakelijke aspecten van kunstenaarschap zoals belasting, contracten, auteursrecht, het vormen en uitbreiden van een netwerk.
Met de opleiding De Routeplanner leer je om je doelen te realiseren.
Voor meer en algemene informatie zie: http://www.bkkc.nl/.
Abonneren op:
Posts (Atom)