Sprong in het diepe

Door Silvie van der Zee

Een tijdje geleden heb ik het besluit genomen om fulltime aan de slag te gaan als freelance vertaler Engels. Het is nu, bijna drie maanden later, een mooi moment om de balans op te maken. Heb ik het freelancen te rooskleurig ingeschat of is mijn droom uitgekomen?

Sinds ik mijn masteropleiding Vertalen Engels heb afgerond, heb ik het vertalen altijd naast een fulltime vaste baan (in andere vakgebieden) gedaan. Zo kon ik eens rustig kijken of het vertalen wel echt iets voor mij was en had ik toch een gegarandeerd vast inkomen. Ideaal!

In mijn laatste vaste baan had ik het niet naar mijn zin en het stemmetje in mijn hoofd bleef zeggen: ga toch fulltime vertalen! Ik had ontdekt dat ik vertalen ontzettend leuk vind en ook de vrijheid en flexibiliteit van het freelance bestaan bleven trekken. Daarnaast was het hebben van twee banen (en een sociaal leven) veel te druk en stressvol. Dus heb ik de stap genomen. Mijn contract liep af en ik ging weg bij het bedrijf waar ik werkte. Na een weekje rust ging ik vol goede moed aan de slag.

Nu, bijna drie maanden later, ben ik nog steeds enthousiast. Gelukkig maar, want het zou zonde zijn als ik er nu al niets meer aan vond. Vooral het thuiswerken bevalt goed. Voorheen werkte ik in een grote stad en had ik drie uur reistijd per dag. Alleen al die tijdsbesparing is een prettige bijkomstigheid van het thuiswerken. Dan de flexibiliteit. Voorheen was ik genoodzaakt om ’s avonds of in het weekend te sporten en mijn boodschappen te doen, nu doe ik dat wanneer ik wil. Wat blijkt: op een dinsdagochtend zijn er nauwelijks rijen bij de kassa’s in de supermarkt. Soms ga ik overdag koffie drinken met een studerende vriendin. Leuk dat dat zomaar kan! Uiteraard haal ik die tijd ’s avonds weer netjes in, want het werk moet wel gedaan worden. Desondanks is deze vrijheid voor mij een groot voordeel van het freelance bestaan.

Natuurlijk zitten er ook keerzijdes aan het freelancen. Ik heb geen vast inkomen of de zekerheid dat er weer een opdracht aankomt. Als alleenstaande met een hypotheek die elke maand betaald moet worden, is dat soms een bron van zorgen. Anderzijds heb ik, toen ik een vaste baan had, een financiële buffer opgebouwd en leef ik vrij zuinig, dus zo veel hoeft er niet binnen te komen om in ieder geval rond te kunnen komen. Maar toch: hoe meer, hoe beter, want als freelancer zal ik toch echt zelf voor mijn pensioen en verzekeringen moeten zorgen en een beetje spaargeld hebben kan ook geen kwaad.

Daarnaast vind ik marketing en acquisitie best lastig. Hoe kom je aan nieuwe klanten, en vooral: hoe kom je aan de juiste klanten? Te vaak nog wil ik alles dat me wordt aangeboden maar aannemen om ervaring op te doen en voor inkomen te zorgen. Maar zoals ik al eerder schreef in dit artikel over de ideale klant, is het als vertaler beter om je te specialiseren. Ondanks dat ik het moeilijk vind, beleef ik plezier aan het zoeken naar nieuwe klanten en vind ik het leuk om me te verdiepen in het onderwerp marketing.

Zoals gezegd vind ik het fijn om thuis te werken, maar ik wil er wel voor zorgen dat het niet te eenzaam wordt. Ik spreek daarom regelmatig af met vrienden en familie en ik geef een paar uur per week bijles aan een brugklasleerling. Dit is zowel een hobby als een bijbaantje. Ik vind het leuk om bijles te geven, ik kom mijn huis uit en ik verdien er ook nog eens wat mee.

Het antwoord op de vraag of ik het freelancen goed heb ingeschat is ja. De voordelen wegen op tegen de nadelen. Dat brengt me bij mijn laatste punt, het grootste voordeel. Dat is het werk zelf. Ik vind vertalen heel erg leuk en ik ben van plan dit nog heel lang te blijven doen. Want zoals een bekend gezegde van Ghandi luidt: wie doet wat hij leuk vindt, hoeft nooit meer te werken.

Breng structuur aan in je bedrijf met een ondernemingsplan

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies

Veel ondernemers en managers denken dat (ondernemings)plannen geschreven worden voor derden. Bijvoorbeeld de bank, het UWV, de gemeente, risico-investeerders of de directie. Mijn mening is dat je een plan schrijft voor jezelf.

Je schrijft het plan om structuur aan te brengen in je ideeën en activiteiten. Ook schrijf je een plan om je voor te bereiden op gesprekken met anderen. Hoe duidelijker je je verhaal kunt vertellen, hoe sneller je aan klanten, contacten en relaties komt. Uit je plan blijkt ook of er financiering nodig is om je ideeën uit te voeren. In veel gevallen is financiering niet eens nodig. Maar wat moet je nou doen om meer te halen uit je bedrijf dankzij een goed ondernemingsplan?

Hoe schrijf je een goed ondernemingsplan?

• Gebruik een structuur die je helpt om aan alle belangrijke aspecten van je bedrijf te denken, zoals beschreven onder “Wat zijn de belangrijkste onderdelen van een ondernemingsplan”.
• Bouw je plan logisch op; de ene stap volgt op de andere.
• Onderbouw zaken, doe onderzoek; verkoop geen lucht; je bent er straks zelf de dupe van!
• Praat met allerlei mensen, vrienden, bekenden en deskundigen over je plannen.
• Aarzel niet om anderen bij je plannen en ideeën te betrekken. Niet het idee, maar de ondernemer en het idee samen zijn uniek!

Wat zijn de belangrijkste onderdelen van een ondernemingsplan? 

Een ondernemingsplan begint bij de omschrijving van de ondernemer: wat is je achtergrond, waar liggen je sterke en zwakke kanten, en waarom wil je ondernemen?

Naast je persoonlijke gegevens is het ook belangrijk om een goed inzicht te krijgen in je huidige financiële privésituatie. Uit het plan zal namelijk moeten blijken of dat je bedrijf voldoende winst na belasting overhoudt om van te kunnen leven.

Daarna volgt een duidelijke beschrijving van je bedrijfsidee, het bedrijfsproces en de markt. Hier leg je duidelijk uit wie je klanten zijn, welke producten en/of diensten je levert, hoe je producten en/of diensten je aanbiedt en wat je ervoor moet doen om de producten en/of diensten te kunnen leveren.

Uit je bedrijfsidee blijkt welke investeringen en voorzieningen er nodig zijn om je plannen te realiseren. Ook zie je zo hoe je plannen het beste kunt financieren.

Om aan te tonen dat je bedrijf levensvatbaar is, maak je een exploitatiebegroting. Hierin geef je voor de komende drie jaar aan welke kosten je kunt verwachten bij de uitvoering van je bedrijfsidee. Het is belangrijk dat je de opgestelde exploitatiebegroting vergelijkt met branchecijfers. Deze cijfers vind je onder andere op de websites van de Kamer van Koophandel, banken, Centraal Bureau van de Statistiek en brancheverenigingen.

Als laatste maak je een liquiditeitsbegroting. Dit doe je om te beoordelen of je de te verwachte kosten ook kunt betalen en op welk moment je het beste uitgaven kunt doen.

Periodiek onderhoud 

Natuurlijk veranderen de omstandigheden van je bedrijf en de markt regelmatig. Bovendien heeft een ondernemingsplan alleen nut als je het gebruikt als plan van aanpak. Daarom raad ik je als ondernemer aan elk jaar je ondernemingsplan opnieuw door te nemen, bij te stellen en ervan te leren.

Heel veel succes.


Noot van de redactie
Willen jullie meer weten over dit onderwerp? Sigrid Kauffman van WerkAdvies geeft op maandag 18 november van 19 tot 22 uur een workshop Ondernemingsplan maken in Eindhoven. Meer informatie hierover vind je op de website van WerkAdvies.

Afrikaanse literatuur, wat is dat?

Door Marthe Dijk

Elke te vertalen tekst brengt bepaalde vertaalproblemen met zich mee. Het ene probleem is sneller opgelost dan het andere. Sommige problemen zijn specifiek voor de tekst, andere zijn veelvoorkomend in het genre van de tekst. Het vertalen van literatuur kent andere problemen dan het vertalen van een juridisch stuk. Literatuur zelf kan ook weer opgedeeld worden in kleinere groepen. In de komende edities van Vertalersnieuws zal ik ingaan op de specifieke vertaalproblemen van Afrikaanse literatuur. Nu zal ik eerst het begrip ‘Afrikaanse literatuur’ verder toelichten.

Afrikaanse literatuur is een begrip waar helaas geen eenduidige definitie voor te geven is. Is het literatuur uit Afrika? Veel schrijvers wonen niet in Afrika, maar hebben nog wel een Afrikaanse nationaliteit. Literatuur over Afrika? Dit zou betekenen dat een verhaal geschreven door een Afrikaanse auteur dat zich afspeelt buiten Afrika niet zou vallen onder Afrikaanse literatuur. Literatuur geschreven in een Afrikaanse taal? De meeste boeken worden geschreven in het Engels of het Frans, de koloniale talen. Enige verheldering is dus van toepassing.

Koloniaal erfgoed

In de eerste postkoloniale jaren werd er voornamelijk in het Engels of Frans geschreven door Afrikaanse schrijvers die in Europa of de VS hadden gestudeerd. Hun teksten waren een antwoord op Europese schrijvers en critici. Maar al snel ontstond er een tegenbeweging, onder leiding van Ngugi wa Thiong’o, die vond dat het schrijven in de koloniale talen een vorm was van neokolonialisme en dat literatuur geschreven in een Europese taal moest vallen onder Europese literatuur. Zij propageerden het gebruik van Afrikaanse talen. Hier was Chinua Achebe, `de vader van de Afrikaanse literatuur´, het niet mee eens. Achebe schrijft in het Engels, maar zegt dat hij het Engels aanpast aan zijn Afrikaanse achtergrond door deze Europese taal te doorspekken met Afrikaanse cultuur en Afrikaanse begrippen. Op deze manier kan hij de taal gebruiken voor zijn creatieve uitingen. Hierdoor zijn het Engels en het Frans in dit geval geen Europese talen meer, maar worden het Afrikaanse talen.

Het doelpubliek 

In de discussie over de meest geschikte taal voor Afrikaanse literatuur speelt ook een tweede overweging, namelijk het doelpubliek van de tekst. Nederlandse literatuur wordt voornamelijk geschreven voor Nederlanders. Maar Afrika is geen land. Het is een continent waar meer dan 2.000 talen gesproken worden. Als Afrikaanse literatuur geschreven moet worden voor een Afrikaans publiek, in welke taal schrijf je dan? Ook al zijn het Engels of het Frans van oorsprong geen Afrikaanse talen, met deze talen bereik je waarschijnlijk wel het grootste Afrikaanse publiek.

De schrijver als vertaler

Daarnaast moet rekening worden gehouden met het feit dat schrijvers die ervoor hebben gekozen om in het Engels of het Frans te schrijven, zeer waarschijnlijk niet in hun moedertaal schrijven. Zij zullen het verhaal dat zij in hun hoofd hebben geformuleerd direct moeten omzetten in een andere taal. Kwaku Gyasi noemt dit ook wel vertalen zonder brontekst. De schrijvers hebben dus al bepaalde strategieën toegepast om hun verhaal in de doeltaal te laten passen. Hier kan een vertaler gebruik van maken. Daarbij moet de vertaler volgens Gyasi niet alleen taalkundige kennis bezitten, maar de context van de Afrikaanse literaire tekst ook kunnen begrijpen.

Het is duidelijk dat een omschrijving van het begrip Afrikaanse literatuur niet makkelijk te geven is. Dit heeft onder andere te maken met het koloniale verleden, de geografische oppervlakte van het gebied en het enorme aantal Afrikaanse talen. Al deze factoren spelen een rol bij de vertaalproblemen van Afrikaanse literatuur. In de volgende editie zal ik verder ingaan op deze specifieke vertaalproblemen.


Bronnen

Achebe, Chinua. “English and the African Writer.” Transition 18 (1965): 27-30.
Bossema, Wim. “Ngugi: 'Jullie laten onze Afrikaanse talen doodgaan!'” de Volkskrant, 23 juli 2013.
Gyasi, Kwaku A. “Translation as a Postcolonial Practice: the African Writer as Translator.” In: Granqvist, Raoul. J., ed. Writing Back in/and Translation. Wien: Peter Lang, 2006. 103-18.

Coöperatieve tolk- en vertaaldiensten

Door Sigrid Lensink-Damen

Tolken Select heeft een coöperatie opgericht voor tolken en vertalers, zodat zij rechtstreeks met de opdrachtgevers hun opdrachten kunnen regelen voor betere tarieven. Daar is de tijd rijp voor, vindt Tolken Select. De filosofie: van frustratie naar inspiratie en realisatie.

Initiatief

Sinds de Wet beëdigde tolken en vertalers (Wbtv) is ingegaan, zijn de eisen aan tolken en vertalers flink verzwaard. “De behoeften en signalen uit het werkveld van tolken, vertalers en opdrachtgevers rondom professionalisering, opleiding en ontwikkeling van tolken en vertalers in het vak, zijn het startpunt geweest tot het opzetten van Tolken Select,” aldus Anita Meijer op de website van Tolken Select. Ze richtte het bedrijf in 2010 op.

Tussenpersonen

In gesprekken met tolken en vertalers werd het Tolken Select duidelijk dat er veel onvrede heerst over de huidige gang van zaken met tussenpersonen of bemiddelingsbureaus. Deze bureaus romen de winst van de uitgezette opdrachten grotendeels af, zodat de prijzen voor de tolken en vertalers onduidelijk en onbevredigend zijn geworden.
Tolken Select breidde daarom zijn werkzaamheden uit met Tolken Select Coöperatie U.A.

Piraterij

De coöperatie heeft zich tot doel gesteld de rol van de bemiddelaars over te nemen en een transparanter bedrijfsmodel daarvoor in de plaats te zetten.
“Een model, waarin het beste voor iedereen kan worden bereikt, waarin voor iedereen genoeg is. Piraterij in de branche,” blogt Bart van der Meij van Pulsar Partners, een onderneming die samen met Tolken Select heeft gekeken naar een werkend model. De “piraterij” is niets meer dan het initiatief weer in eigen hand nemen. Van der Meij denkt dat huidige spelers op de markt daar wel eens zenuwachtig van zouden kunnen worden en het nieuwe initiatief met argusogen zullen bekijken. In bedrijfstermen is deze piraterij voordelig, omdat er nieuwe kansen worden gecreëerd, efficiënter wordt gewerkt en de branche uiteindelijk beter af is.

Voordelen voor tolken en vertalers

Dit klinkt allemaal mooi en geweldig, maar wat zijn nou de echte voordelen voor tolken en vertalers die zich bij de coöperatie aanmelden? Tolken Select noemt er zes:

1. Samen sterker
2. Hogere tarieven
3. Kwaliteitsverbetering en opleiding
4. Inspraak in ondernemen
5. Delen in de winst
6. Geen risico

Doordat de coöperatie een netwerk is van professionele tolken en vertalers kun je gemakkelijker grote opdrachten binnenslepen. Hoe meer volume, hoe meer winst, waar jij rechtstreeks van profiteert. De coöperatie biedt opleidingen aan en je kunt werken aan je PE-punten, allemaal makkelijk centraal geregeld. Als lid van de coöperatie denk en praat je mee over de koers van de coöperatie. Jouw wensen worden dus gehoord.

Wel dien je bij je aanmelding eenmalig 500 euro in te leggen, waarmee je volledig stemrecht krijgt en deelt in de winst. Zeg je je lidmaatschap op, dan krijg je dat geld gewoon terug. Het idee hierachter is dat je uiteindelijk geen enkel risico loopt. Je wordt er financieel waarschijnlijk zelfs beter van (ook omdat je in de winst van de coöperatie deelt).

Als de coöperatie je wat lijkt, ga je voor meer informatie naar de website van Tolken Select.

Bronnen:
Tolken Select
Blog van Bart van der Meij van Pulsar Partners

Facturen betaald krijgen

Door Sigrid Kauffman, WerkAdvies 

Van de koppen in de kranten word je als ondernemer ook niet altijd vrolijk. Het aantal faillissementen blijft stijgen en duidelijkheid over de zelfstandigenaftrek is er nog niet. Vaak zijn oninbare facturen de hoofdoorzaak van het faillissement. Volgens de cijfers van PostNL bij wel een kwart van de gevallen. In dit artikel geef ik je tips en wijs ik je op de mogelijkheden die je hebt om facturen te innen.

Betalingstermijnen, incassokosten en wettelijke rente 

Vanaf 16 maart 2013 ben je als ondernemer wettelijk verplicht om 30 dagen nadat de klant de factuur heeft ontvangen, de klant kosten in rekening te brengen. De vergoeding is een percentage van de factuur. Het minimumbedrag van de vergoeding is € 40. Is je klant een bedrijf, dan kun je in een overeenkomst hiervan afwijken. Geen overeenkomst, dan geldt de wettelijke regeling. Daarnaast mag je wettelijke rente in rekening brengen. Op dit moment is de rente voor bedrijven 8,5% en voor consumenten 3%. Mijn tip hierbij is: check bij je opdrachtgever of de factuur is ontvangen en blijf in gesprek.

Tips om facturen sneller betaald te krijgen 

Bespreek in het offertestadium de voorwaarden waaronder jij werkt. Laat je betalingsvoorwaarden ook terugkomen in je offerte en algemene voorwaarden. Probeer waar mogelijk af te spreken dat je aan de opdracht begint nadat de factuur is voldaan. Werk je met klanten die enkel achteraf betalen, verstuur je factuur dan op de dag dat je de opdracht afrondt. De factuur later versturen betekent ook dat de betalingstermijn vooruit geschoven wordt.

Houd contact met je klant, vraag op de dag dat de betalingstermijn verstrijkt of de klant nog steeds tevreden is en herinner hem of haar aan de openstaande factuur. In het kader van relatiebeheer heb je dan ook meteen de mogelijkheid om te achterhalen of er nog onduidelijkheden zijn en wellicht hebben ze nog een nieuwe opdracht voor je klaar liggen.

Uit de praktijk blijkt dat telefonisch aanmanen beter werkt dan aanmanen per mail of post. Je hebt dan namelijk direct contact en kunt meteen heldere afspraken makent. Als je er voor kiest om schriftelijk een aanmaning te sturen, weet dan dat je niet verplicht ben om er eerste aanmaning op te zetten. Het kan gebeuren dat je klant aannneemt dat er eerst nog een aanmaning komt voordat je juridische stappen onderneemt.

Als het je niet lukt om achter onbetaalde facturen aan te gaan, schakel dan de hulp in van een boekhouder of een goede collega.

Laat een openstaande facturen niet te lang liggen, doe er alles aan om hem betaald te krijgen. Mocht de factuur uiteindelijk niet betaald worden, schakel dan een incassobedrijf in. Veel incassobedrijven zijn zo ingericht dat niet alleen streven naar het innen van facturen maar ook gaan voor behoud van een goede relatie tussen klant en opdrachtgever.


Bronnen
Antwoord voor bedrijven
wettelijkerente.net 
www.wettelijke-rente.com 
De Nederlandsche Bank

Voer voor letterkundigen vertalers en andere nieuwsgierigen: ruim duizend 17de- en 18de-eeuwse brieven online

Persbericht 

6 september 2013 

Alledaags taalgebruik van Nederlandse zeelieden en thuisblijvers 

 

Op 5 september is een verzameling van ruim duizend 17de- en 18de-eeuwse brieven online beschikbaar gekomen via http://brievenalsbuit.inl.nl. De brieven zijn geschreven tussen Nederlanders in verre oorden, waaronder zeelieden, en thuisblijvers. De verzameling brieven is interessant voor historici en taalkundigen, omdat het een schat aan informatie bevat over alledaags taalgebruik uit die tijd. 


In het project Brieven als Buit zijn onder leiding van prof. dr. Marijke van der Wal de brieven taalkundig onderzocht aan de Universiteit Leiden. Daar is de collectie ook handmatig overgetikt (getranscribeerd) door vrijwilligers. Op het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) is vervolgens allerlei taalkundige informatie toegevoegd, zoals spelling en woordsoort. Die informatie maakt de teksten beter te doorzoeken. Vanaf nu is de gehele taalkundig bewerkte collectie online beschikbaar.

Taal van gewone mensen 

Het bijzondere aan de collectie is dat het ongepolijst taalgebruik bevat van gewone mensen uit de 17de- en 18de eeuw. De meeste historische teksten zijn namelijk afkomstig van geletterden die volgens de schrijftaalnorm schreven. Dat geldt niet voor deze brieven. De taal van deze briefschrijvers bevat talloze spellingen, woorden en zinsconstructies die nauw aansluiten bij het mondelinge taalgebruik van toen.

Meer dan honderd spellingen 

Het woord kapitein bijvoorbeeld, komt wel in meer dan honderd spellingen voor. Onder andere als captijen, kappeten en katyn. Een ander voorbeeld is bootsman, dat ook als bosman en boosman werd gespeld. Bij de taalkundige bewerking zijn de moderne spellingen kapitein en bootsman aan de oude spellingvarianten gekoppeld. In de gisteren gelanceerde zoekapplicatie kunnen alle oude spellingvarianten in één keer worden opgevraagd, door te zoeken op het hedendaagse lemma kapitein of bootsman.

Over het INL, Schatkamer van de Nederlandse taal


Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) is de plek voor iedereen die op zoek is naar informatie over woorden en hun betekenis, spelling en gebruik door de eeuwen heen. Het INL verzamelt, beschrijft en bestudeert de Nederlandse taal en woordenschat in de ruimste zin van het woord.

--
Dit was een persbericht van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) . Vertalersnieuws is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit persbericht.

Praten over taal

Door Mariëtte van Drunen

Als redacteur en columnist van Vertalersnieuws vind ik het ook wel eens leuk een ander over taal te laten praten. Laat nou een van mijn voormalig docenten van De Vertaalacademie in Maastricht -die dit keer ook een leuke bijdrage levert aan Vertalersnieuws- een heel leuke blog over taal hebben. Die wil ik jullie zeker niet onthouden. 

Taalpraat

In Taalpraat schrijven mijn voormalig docent Marcel Lemmens, die tegenwoordig onder meer bekend is van Teamwork Vertaalworkshops, en zijn vrouw Corejanne, die taaltrainingen in het Frans geeft, leuke en interessante columns over taal.

Voor ieder wat wils

De onderwerpen variëren van columns over taalgebruik in de krant, op televisie en op straat tot overpeinzingen over lastige spellingskwesties en grappige sketches van Marcel en Corejanne. In de rubriek Bij de koffieautomaat staan droge dialogen om je werkweek lachend mee te beginnen. In de categorie Nieuwe betekenis kun je op de hoogte blijven van de bijzondere nieuwe betekenissen die sommige woorden krijgen. En je kunt op verschillende manieren zoeken welke column je eerst of verder nog wilt lezen, tot een ware ‘taalpraatwolk’ aan toe.

Meepraten

Wat ook leuk is: je mag meepraten. Reacties worden onder de columns weergegeven. Soms denken de lezers mee en doen ze er nog een schepje bovenop ook. Soms zijn het gewoon recensies van de column. Welke van de twee je ook verkiest, hier kun je makkelijk een interessante discussie over taal aangaan. Echte taalpraat dus. Ik ben voor. Ik ga eens kijken waar ik begin (misschien iets over mode…). Doen jullie mee?

Taalpraat is te vinden op http://taalpraat.nl.